Skip to main content

ဦးေအာင္ေက်ာ္ေက်ာ္ဦး (လႈိင္)ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ Multi-Level Marketing (MLM) ဟုေခၚေသာ ဆင့္ပြားကြန္ရက္ခ်ိန္ ေဈးေရာင္းလုပ္ငန္းစနစ္ျဖင့္ မက္လုံးေပးစည္း႐ုံးကာ ႀကီးစြာအက်ိဳးအျမတ္ရရွိေနေသာ ကုမၸဏီေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ရွိေနပါေၾကာင္း၊ အဆိုပါလုပ္ငန္းသည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္ လုံးဝ ပိတ္ပင္ထားၿပီး အေမရိကန္၊ စင္ကာပူအပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာတြင္ အထူးတားျမစ္ကန္႔သတ္ ၾကပ္မတ္ေသာ လုပ္ငန္း တစ္ခ်ိဳ႕ သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ တည္ဆဲ ဥပေဒတခ်ိဳ႕အရ တရားဝင္ ျဖစ္ေစရန္ျပင္ဆင္ထားၿပီး တည္ဆဲဥပေဒတခ်ိဳ႕၏ အားနည္းခ်က္ကို အသုံးခ်ကာ မသိနားမလည္သူအမ်ားစု၏ အခ်ိန္၊ ေငြ၊ လုပ္အား ကို ေခါင္း ပုံ ျဖတ္ေနပါေၾကာင္း၊

ထို႔ျပင္ MLM လုပ္ငန္းအခ်ိဳ႕ ထပ္မံဝင္ေရာက္လာမႈမ်ားရွိၿပီး မသိနားမလည္ သူမ်ားျပားေသာ နယ္ၿမိဳ႕မ်ားထိ ပိုမိုထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္လာသည္ကို စိုးရိမ္ဖြယ္ရာေတြ႕ရွိရပါေၾကာင္း၊ MLM လုပ္ငန္းရွင္အမ်ားစု သည္ ျပည္ပလုပ္ငန္းရွင္မ်ားျဖစ္ၾကပါေၾကာင္း၊ထုိ႔ေၾကာင့္  MLM ေၾကာင့္ အလိမ္ခံရပါက ျပည္တြင္းလည္ပတ္ေငြမ်ား ျပည္ပသုိ႔ စီးထြက္ျခင္း၊ Member ဝင္မ်ား၏ ပိုက္ဆံကို ေဒၚလာအျဖစ္ လဲလွယ္သည့္ အတြက္ ျမန္မာက်ပ္ေငြ တန္ဖိုးက်ဆင္းမႈေပၚ သက္ေရာက္ျခင္းမ်ား အျပင္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈလည္း ျဖစ္ေစပါေၾကာင္း၊  MLM ဟာ သာမန္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းကဲ့သုိ႔ အေရာင္းကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးက ထုတ္ကုန္ကို စားသုံးသူလက္ထဲသုိ႔ ေရာင္းခ်ျခင္းအားျဖင့္ ဝင္ေငြရရွိျခင္း မဟုတ္ဘဲ တျခားေရာင္းခ်သူမ်ားကိုပါ မိမိေအာက္တြင္ အလုပ္လုပ္ခ်င္လာေအာင္ ဆြဲေဆာင္စည္း႐ုံးႏိုင္သည့္အျပင္ အဆိုပါအေရာင္းကိုယ္စားလွယ္မွ စားသုံးသူသုိ႔ ထပ္မံ ေရာင္းခ်ျခင္း အေပၚတြင္လည္း အက်ိဳးခံစားခြင့္ရွိမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ထို႔သို႔ ဆင့္ပြား အက်ိဳး ခံစားခြင့္မ်ားကို အနည္းဆုံး ၈ ဆင့္မွ  ၁၆ ဆင့္အထိ ေပးသည့္ အတြက္ ေနာက္ဆုံး စားသုံးသူ လက္ဝယ္ေရာက္ရွိခ်ိန္တြင္ ေဈးကႏွစ္ဆ၊ သုံးဆခန္႔ႀကီးျမင့္ၿပီျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ စားသုံးသူကို ေရာင္းရန္ခက္ခဲကာ မိမိသာသာျပန္လည္ ဝယ္ရန္ဆြဲေဆာင္ၿပီး ပစၥည္း ဝယ္အားကို အေပၚပိုင္းကိုယ္စားလွယ္မ်ားက အမ်ားဆံုးရယူေနၾကျခင္းျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ အခ်ိန္ၾကာလာတာႏွင့္ အမၽွ ေအာက္ေျခကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္ အ႐ံႈးျပလာၿပီး လုပ္ငန္းကို ရပ္ဆိုင္းရကာ အခ်ိန္၊ ေငြေၾကး၊ သိကၡာႏွင့္ လူမႈေရး အရ ေပါင္းမ်ားစြာဆုံး႐ႈံးေနရပါေၾကာင္း၊

Multi-Level Marketing (MLM)(ဆင့္ပြားကြန္ရက္ခ်ိတ္ေဈးေရာင္းလုပ္ငန္း)ကို တားျမစ္ကန္႔သတ္ ပိတ္ပင္အေရးယူေဆာင္႐ြက္ရန္ အစီအစဥ္ရွိ/မရွိ သိရွိလိုပါေၾကာင္း ေမးျမန္းပါသည္။



 

ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ ဒုတိယဝန္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္စိုးMulti-Level Marketing(MLM) စနစ္သည္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ စက္မႈေတာ္လွန္ေရး ေနာက္ပိုင္း၌ ကုန္ပစၥည္းမ်ား တိုက္႐ိုက္ေရာင္းခ်သူမ်ားသည္ မိမိတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္ပစၥည္းမ်ား သာမက ကုမၸဏီႀကီးမ်ားရဲ႕ပစၥည္းမ်ားကိုပါ ယူေဆာင္ ေရာင္းခ်ၿပီး ေကာ္မရွင္ခ ရယူေဆာင္႐ြက္ခဲ့ေသာ စနစ္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အမွန္တကယ္က်သင့္တန္ဖိုးထက္ အဆမ်ားစြာ ေဈးႏႈန္းျမႇင့္တင္ေရာင္းခ်ေနျခင္းျဖစ္ သည္ကိုလည္း ေလ့လာေတြ႕ရွိရပါေၾကာင္း၊

Multi-Level Marketing  စနစ္အသုံးျပဳေရာင္းခ်မႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေဒသတြင္းႏိုင္ငံမ်ား၏ ေဆာင္႐ြက္မႈကို ေလ့လာသုံးသပ္ၾကည့္ရာတြင္ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္ေသာ မေလးရွားႏိုင္ငံသည္ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္တြင္ လည္းေကာင္း၊ စင္ကာပူႏိုင္ငံသည္ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ လည္းေကာင္း၊ ထိုင္း ႏိုင္ငံသည္ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္တြင္ လည္းေကာင္း၊ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံသည္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္တြင္ လည္းေကာင္း၊ ဗီယက္နမ္ႏွင့္ အင္ဒိုနီးရွားတို႔သည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္လည္းေကာင္း၊ ဥပေဒျပ႒ာန္းၿပီး MLM စနစ္ကို ဥပေဒႏွင့္အညီ ထိန္းခ်ဳပ္ကန္႔သတ္တားျမစ္လ်က္ရွိသည္ကို သိရွိရသည့္အျပင္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံတြင္လည္း Multi-Level Marketing  စနစ္ျဖင့္ ေရာင္းခ်ျခင္းမ်ားကို စားသုံးသူ ကာကြယ္ ေပးေရးဥပေဒျဖင့္ ထိန္းေက်ာင္းေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိသည္ကို ေတြ႔ရွိရပါေၾကာင္း၊

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ MLM စနစ္ကို အသုံးျပဳေရာင္းခ်ခဲ့ေသာ ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အေရးယူ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ရာ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ႏွင့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တို႔တြင္ ေဒသစရိတ္ႏွင့္ ျဖည့္စြက္ အစားအစာတို႔ကို Multi-Level Marketing   ျဖင့္ ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်ခဲ့ေသာ ျပည္တြင္းကုမၸဏီ ႏွစ္ခု၊ ျပည္ပကုမၸဏီတစ္ခုတို႔ကို အေရးေပၚစီမံမႈ အက္ဥပေဒပုဒ္မ၅ ပုဒ္မခြဲ(ဇ)အရ ျပည္ထဲေရးဝန္ ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ စစ္ေဆးေဖာ္ထုတ္အေရးယူထားရွိခဲ့ပါေၾကာင္း၊

အဆိုပါအမႈမွာ တရားခံမ်ားကို တရားစြဲတင္ပို႔ၿပီး ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ႏိုင္ခဲ့ကာ ယင္းကုမၸဏီ သုံးခုကို အမည္ပ်က္ Black List စာရင္းေရးသြင္းျခင္း၊ စာရင္းရွင္းလင္းဖ်က္သိမ္းျခင္း၊ ကုမၸဏီပိုင္ ေငြႏွင့္ ပစၥည္းမ်ားကို ျပည္သူ႕ဘ႑ာအျဖစ္ သိမ္းဆည္းျခင္းမ်ားကိုလည္း ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ခဲ့ ပါေၾကာင္း၊ ယေန႔ႏိုင္ငံေတာ္၏ စီးပြားေရးစနစ္သည္ ေဈးကြက္စီးပြားေရးစနစ္ျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ ေရာင္းဝယ္မႈပုံစံအမ်ိဳးမ်ိဳးေပၚ တည္ဆဲဝင္ေငြခြန္ဥပေဒ၊ ကုန္သြယ္လုပ္ငန္းခြန္ ဥပေဒမ်ားႏွင့္အညီ လိုက္ႏွံေဆာင္႐ြက္ရန္ပ်က္ကြက္ပါကလည္းေကာင္း၊ MLM စနစ္ျဖင့္ေဆာင္႐ြက္ေသာ ကုန္ ပစၥည္းမ်ား အခြန္တိန္းေရွာင္မႈမ်ားကို စိစစ္ေတြ႕ရွိပါကလည္းေကာင္း ဥပေဒႏွင့္အညီ ဒဏ္ေငြတပ္ျခင္း၊ တရားစြဲဆိုျခင္း မ်ားကို အေလးထားေဆာင္႐ြက္သြားမွာျဖစ္ပါေၾကာင္း၊

MLM စနစ္ျဖင့္ တင္သြင္း ေရာင္းခ်လ်က္ရွိေသာ အစားအေသာက္၊ ေဆးဝါ၊ အလွကုန္၊ လူသုံးကုန္ ပစၥည္းမ်ားရဲ႕ အရည္အေသြး ျပည့္မီေရး၊ အာနိသင္စစ္မွန္ေကာင္းမြန္ေရး၊ ေဘးဥပဒ္ကင္းရွင္း ေရးအတြက္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာန အစားအေသာက္ႏွင့္ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာန FDA က စစ္ေဆးေဆာင္႐ြက္ျခင္းမ်ားကိုလည္း အေလးထား‌ေဆာင္႐ြက္သြားမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊  တရားမဝင္တင္သြင္းမႈမ်ားကို စိစစ္ေတြ႕ရွိရျခင္းမ်ားရွိပါကလည္း ဥပေဒႏွင့္အညီ အေရးယူေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ေရး စီမံေဆာင္႐ြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊  

MLM လုပ္ငန္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေပၚေပါက္ခ်က္မ်ားအရလည္းေကာင္း၊ တိုင္ၾကားခ်က္မ်ားအရ လည္းေကာင္း စိစစ္ေတြ႕ရွိရပါက ဥပေဒ ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အေရးႀကီးကုန္စည္ႏွင့္ဝန္ေဆာင္မႈဥပေဒပုဒ္မ ၄ အရ ကုန္စည္ တစ္မ်ိဳးမ်ိဳး၊ တိရစၧာန္တစ္မ်ိဳးမ်ိဳး၊ ဝန္ေဆာင္မႈတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ တားျမစ္မိန္႔စည္းကမ္း သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား ထုတ္ျပန္ အေရးယူႏိုင္ေရးကို ဆက္လက္ေဆာင္႐ြက္သြားမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊

သို႔ပါ၍ MLM စနစ္ျဖင္‌့ေဆာင္႐ြက္ေနမႈမ်ားအေပၚ ယခင္ကအေရးေပၚစီမံမႈအက္ဥပေဒအရ အေရးယူေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည့္အျပင္ ယခုအခ်ိန္တြင္လည္း ဆက္လက္စုံစမ္းေဖာ္ထုတ္လ်က္ ရွိပါေၾကာင္း၊ MLM စနစ္ျဖင့္စပ္လ်ဥ္းၿပီး ဥပေဒျပ႒ာန္းထားျခင္းမရွိေသးေသာ္လည္း စုံစမ္း ေဖာ္ေပါက္ျခင္း၊ တိုင္တန္းမႈမ်ားရွိျခင္းတို႔ျဖစ္ေပၚလာပါက စိစစ္ေပၚေပါက္ခ်က္ေပၚမူတည္၍ အေရးႀကီးကုန္စည္ႏွင့္ဝန္ေဆာင္ မႈဥပေဒ၊ ဝင္ေငြခြန္ဥပေဒႏွင့္ ကုန္သြယ္လုပ္ငန္းခြန္ဥပေဒစသည့္ တည္ဆဲဥပေဒမ်ားအရ အေရးယူ ေဆာင္႐ြက္သြားမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း ျပန္လည္ေျဖၾကားပါသည္။

ဦးေအာင္ေက်ာ္ေက်ာ္ဦး(လႈိင္) က ဆက္စပ္ေမးခြန္းေမးျမန္းပါသည္။

ျမန္မာျပည္တြင္ လုပ္ငန္းမ်ားကို ႏိုင္ငံတကာကဲ့သို႔ အထူးၾကပ္မတ္သည့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား ခ်မွတ္ရန္ အစီအစဥ္ရွိ/မရွိ သိလိုပါေၾကာင္း၊ ဥပမာ-အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတြင္ ဆင့္ပြားအေရာင္းကုန္ ကို ႏွစ္ဆင္‌့သာ ခြင့္ျပဳျခင္း၊ ေဈးႏႈန္းကို ကန္႔သတ္ထိန္းၫွိေပးျခင္း၊ ပစၥည္းအရည္အေသြးမွန္/မမွန္ စစ္ေဆးျခင္းမ်ားေဆာင္ရြက္ပါေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ MLM ကုမၸဏီေတြကို စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြထုတ္ျပန္ၿပီး ခ်မွတ္စစ္ေဆးေပးရန္ႏွင့္ ၾကပ္မတ္ေပးရန္ အစီအစဥ္ ရွိ/မရွိ သိလိုပါေၾကာင္း ေမးျမန္းပါသည္။

ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ ဒုတိယဝန္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္စိုး

ျပည္ေထာင္စု အစိုးရအဖြဲ႕သည္ ေအာက္ပါကိစၥရပ္ႏွင့္စပ္လ်ဥ္းၿပီး တားျမစ္မိန္႔၊ စည္းမ်ဥ္းသတ္မွတ္မိန္႔၊ ကာကြယ္မိန္႔မ်ား လိုအပ္သလို ေဆာင္႐ြက္ေစသည့္ အမိန္႔ထုတ္ျပန္ ႏိုင္ခြင့္ကို သက္ဆိုင္ရာဝန္ႀကီးဌာနတစ္ခုသို႔ အပ္ႏွင္းႏိုင္သည္ဟု ေဖာ္ျပထားရွိခဲ့ၿပီး အခန္း ၃ ၊ပုဒ္မခြဲ (ဂ)တြင္ တင္ျပခဲ့တဲ့အတိုင္း ဝန္ေဆာင္မႈတစ္မ်ိဳးမ်ိဳး၊ အေရးႀကီးဝန္ေဆာင္မႈအျဖစ္ သတ္မွတ္ေၾကညာၿပီး ယင္းဝန္ေဆာင္မႈႏွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ ကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္ အေရးယူ ေဆာင္႐ြက္ ႏိုင္ေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပထားရွိပါေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ မူလေျဖဆိုခ်က္ထဲတြင္ ပါရွိသည့္အတိုင္း ယခင္က အေရးေပၚ အက္ဥပေဒပုဒ္မ ၅ ပုဒ္မခြဲ(ဇ)ႏွင့္အေရးယူေဆာင္႐ြက္ခဲ့ေသာ္လည္း လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ အေရးႀကီးကုန္စည္ႏွင္‌့ ဝန္ေဆာင္မႈဥပေဒပုဒ္မ ၄ အရျပ႒ာန္းခ်က္ႏွင့္အညီ စိစစ္ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္းႏွင့္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္လည္း ျပည္တြင္းတြင္ ေဆာင္႐ြက္ေနေသာ MLM ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ စာရင္းဇယားမ်ား အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္မ်ာကို စိစစ္ေကာက္ယူလ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ ယခုအေျခအေနထိ ရရွိထားေသာ ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ျပ႒ာန္းထားေသာ တည္ဆဲဥပေဒမ်ားကို စိစစ္ရာတြင္  ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာနတစ္ခုတည္းသာမက တင္ျပခဲ့ေသာ ပုဒ္မ ၄ ပုဒ္မခြဲ(ဂ) အရသ မက LDA စစ္ေဆးမႈဆိုင္ရာပုဒ္မ၊ ပို႔ကုန္တင္သြင္းမႈပုဒ္မ၊အခြန္ပုဒ္မစသည့္ အခ်က္မ်ားျဖင့္လည္း တိုက္ ဆိုင္စစ္ေဆးမႈ မ်ား ေဆာင္႐ြက္လ်က္ ရွိပါေၾကာင္း ျပန္လည္ေျဖၾကားပါသည္။

ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ ဒုတိယဝန္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္စိုး