Skip to main content

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဒီမိုကေရစီေန႔ အခမ္းအနားတြင္ တေအာင္း(ပေလာင္)အမ်ိဳးသားပါတီက ဖတ္ၾကားသည့္စာတမ္း

၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလမွ က်င္းပတဲ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဒီမိုကေရစီေန႔မွာ အခုလိုစာတမ္းဖတ္ၾကားခြင့္ရတဲ့အတြက္ တအာင္း(ပေလာင္)အမ်ိဳးသားပါတီအေနနဲပ မ်ားစြာမွ ဂုဏ္ယူဝမ္းေျမာက္မိပါတယ္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံတကာ ဒီမိုကေရစီေန႔အထိမ္းအမွတ္စာတမ္းဖတ္ဖို႔အတြက္ ေပးထားတဲ့ “ဒီမိုကေရစီ အတြက္ ျပည္သူမ်ားပါဝင္ေဆာင္ရြက္”ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔အညီဘဲ ကြ်န္ေတာ္နိဒါန္းပိုင္းမွ ဒီမိုကေရစီရဲ႕ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္နဲ႔အတူ ျပည္သူရဲ႕ ပူးေပါင္းပါဝင္ေဆာင္ရြက္မႈက ဒီမိုကေရစီက်င့္သံုးတဲ့ ႏိုင္ငံမ်ားအတြက္ ဘယ္ေလာက္အေရးပါလဲဆိုတာကို စတင္ဖတ္ၾကားေဆြးေႏြးလိုပါတယ္။

လူႀကီးမင္းမ်ားသိၿပီးျဖစ္တဲ့အတိုင္း ပညာရွင္မ်ားရဲ႕ ဒီမိုကေရစီအေပၚအဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ဟာ ဂရိ ဘာသာစကား “Demo” ဆိုတဲ႔ “ျပည္သူလူထု”ႏွင့္ “Kratos”ဆိုတဲ့ “အုပ္ခ်ဳပ္ျခင္း” စကားလံုးႏွစ္ခု ေပါင္းစပ္ထားၿပီး “ျပည္သူ႔အုပ္ခ်ဳပ္သည့္စနစ္”လို႔အဓိပၸာယ္ရတဲ့ “ဒီမိုကေရစီ”ဆိုတာကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုထားတာျဖစ္လို႔ ဒီစနစ္မွာ ျပည္သူလူထုေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းပါဝင္ေဆာင္ရြက္မႈ(Participation)ဟာ အလြန္ကိုအေရးႀကီးပါတယ္။

ျပည္သူေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းပါဝင္မႈလို႔ေျပာမယ္ဆိုရင္ ယခင္ဒီမိုကေရစီကို က်င့္သံုးတဲ့အခ်ိန္တုန္းက ျပည္သူေတြတိုက္ရိုက္ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္တဲ့ ပံုစံမ်ိဳးျဖစ္တဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကိုက်င့္သံုးၾကေပးမယ့္ အခုလက္ရွိအခ်ိန္ကာလမွာ ႏိုင္ငံေတြႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔လာသည့္ႏွင့္အမွ် ႏုိင္ငံအတြင္းမွာရွိတဲ့ လူတန္းစားအလႊာစံု လူမ်ိဳးစံုနဲ႔ ေနရာေဒသ အသီးသီးကေနၿပီး လူေတြအားလံုးလာေရာက္ၿပီး အစိုးရရဲ႕အုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္ထဲမွာ တိုက္ရိုက္ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႔ခက္ခဲလာတဲ့အတြက္ အားလံုးတြင္တြင္က်ယ္က်ယ္နဲ႔ ကမၻာ့ႏိုင္ငံႀကီးေတြမွာ က်င့္သံုးလာၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုရင္ “ကိုယ္ စားျပဳ ဒီမိုကေရစီ စနစ္”မွာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ပါဝင္္မႈနဲ႔ ေဆာင္ရြက္မႈအခန္းကဏၰေတြကလည္း ဘယ္လိုလည္း၊ ဘယ္ေလာက္ထိအေရးပါလဲဆိုတဲ့ စကားလံုးေတြဟာ ႏိုင္ငံအလိုက္ ႏိုင္ငံတကာက သတ္မွတ္ၾကတဲ့ ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္းအေပၚ လုိက္နာက်င့္သံုးႏိုင္မႈနဲ႔ ႏိုင္ငံအလိုက္ ဥပေဒအရအဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုၿပီး လိုက္နာက်င့္သံုးမႈမွာ မူတည္ေနတယ္ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရွိေနတယ္လို႔ တင္ျပလိုပါတယ္။

ဆိုရင္ “ကိုယ္ စားျပဳ ဒီမိုကေရစီ” လို႔ေျပာတဲ႔ လက္ရွိကမၻာ့ႏိုင္ငံေတြမွာ က်င့္သံုးေနတဲ့ “ဒီမိုကေရစီ” စနစ္မွာ မျဖစ္မေန ျပည္သူလူထုေတြ ပူးေပါင္းပါဝင္ ေဆာင္ရြက္မႈျဖစ္မယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြေကာ ဘာေတြျဖစ္ႏိုင္မလဲ-

(၁) မိမိသေဘာက်ႏွစ္သက္သည့္ အုပ္ခ်ဳပ္သည့္အဖြဲ႔အစည္းႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္(အစိုးရ)အား လြတ္လပ္စြာ ေရြးခ်ယ္ႏိုင္မႈ

(၂) မိမိကိုယ္တိုင္ ႏိုင္ငံရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ယႏၱရားအျဖစ္သတ္မွတ္ထားတဲ့ အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္အျဖစ္ လြတ္လပ္စြာ အေရြးခ်ယ္ခံပါဝင္လုပ္ေဆာင္မႈ

(၃) မိမိတို႔ရသင့္ရထုိက္တဲ့အခြင့္အေရးနဲ႔ တန္းတူညီမွ်ေရးအတြက္ ေတာင္းဆိုတင္ျပႏုိင္မႈ၊ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ႏိုင္မႈ

(၄) ႏိုင္ငံ့အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ အစိုးရရဲ႕ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြအဆင္ေျပေခ်ာေမြ႔မႈဖို႔နဲ႔ လူထုအၾကား ကဏၰအလိုုက္အသိအျမင္ႏိုးၾကားလာၿပီး စနစ္တက်ပူးေပါင္းပါဝင္လာႏိုင္ေစဖို႔အတြက္ လြတ္လပ္စြာ အသင္းအဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းႏိုင္မႈႏွင့္ ပူးေပါင္းပါဝင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မႈ

(၅) ႏိုင္ငံသားတိုင္း ႏိုင္ငံအက်ိဳးစီးပြားအတြက္ တာဝန္ခံႏိုင္မႈႏွင့္ တာဝန္ယူမႈ

စတဲ့အခ်က္ေတြဟာ အေျခခံအားျဖင့္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံတစ္ခုရဲ႕ ျပည္သူလူထုေတြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ ရမဲ့အခ်က္ေတြျဖစ္ပါတယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ ျပည္သူလူထုေတြ စနစ္တက် ဘယ္လို ပူးေပါင္း ပါဝင္ၾကမလဲ ဆိုတာကလည္း အင္မတန္မွ အေရးႀကီးတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

မိမိသေဘာက်ႏွစ္သက္သည့္ အုပ္ခ်ဳပ္သည့္အဖြဲ႔အစည္းႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္(အစိုးရ)အား လြတ္လပ္စြာ ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ေရးအတြက္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတြမွာ မျဖစ္မေနလုပ္ေဆာင္ၾကတာကေတာ့ ႏိုင္ငံအလိုက္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး တစ္ခ်ိန္တည္းျပဳလုပ္က်င္းပတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ(Election)ပါ။ အဲဒီမွာ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္တဲ့ ပါတီ၊ ပုဂၢိဳလ္ေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံအေပၚမွာ ထားရွိတဲ့ မူေပၚလစီနဲ႔ အျမင္ေတြကို ၾကည့္ၿပီးေတာ့ ကိုယ္ႀကိဳက္ႏွစ္တာကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္မဲေပးေရြးခ်ယ္ၿပီး ပူးေပါင္းပါဝင္ၾကတာပါ။ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္လည္း ဝင္ေရာက္အေရြးခ်ယ္ခံလိုတဲ့ ဆႏၵရွိမယ္ဆိုရင္ ပါဝင္ေရြးခ်ယ္ခံပိုင္ခြင့္ေတြလည္း ရွိေနရမယ္။ ဒါဟာ လူထုလိုလားတဲ့ အစိုးရတစ္ရပ္ျဖစ္လာဖို႔အတြက္ ျပည္သူလူထုအားလံုးရဲ႕ အဓိကအေရးႀကီးတဲ့ ပူးေပါင္းပါဝင္မႈ တစ္ခုပါ။ ဒါေၾကာင့္ဒီအေပၚမွာ စီမံခန္႔ခြဲတဲ့ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ တာဝန္ရွိသူေတြ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတာဝန္ယူထားတဲ့ အစိုးရအဖြဲ႔ေတြအတြက္ လြတ္လပ္မွ်တၿပီး အမ်ား လက္ခံႏိုင္တဲ့ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္ေအာင္လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ဖို႔ဆိုတာလည္း အင္မတန္မွ အေရးပါပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ႏိုင္ငံတစ္ခုလံုးႏွင့္ ခ်ီၿပီး ျပဳျပင္ရမယ့္ကိစၥေတြ၊ ျပည္သူလူထုဆႏၵျဖင့္ သေဘာတူညီ မႈျဖင့္ မျဖစ္မေန ရယူၿပီးမွသာလွ်င္ဆံုးျဖတ္ရမယ့္ ကိစၥ(ဥပမာ - ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအတည္ျပဳျခင္း၊ ျပင္ဆင္ျခင္း၊ ဥပေဒအရ လုပ္ေဆာင္ရမည္ဟု သတ္မွတ္ထားျခင္း)တို႔တြင္ လူထုဆႏၵခံယူပြဲ ေတြျပဳလုပ္တဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာဆိုရင္လည္း ႏုိင္ငံအက်ိဳးအတြက္ အမွန္တစ္ကယ္ျဖစ္သင့္တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ေဖာ္ထုတ္ၿပီး သေဘာထားေပးႏိုင္ဖို႔ဆိုတာလည္း ႏိုင္ငံသားတိုင္း၊ လူထုတိုင္းရဲ႕ အေရးႀကီးတဲ့ပူးေပါင္းပါဝင္မႈေတြပါ။

ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံမွာ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္ရွိဖို႔ အစိုးရတစ္ရပ္ကို ဖြဲ႔စည္းၿပီး လုပ္ေဆာင္ေစတာျဖစ္တဲ့အတြက္အဲဒီအစိုးရေတြရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြမွာလူထုရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားေတြ၊ လူမႈေရးရာကိစၥေတြ၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးစတဲ့ အေရးအရာကိစၥေတြနဲ႔ မတူကြဲ ျပားတဲ့ လူမ်ိဳးႏြယ္စုေတြ အခ်င္းခ်င္းၾကား သင့္ျမတ္စည္းလံုးစြာနဲ႔ ေနႏိုင္ေရးအတြက္ လိုအပ္တဲ့ တန္းတူညီမွ်မႈေတြကို ထားရွိ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ဖို႔ လူထုေတြက စနစ္တက်ေတာင္းဆိုတင္ျပတာ၊ ေဆြးေႏြးေဟာေျပာၾကတာ၊အဆံုးစြန္လမ္းေပၚထြက္ၿပီး ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ၾကတာေတြကအစ ဒါေတြဟာ ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံတစ္ခုမွ အစိုးရရဲ႕လုပ္ငန္းေတြကို စနစ္တက် မွန္မွန္ကန္ကန္နဲ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္လုပ္ေဆာင္ေပးႏုိင္ဖို႔အတြက္ ျပည္သူလူထုေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းပါဝင္မႈေတြ စနစ္က်ဖို႔နဲ႔ မွန္ကန္ေသာ လုပ္ေဆာင္မႈေတြျဖစ္ဖို႔ကေတာ့ ျပည္သူေရာ အစိုးရမွာပါ တာဝန္ရွိၾကပါတယ္။

ဒါေတြအားလံုးကို စနစ္တက်လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔၊ မွန္မွန္ကန္ကန္ျဖစ္ဖို႔၊ အခ်ိန္နဲ႔ ဘ႑ာေငြ ေခြ်တာႏုိင္ေအာင္နဲ႔ အစိုးရရဲ႕ ယႏၱရားေတြကို အေထာက္အကူျဖစ္လာႏုိင္ေစဖို႔ ကူညီပံ့ပိုးေပးမည့္ အစိုးရမဟုတ္တဲ့အဖြဲ႔အစည္း (Civil Society Organization(CSO)), Community Base Organization(CBO), Non-Government Organization (NGOေတြရဲ႕ အခန္းကဏၰဟာလည္း အေရးပါပါတယ္။ ေစတနာဝန္ထမ္းအဖြဲ႔ေတြ၊ ဆိုင္ရာကဏၰအလုိက္ဖြဲ႔စည္းထားၾကတဲ့  လူထုအက်ိဳးျပဳ အသင္းပင္းအဖြဲ႔အစည္းေတြဟာ ပံုစံမ်ိဳးစံုနဲ႔ ကဏၰတိုင္းမွာလူထုေတြ စနစ္တက်သိရွိၿပီး ပါဝင္လာႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ကူညီေပးေနၾကတာပါ။ ဒီအသင္းပင္းအဖြဲ႔အစည္းေတြမွာ လူထုေတြ ကိုယ္တုိင္ပါဝင္လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ တက္ေရာက္ေဆြးေႏြးႏိုင္ျခင္းျဖင့္ လြတ္လပ္စြာ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ျခင္းျဖင့္ လူထုေတြဟာ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံတစ္ခုပီျပင္လာေအာင္ ပူးေပါင္းပါဝင္ေပးရမွာပါ။

ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံအျဖစ္ ခံယူထားတဲ့ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ပူးေပါင္းပါဝင္မႈဟာ အင္္မတန္အေရးပါပါတယ္။ အဲဒီမွာ လူထုပူးေပါင္းပါဝင္မႈဆိုတဲ့ေနရာမွာ လူထုအေနနဲ႔ တာဝန္ခံမႈ  တာဝန္ယူမႈ ဆိုတာကလည္း အေရးပါပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္က ဥပေဒအရ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အခြန္ေတြ ေပးေဆာင္ဖို႔ လူထုအက်ိဳးျပဳဥပေဒေတြကို စနစ္တက်လုိက္နာဖို႔ ဆိုတာေတြကလည္း ျပည္သူလူထုေတြရဲ႕ တာဝန္ယူမႈ တာဝန္ခံမႈေတြနဲ႔ စနစ္တက် ပူးေပါင္းပါဝင္မႈေတြဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီအေလ့အထ ရွင္သန္လာတာနဲ႔အမွ်၊ ရင့္က်င့္လာတာနဲ႔အမွ် ေကာင္းမြန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ ယဥ္ေက်းမႈေတြျဖစ္တဲ့ (Democratization) ထြန္းကားလာတာနဲ႔အမွ် ျပည္သူေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းပါဝင္မႈ ေတြဟာ ပိုၿပီး စနစ္တက် လာမွာ ျဖစ္ၿပီး ႏုိင္ငံရဲ႕ တည္ၿငိမ္ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈကိုလည္း မ်ားစြာ ေထာက္ပ့ံျဖစ္လာ ေစမွာပါ။ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ၏ တည္ၿငိမ္ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈလို႔ေျပာမယ္ဆိုရင္လည္း ၿမိဳ႕ျပေဒသလူသူအသိမ်ားေသာ ေဒသသာလွ်င္ တည္္ၿငိမ္ဖြံ႔ၿဖိဳးျခင္း၊ ႏိုင္ငံရဲ႕ လူမ်ိဳးတစ္ခုတည္းသာ တည္ၿငိမ္ဖြံ႔ၿဖိဳးျခင္းမဟုတ္ပါဘဲႏွင့္ ႏိုင္င္ငံအတြင္းမွာရွိတဲ့ ေနရာေဒသအသီးသီးက လူမ်ိဳးေပါင္းစံု သာတူညီမွ် တည္ၿငိမ္ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈရွိရွိမွသာ လွ်င္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေသာႏုိင္ငံ၊ ေအးခ်မ္းတည္ၿငိမ္ေသာႏိုင္ငံအျဖစ္သတ္မွတ္ႏို္င္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လူထုပါဝင္မႈ ဆိုတာကလည္း လူမ်ိဳးေပါင္းစံု၊ ေနရာေဒသအသီးသီးက လူထုလူတန္းစားအလႊာစံု ပူးေပါင္းပါဝင္မႈျဖင့္သာလွ်င္ ရရွိႏုိင္မည္လို႔ ယူဆပါတယ္။  ဒါေၾကာင့္ ေအးခ်မ္းတည္ၿငိမ္ၿပီး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုး တက္တဲ့ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္လာေစေရးအတြက္ ဒီမိုကေရစီရဲ႕ အဓိပၸာယ္ႏွင့္အညီ လူထုပါဝင္ အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ ႏိုင္ငံျဖစ္လာေစေရးအတြက္ အေရးတႀကီးလုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္တဲ့ “Public Participation for Democracy” “ဒီမိုကေရစီအတြက္ ျပည္သူမ်ားပါဝင္ေဆာင္ရြက္”ေရးသည္ အင္မတန္မွ အေရးႀကီးေၾကာင္း ေဆြးေႏြးတင္ျပရင္ တင္ျပနိဂံုးခ်ဳပ္ပါတယ္။