Law Database | Mail | English Version

အေမး ၊ အေျဖမ်ား

(ဂ)-စာေပေဟာေျပာပြဲမ်ား ႏွင့္ပတ္သက္၍ စည္း ကမ္းတက် ရွိေစေရးႏွင့္ ပါတီတစ္ခ်ိဳ႕၏ လက္ကိုင္ တုတ္ယႏၲရား မျဖစ္ေစေရးအတြက္ ရည္႐ြယ္ခ်က္ ထားရွိၿပီး ဥပေဒ တစ္ရပ္ ထုတ္ျပန္ရန္ အစီအစဥ္ ရွိ/ မရွိ ႏွင့္စပ္လ်ဥ္းသည့္ေမးခြန္း

ေမးခြန္း အေၾကာင္းအရာ 

စာအုပ္ စာေပမ်ား ဖန္တီးေရးသားၾကသည့္ စာေရးဆရာႀကီးမ်ားကို စာဖတ္ပရိသတ္ႏွင့္ ထိေတြ႕ေစရန္အတြက္ စာေပေဟာေျပာပြဲေတြဟာ မရွိမျဖစ္လိုအပ္သည္ကို လက္ခံပါေၾကာင္း၊ စာေပေဟာေျပာပြဲသည္ ႏိုင္ငံအမ်ားစုတြင္ မရွိေသာ အစဥ္အလာျဖစ္ေသာ ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၁၂ လရာသီပြဲမ်ားႏွင့္အတူ နတ္ေတာ္လတြင္ စာျပန္ပြဲက်င္းပသည့္  ဓေလ့ရွိ ပါေၾကာင္း၊ နတ္ေတာ္လ၌ စာေပေဟာေျပာပြဲမ်ား က်င္းပခဲ့သည္ကို ေလ့လာေတြ႕ရွိေသာ္လည္း ယခုအခ်ိန္တြင္ စာေပေဟာေျပာပြဲေတြကို တစ္ႏွစ္ပတ္လုံး က်င္းပေနသည္ကို သိရွိရပါေၾကာင္း၊

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ ပါတီႀကီးတစ္ခုက အေရးမသာႏိုင္သည့္ နယ္ေျမ ၂၀ ေက်ာ္တြင္ စာေပေဟာေျပာပြဲမ်ား ေဆာင္ရြက္မည့္ စီမံခ်က္ေတြ ထြက္ခဲ့သကဲ့သို႔ ထုိအတုိင္းလည္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္အခ်ိဳ႕စာေရးဆရာမ်ားသည္ ပါတီတခ်ိဳ႕၏ လက္ကိုင္တုတ္ ျဖစ္ေနၿပီသည္လားဆိုသည္ကို ရွင္းလင္းစြာေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါေၾကာင္း၊ စာေပေဟာေျပာပြဲမ်ား သြားေရာက္နားေထာင္ရာတြင္ အစိုးရမေကာင္းေၾကာင္းမ်ားေျပာျခင္း၊ စာေပအႏွစ္သာရမရွိဟု ျပည္သူမ်ားက ေျပာဆိုျခင္း၊ အခ်ိဳ႕ေဟာေျပာပြဲတြင္ စပြန္ဆာမရွိျခင္းေၾကာင့္ တစ္အိမ္ေထာင္လွ်င္ ဆန္တစ္ျပည္၊ ေငြ ၁၀၀၀ ေကာက္ခံေပးရျခင္းမ်ားကို ၾကားသိေနရပါေၾကာင္း၊

စာေပသည္ စာေပႏွင့္ ျပည္သူအတြက္သာ ျဖစ္သင့္ပါေၾကာင္း၊ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး၏ ၿမိဳ႕ တစ္ၿမိဳ႕တြင္ စာေပေဟာေျပာပြဲအတြင္း ဘာသာေရးေစာ္ကားသည့္ စကားမ်ားေျပာဆိုခဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ တရားစြဲခံရသည့္အျပင္ ေထာင္က်ခံရျခင္း၊ စာေရးဆရာတစ္ေယာက္၏ ေဆာင္းပါး တစ္ခုတြင္ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ၌ လူထုခ်စ္‌ေသာပါတီက ကိုယ္စားလွယ္အႏိုင္ရသည္ကို ျမင္လိုေၾကာင္း၊ စစ္မွန္ေသာ ျပည္သူ႕ကိုယ္စားလွယ္ကသာ ေဒသအက်ိဳးကို ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ၿပီး ၿမိဳ႕နယ္ဂုဏ္ကို ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္မွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ လူေ႐ြးမမွားေစခ်င္ေၾကာင္း ေျပာဆိုၿပီး မဲဆြယ္ခဲ့ ျခင္းမ်ားသည္ စာေရးဆရာမ်ား၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္ မဟုတ္သည္ကို အားလုံး လည္းသိရွိၿပီး ျဖစ္ပါ ေၾကာင္း၊

ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ ဒုတိယဝန္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္စိုးက လႊတ္ေတာ္တြင္ စာေပေဟာ ေျပာပြဲ မ်ားကို ရပ္/ေက်းဥပေဒထုတ္ျပန္ၿပီးသည့္အခါ ပိုမို Relax ျဖစ္လာလိမ့္မည္ဟု ေျဖၾကားခဲ့ သည္ကို လည္း မွတ္သားခဲ့ရပါေၾကာင္း၊          မိမိအေနျဖင့္ စာေပေဟာေျပာပြဲမ်ားသည္ တိုင္းျပည္ႏွင့္ လူမ်ိဳး အတြက္ အေရးႀကီးသည့္ကိစၥျဖစ္သည့္အတြက္ ရပ္/ေက်းဥပေဒ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္အေနျဖင့္ မဟုတ္ဘဲ သီးျခားစာေပေဟာေျပာပြဲဥပေဒတစ္ရပ္ ျပ႒ာန္းသင့္သည္ဟု ထင္ျမင္မိပါေၾကာင္း၊ ဥပေဒကသာ လၽွင္ Binding Power အရွိဆုံးျဖစ္ပါေၾကာင္းႏွင့္ ျပႆနာျဖစ္မွ Existing Law မ်ားမွ ဆက္စပ္သည့္ပုဒ္မ်ားကို ရွာေဖြဆြဲထုတ္အေရးယူရျခင္းသည္ ဆန္စင္ရာက်ည္ေပြ႕လိုက္သကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနပါေၾကာင္း၊ စာေပေဟာေျပာပြဲဥပေဒတစ္ရပ္ေရးဆြဲက်င့္သုံးျခင္းသည္ ေရရွည္တြင္ လူ႕အဖြဲ႕ အစည္းအတြင္း အိေျႏၵရၿပီး ရင့္က်က္တည္ၿငိမ္စြာႏွင့္ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္လိမ့္မည္ဟု ယံုၾကည္ပါေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ စာေပေဟာေျပာပြဲဥပေဒတစ္ရပ္ ေရးဆြဲ ထုတ္ျပန္က်င့္သုံးရန္ အတြက္ အစီအစဥ္ရွိ/မရွိ သိရွိလိုပါေၾကာင္း ေမးျမန္းပါသည္။


 

ေျဖၾကားခ်က္ 

ျမန္မာတို႔၏ ၁၂ လရာသီပြဲေတာ္မ်ားတြင္ နတ္ေတာ္လဆန္း (၁)ရက္ေန႔သည္ စာဆိုေတာ္ေန႔ အျဖစ္ ပါဝင္လာၿပီး စာဆိုေတာ္ေန႔ အထိမ္းအမွတ္ စာေပေဟာေျပာပြဲမ်ား၊ သက္ႀကီး စာေပ ပညာရွင္ပူေဇာ္ကန္ေတာ့ပြဲမ်ား၊ စာေပၿပိဳင္ပြဲမ်ားကို က်င္းပလာခဲ့ၾကပါေၾကာင္း၊ ယခုအခါ စာဆိုေတာ္ရာသီျဖစ္သည့္ နတ္ေတာ္လအျပင္ အခါအခြင္‌့သင္‌့သလို စာေပေဟာေျပာပြဲႏွင့္ စာေပၿပိဳင္ပြဲမ်ားကို အနယ္နယ္အရပ္ရပ္တြင္ ျပဳလုပ္လာခဲ့သည္ကို ေတြ႔ရွိရပါေၾကာင္း၊ ထုိသို႔ေဆာင္႐ြက္ျခင္းသည္ ျမန္မာစာေပဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးႏွင့္ ျပည္သူလူထုဗဟုသုတ ရရွိေရးတို႔အတြက္ အေရးပါသည့္ အေထာက္အကူျပဳက႑တစ္ရပ္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊

ႏိုင္ငံသူႏိုင္ငံသားအားလုံးသည္ ျပ႒ာန္းထားၿပီးျဖစ္သည့္ ျပည္ေထာင္စု သမၼတျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ဖြဲ႕စည္းပုံအ‌ေျခခံဥပေဒ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္၏ အခန္း(၈) ႏိုင္ငံသား၊ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ မူလအခြင့္အေရးႏွင့္ တာဝန္မ်ား၊ ပုဒ္မ ၃၅၄ တြင္ပါ၀င္သည့္ အခြင့္အေရးမ်ားကို လြတ္လပ္စြာသုံးစြဲခြင္‌့ ရွိပါေၾကာင္း၊ အဆိုပါပုဒ္မကို ျပန္လည္တင္ျပရမည္ဆိုပါက ႏိုင္ငံသားတိုင္းသည္ ႏိုင္ငံေတာ္လုံၿခဳံေရး၊ တရား ဥပေဒစိုးမိုးေရး၊ ရပ္႐ြာေအးခ်မ္းသာယာေရး သို႔မဟုတ္ ျပည္သူတို႔၏ ကိုယ္က်င့္တရားအက်ိဳးငွာ ျပ႒ာန္းထားသည့္ ဥပေဒမ်ားႏွင္‌့မဆန္႔က်င္လၽွင္ ေအာက္ပါအခြင္‌့အေရးမ်ားကို လြတ္လပ္စြာ သုံးစြဲ ေဆာင္႐ြက္ခြင္‌့ရွိသည္-

(က) မိမိတို႔၏ ယုံၾကည္ခ်က္၊ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္မ်ားကို လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင္‌့၊ ေရးသားျဖန္႔ေဝခြင့္၊

(ခ) လက္နက္မပါဘဲ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင္‌့၊ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္၊

(ဂ) အသင္းအဖြဲ႕ သို႔မဟုတ္ အစည္းအ႐ုံမ်ား ဖြဲ႕စည္းေဆာင္႐ြက္ခြင္‌့၊

(ဃ)တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးႏွင္‌့တစ္မ်ိဳး သို႔မဟုတ္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးအခ်င္းခ်င္းကို လည္း ေကာင္း၊ အျခားဘာသာသနာကိုလည္းေကာင္း ထိခိုက္နစ္နာမႈမရွိေစဘဲ မိမိ ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏိုးသည့္ စကား၊ စာေပ၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ကိုးကြယ္သည့္သာသာသာသနာႏွင့္ ဓေလ့ထုံးတမ္းမ်ားကို လြတ္လပ္ စြာ ေဆာင္႐ြက္ပိုင္ခြင့္တို႔ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊

သေဘာအရ စာေပေဟာေျပာပြဲမ်ားတြင္ ေဟာေျပာသူမ်ားအေနျဖင့္ ၎တို႔အသီးသီး၏ ယုံၾကည္ ခ်က္၊ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္မ်ားကို လြတ္လပ္စြာ ေဟာေျပာေနသည္ကို ေတြ႔ရွိရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊  သို႔ေသာ္ လြတ္လပ္မႈကိုက်င့္သုံးရာတြင္ လြန္ကၽြံမႈမရွိေစရန္အတြက ဥပေဒစည္းမ်ဥ္း၊ စည္းကမ္း မ်ားခ်မွတ္ထားရွိသည္ကိုလည္း တင္ျပလိုပါေၾကာင္း၊

စာေပေဟာေျပာပြဲမ်ားက်င္းပခြင့္ႏွင္‌့ ပတ္သက္ၿပီး လက္ရွိလိုက္နာေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိေသာ  တည္ဆဲဥပေဒမ်ားသည္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်း႐ြာအုပ္စုအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဥပေဒျဖစ္ပါ ေၾကာင္းႏွင့္ ယင္းဥပေဒ၏ ပုဒ္မ ၁၃ ပုဒ္မခြဲ(စ)ႏွင့္ နည္းဥပေဒ ၁၄ (က)(၁)တို႔အရ စာေပေဟာေျပာပြဲမ်ား၊ တရားပြဲမ်ားက်င္းပႏိုင္ေရးအတြက္ သက္ဆိုင္ရာ ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်း႐ြာအုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးက အစျပဳၿပီး သက္ဆိုင္ရာ ခ႐ိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးအထိ အဆင္‌့ဆင္‌့ေထာက္ခံခ်က္မ်ားျဖင့္တင္ျပခြင္‌့ျပဳခ်က္ၿပီး ေဆာင္႐ြက္ေန ရျခင္းျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ထုိသို႔ ခြင့္ျပဳေဆာင္႐ြက္ေပးရာတြင္လည္း ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရအား အၾကည္ၫိုပ်က္ေစၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္မူဝါဒႏွင့္ ဆန္႔က်င္သည့္ ေဟာေျပာမႈမ်ား မပါရွိေစရန္၊ သတ္မွတ္စည္းကမ္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ညီၫြတ္ေစရန္ႏွင့္ စာေပေဟာေျပာပြဲလုံၿခဳံေရးတို႔အတြက္ သက္ဆိုင္ရာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕၊ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕၊ သက္ဆိုင္ရာ ရပ္ကြက္/ေက်းရြာအုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးတို႔ ပါဝင္သည့္အဖြဲ႕က လိုအပ္သလို ၾကပ္မတ္ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊

၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်း႐ြာအုပ္စုအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဥပေဒကို တတိယ အႀကိမ္ ျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒကို ၂-၁၂-၂၀၁၆ ရက္ေန႔တြင္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ဥပေဒအမွတ္ (၄၁/၂၀၁၆) ျဖင့္ အတည္ျပဳျပ႒ာန္းခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ အဆိုပါ ဥပေဒ၏ ပုဒ္မ ၁၀၊ ပုဒ္မခြဲ(စ)တြင္ အမ်ားျပည္သူသို႔ေဖ်ာ္ေျဖသည့္ပြဲမ်ား၊ ျပပြဲမ်ား၊ ၿပိဳင္ပြဲမ်ား၊ ႐ိုးရာဓေလ့အရပြဲမ်ား က်င္းပျခင္းႏွင္‌့ စပ္လ်ဥ္း၍ ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်း႐ြာအုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမွ သက္ဆိုင္ရာၿမိဳ႕နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးထံ အသိေပးတင္ျပၿပီး တာဝန္ယူ၊ တာဝန္ခံက်င္းပေစျခင္းဟူ၍ ေဖာ္ျပထားသည့္အတြက္ ခ႐ိုင္အဆင္‌့အထိ တင္ျပရန္မလိုဘဲ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ထိသာ တင္ျပရန္ ေျဖေလၽွာ႔မႈ ျပဳလုပ္ေပးသည္ကို ေတြ႕ရွိရမွာျဖစ္ၿပီး ထုိအတိုင္းသာ လုပ္ေဆာင္သြားၾကရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊

စာေပေဟာေျပပြဲက်င္းပျခင္းႏွင့္ ေဟာေျပာေဆြးေႏြးမႈမ်ားသည္ တည္ဆဲဥပေဒတစ္ရပ္ရပ္ႏွင့္ ၿငိစြန္းခဲ့ပါက ထိခိုက္နစ္နာသူက ဥပေဒႏွင့္အညီ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ပါေၾကာင္း၊ ပါတီအခ်ိဳ႕၏ လက္ကိုင္တုတ္ယႏၲရားမျဖစ္ေစေရးအတြက္ ရည္႐ြယ္ၿပီးစာေပေဟာေျပာပြဲဥပေဒ ေရးဆြဲထုတ္ျပန္ ရန္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ ယခုအခ်ိန္ထိ ေဆာင္႐ြက္ရန္ အစီအစဥ္ မရွိေသးပါေၾကာင္း ျပန္လည္ေျဖၾကားပါသည္။

ေျဖၾကားသည္႔ ဌာန 
ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး၊ ေဒါက္တာေဖျမင့္
ေမးျမန္းသူ 
ဦးေမာင္ျမင့္ (မင္းကင္း)