Skip to main content

ဦးအောင်ကျော်ကျော်ဦး (လှိုင်)မြန်မာနိုင်ငံတွင် Multi-Level Marketing (MLM) ဟုခေါ်သော ဆင့်ပွားကွန်ရက်ချိန် ဈေးရောင်းလုပ်ငန်းစနစ်ဖြင့် မက်လုံးပေးစည်းရုံးကာ ကြီးစွာအကျိုးအမြတ်ရရှိနေသော ကုမ္ပဏီပေါင်း ၁၀၀ ကျော်ရှိနေပါကြောင်း၊ အဆိုပါလုပ်ငန်းသည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် လုံးဝ ပိတ်ပင်ထားပြီး အမေရိကန်၊ စင်ကာပူအပါအဝင် နိုင်ငံတကာတွင် အထူးတားမြစ်ကန့်သတ် ကြပ်မတ်သော လုပ်ငန်း တစ်ချို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တည်ဆဲ ဥပဒေတချို့အရ တရားဝင် ဖြစ်စေရန်ပြင်ဆင်ထားပြီး တည်ဆဲဥပဒေတချို့၏ အားနည်းချက်ကို အသုံးချကာ မသိနားမလည်သူအများစု၏ အချိန်၊ ငွေ၊ လုပ်အား ကို ခေါင်း ပုံ ဖြတ်နေပါကြောင်း၊

ထို့ပြင် MLM လုပ်ငန်းအချို့ ထပ်မံဝင်ရောက်လာမှုများရှိပြီး မသိနားမလည် သူများပြားသော နယ်မြို့များထိ ပိုမိုထိုးဖောက်ဝင်ရောက်လာသည်ကို စိုးရိမ်ဖွယ်ရာတွေ့ရှိရပါကြောင်း၊ MLM လုပ်ငန်းရှင်အများစု သည် ပြည်ပလုပ်ငန်းရှင်များဖြစ်ကြပါကြောင်း၊ထို့ကြောင့်  MLM ကြောင့် အလိမ်ခံရပါက ပြည်တွင်းလည်ပတ်ငွေများ ပြည်ပသို့ စီးထွက်ခြင်း၊ Member ဝင်များ၏ ပိုက်ဆံကို ဒေါ်လာအဖြစ် လဲလှယ်သည့် အတွက် မြန်မာကျပ်ငွေ တန်ဖိုးကျဆင်းမှုပေါ် သက်ရောက်ခြင်းများ အပြင် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုလည်း ဖြစ်စေပါကြောင်း၊  MLM ဟာ သာမန်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကဲ့သို့ အရောင်းကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးက ထုတ်ကုန်ကို စားသုံးသူလက်ထဲသို့ ရောင်းချခြင်းအားဖြင့် ဝင်ငွေရရှိခြင်း မဟုတ်ဘဲ တခြားရောင်းချသူများကိုပါ မိမိအောက်တွင် အလုပ်လုပ်ချင်လာအောင် ဆွဲဆောင်စည်းရုံးနိုင်သည့်အပြင် အဆိုပါအရောင်းကိုယ်စားလှယ်မှ စားသုံးသူသို့ ထပ်မံ ရောင်းချခြင်း အပေါ်တွင်လည်း အကျိုးခံစားခွင့်ရှိမည်ဖြစ်ပါကြောင်း၊ထို့သို့ ဆင့်ပွား အကျိုး ခံစားခွင့်များကို အနည်းဆုံး ၈ ဆင့်မှ  ၁၆ ဆင့်အထိ ပေးသည့် အတွက် နောက်ဆုံး စားသုံးသူ လက်ဝယ်ရောက်ရှိချိန်တွင် ဈေးကနှစ်ဆ၊ သုံးဆခန့်ကြီးမြင့်ပြီဖြစ်ပါကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် စားသုံးသူကို ရောင်းရန်ခက်ခဲကာ မိမိသာသာပြန်လည် ဝယ်ရန်ဆွဲဆောင်ပြီး ပစ္စည်း ဝယ်အားကို အပေါ်ပိုင်းကိုယ်စားလှယ်များက အများဆုံးရယူနေကြခြင်းဖြစ်ပါကြောင်း၊ အချိန်ကြာလာတာနှင့် အမျှ အောက်ခြေကိုယ်စားလှယ်များသည် အရှုံးပြလာပြီး လုပ်ငန်းကို ရပ်ဆိုင်းရကာ အချိန်၊ ငွေကြေး၊ သိက္ခာနှင့် လူမှုရေး အရ ပေါင်းများစွာဆုံးရှုံးနေရပါကြောင်း၊

Multi-Level Marketing (MLM)(ဆင့်ပွားကွန်ရက်ချိတ်ဈေးရောင်းလုပ်ငန်း)ကို တားမြစ်ကန့်သတ် ပိတ်ပင်အရေးယူဆောင်ရွက်ရန် အစီအစဉ်ရှိ/မရှိ သိရှိလိုပါကြောင်း မေးမြန်းပါသည်။



 

ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်စိုးMulti-Level Marketing(MLM) စနစ်သည် အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် စက်မှုတော်လှန်ရေး နောက်ပိုင်း၌ ကုန်ပစ္စည်းများ တိုက်ရိုက်ရောင်းချသူများသည် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းများ သာမက ကုမ္ပဏီကြီးများရဲ့ပစ္စည်းများကိုပါ ယူဆောင် ရောင်းချပြီး ကော်မရှင်ခ ရယူဆောင်ရွက်ခဲ့သော စနစ်ဖြစ်ကြောင်း၊ အမှန်တကယ်ကျသင့်တန်ဖိုးထက် အဆများစွာ ဈေးနှုန်းမြှင့်တင်ရောင်းချနေခြင်းဖြစ် သည်ကိုလည်း လေ့လာတွေ့ရှိရပါကြောင်း၊

Multi-Level Marketing  စနစ်အသုံးပြုရောင်းချမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၏ ဆောင်ရွက်မှုကို လေ့လာသုံးသပ်ကြည့်ရာတွင် အာဆီယံနိုင်ငံများဖြစ်သော မလေးရှားနိုင်ငံသည် ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် လည်းကောင်း၊ စင်ကာပူနိုင်ငံသည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် လည်းကောင်း၊ ထိုင်း နိုင်ငံသည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် လည်းကောင်း၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် လည်းကောင်း၊ ဗီယက်နမ်နှင့် အင်ဒိုနီးရှားတို့သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းပြီး MLM စနစ်ကို ဥပဒေနှင့်အညီ ထိန်းချုပ်ကန့်သတ်တားမြစ်လျက်ရှိသည်ကို သိရှိရသည့်အပြင် အမေရိကန် နိုင်ငံတွင်လည်း Multi-Level Marketing  စနစ်ဖြင့် ရောင်းချခြင်းများကို စားသုံးသူ ကာကွယ် ပေးရေးဥပဒေဖြင့် ထိန်းကျောင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရှိရပါကြောင်း၊

မြန်မာနိုင်ငံတွင် MLM စနစ်ကို အသုံးပြုရောင်းချခဲ့သော ကုမ္ပဏီများနှင့် ပတ်သက်ပြီး အရေးယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ၂၀၀၉ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တို့တွင် ဒေသစရိတ်နှင့် ဖြည့်စွက် အစားအစာတို့ကို Multi-Level Marketing   ဖြင့် ဖြန့်ဖြူးရောင်းချခဲ့သော ပြည်တွင်းကုမ္ပဏီ နှစ်ခု၊ ပြည်ပကုမ္ပဏီတစ်ခုတို့ကို အရေးပေါ်စီမံမှု အက်ဥပဒေပုဒ်မ၅ ပုဒ်မခွဲ(ဇ)အရ ပြည်ထဲရေးဝန် ကြီးဌာနအနေဖြင့် စစ်ဆေးဖော်ထုတ်အရေးယူထားရှိခဲ့ပါကြောင်း၊

အဆိုပါအမှုမှာ တရားခံများကို တရားစွဲတင်ပို့ပြီး ထောင်ဒဏ်ချမှတ်နိုင်ခဲ့ကာ ယင်းကုမ္ပဏီ သုံးခုကို အမည်ပျက် Black List စာရင်းရေးသွင်းခြင်း၊ စာရင်းရှင်းလင်းဖျက်သိမ်းခြင်း၊ ကုမ္ပဏီပိုင် ငွေနှင့် ပစ္စည်းများကို ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာအဖြစ် သိမ်းဆည်းခြင်းများကိုလည်း ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ ပါကြောင်း၊ ယနေ့နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေးစနစ်သည် ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်ဖြစ်သည်နှင့်အညီ ရောင်းဝယ်မှုပုံစံအမျိုးမျိုးပေါ် တည်ဆဲဝင်ငွေခွန်ဥပဒေ၊ ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန် ဥပဒေများနှင့်အညီ လိုက်နှံဆောင်ရွက်ရန်ပျက်ကွက်ပါကလည်းကောင်း၊ MLM စနစ်ဖြင့်ဆောင်ရွက်သော ကုန် ပစ္စည်းများ အခွန်တိန်းရှောင်မှုများကို စိစစ်တွေ့ရှိပါကလည်းကောင်း ဥပဒေနှင့်အညီ ဒဏ်ငွေတပ်ခြင်း၊ တရားစွဲဆိုခြင်း များကို အလေးထားဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်ပါကြောင်း၊

MLM စနစ်ဖြင့် တင်သွင်း ရောင်းချလျက်ရှိသော အစားအသောက်၊ ဆေးဝါ၊ အလှကုန်၊ လူသုံးကုန် ပစ္စည်းများရဲ့ အရည်အသွေး ပြည့်မီရေး၊ အာနိသင်စစ်မှန်ကောင်းမွန်ရေး၊ ဘေးဥပဒ်ကင်းရှင်း ရေးအတွက် ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာန အစားအသောက်နှင့်ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေး ဦးစီးဌာန FDA က စစ်ဆေးဆောင်ရွက်ခြင်းများကိုလည်း အလေးထား‌ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်ပါကြောင်း၊  တရားမဝင်တင်သွင်းမှုများကို စိစစ်တွေ့ရှိရခြင်းများရှိပါကလည်း ဥပဒေနှင့်အညီ အရေးယူဆောင်ရွက်နိုင်ရေး စီမံဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊  

MLM လုပ်ငန်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးပေါ်ပေါက်ချက်များအရလည်းကောင်း၊ တိုင်ကြားချက်များအရ လည်းကောင်း စိစစ်တွေ့ရှိရပါက ဥပဒေ ချိုးဖောက်မှုများနှင့်ပတ်သက်ပြီး အရေးကြီးကုန်စည်နှင့်ဝန်ဆောင်မှုဥပဒေပုဒ်မ ၄ အရ ကုန်စည် တစ်မျိုးမျိုး၊ တိရစ္ဆာန်တစ်မျိုးမျိုး၊ ဝန်ဆောင်မှုတစ်မျိုးမျိုးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ တားမြစ်မိန့်စည်းကမ်း သတ်မှတ်ချက်များ ထုတ်ပြန် အရေးယူနိုင်ရေးကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါကြောင်း၊

သို့ပါ၍ MLM စနစ်ဖြင်‌့ဆောင်ရွက်နေမှုများအပေါ် ယခင်ကအရေးပေါ်စီမံမှုအက်ဥပဒေအရ အရေးယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည့်အပြင် ယခုအချိန်တွင်လည်း ဆက်လက်စုံစမ်းဖော်ထုတ်လျက် ရှိပါကြောင်း၊ MLM စနစ်ဖြင့်စပ်လျဉ်းပြီး ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းထားခြင်းမရှိသေးသော်လည်း စုံစမ်း ဖော်ပေါက်ခြင်း၊ တိုင်တန်းမှုများရှိခြင်းတို့ဖြစ်ပေါ်လာပါက စိစစ်ပေါ်ပေါက်ချက်ပေါ်မူတည်၍ အရေးကြီးကုန်စည်နှင့်ဝန်ဆောင် မှုဥပဒေ၊ ဝင်ငွေခွန်ဥပဒေနှင့် ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်ဥပဒေစသည့် တည်ဆဲဥပဒေများအရ အရေးယူ ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားပါသည်။

ဦးအောင်ကျော်ကျော်ဦး(လှိုင်) က ဆက်စပ်မေးခွန်းမေးမြန်းပါသည်။

မြန်မာပြည်တွင် လုပ်ငန်းများကို နိုင်ငံတကာကဲ့သို့ အထူးကြပ်မတ်သည့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ ချမှတ်ရန် အစီအစဉ်ရှိ/မရှိ သိလိုပါကြောင်း၊ ဥပမာ-အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဆင့်ပွားအရောင်းကုန် ကို နှစ်ဆင်‌့သာ ခွင့်ပြုခြင်း၊ ဈေးနှုန်းကို ကန့်သတ်ထိန်းညှိပေးခြင်း၊ ပစ္စည်းအရည်အသွေးမှန်/မမှန် စစ်ဆေးခြင်းများဆောင်ရွက်ပါကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် MLM ကုမ္ပဏီတွေကို စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေထုတ်ပြန်ပြီး ချမှတ်စစ်ဆေးပေးရန်နှင့် ကြပ်မတ်ပေးရန် အစီအစဉ် ရှိ/မရှိ သိလိုပါကြောင်း မေးမြန်းပါသည်။

ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်စိုး

ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့သည် အောက်ပါကိစ္စရပ်နှင့်စပ်လျဉ်းပြီး တားမြစ်မိန့်၊ စည်းမျဉ်းသတ်မှတ်မိန့်၊ ကာကွယ်မိန့်များ လိုအပ်သလို ဆောင်ရွက်စေသည့် အမိန့်ထုတ်ပြန် နိုင်ခွင့်ကို သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုသို့ အပ်နှင်းနိုင်သည်ဟု ဖော်ပြထားရှိခဲ့ပြီး အခန်း ၃ ၊ပုဒ်မခွဲ (ဂ)တွင် တင်ပြခဲ့တဲ့အတိုင်း ဝန်ဆောင်မှုတစ်မျိုးမျိုး၊ အရေးကြီးဝန်ဆောင်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ကြေညာပြီး ယင်းဝန်ဆောင်မှုနှင့် သက်ဆိုင်သည့် ကိစ္စရပ်များနှင့် အရေးယူ ဆောင်ရွက် နိုင်ကြောင်းကို ဖော်ပြထားရှိပါကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် မူလဖြေဆိုချက်ထဲတွင် ပါရှိသည့်အတိုင်း ယခင်က အရေးပေါ် အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၅ ပုဒ်မခွဲ(ဇ)နှင့်အရေးယူဆောင်ရွက်ခဲ့သော်လည်း လက်ရှိအချိန်တွင် အရေးကြီးကုန်စည်နှင်‌့ ဝန်ဆောင်မှုဥပဒေပုဒ်မ ၄ အရပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့်အညီ စိစစ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါကြောင်းနှင့် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့်လည်း ပြည်တွင်းတွင် ဆောင်ရွက်နေသော MLM ကုမ္ပဏီများနှင့် ပတ်သက်သည့် စာရင်းဇယားများ အသေးစိတ် အချက်အလက်မျာကို စိစစ်ကောက်ယူလျက်ရှိပါကြောင်း၊ ယခုအခြေအနေထိ ရရှိထားသော ကုမ္ပဏီများနှင့်ပတ်သက်၍ ပြဋ္ဌာန်းထားသော တည်ဆဲဥပဒေများကို စိစစ်ရာတွင်  ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုတည်းသာမက တင်ပြခဲ့သော ပုဒ်မ ၄ ပုဒ်မခွဲ(ဂ) အရသ မက LDA စစ်ဆေးမှုဆိုင်ရာပုဒ်မ၊ ပို့ကုန်တင်သွင်းမှုပုဒ်မ၊အခွန်ပုဒ်မစသည့် အချက်များဖြင့်လည်း တိုက် ဆိုင်စစ်ဆေးမှု များ ဆောင်ရွက်လျက် ရှိပါကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားပါသည်။

ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်စိုး