Law Database | Mail | English Version

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံလႊတ္ေတာ္

အက်ဥ္းခ်ဳပ္
ဤစာတမ္းတိုသည္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံျဖစ္သည့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၏ လႊတ္ေတာ္ႏွင့္စပ္ လ်ဥ္းေသာ အခ်က္အလက္ မ်ားကို ႏိုင္ငံတကာလႊတ္ေတာ္မ်ားအားေလ့လာသည့္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို အေထာက္အကူျပဳရန္ အတြက္  ျပဳစုတင္ျပ ထားပါသည္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံလႊတ္ေတာ္သည္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၊ ဒါကာၿမိဳ႕ေတာ္တြင္တည္ရွိၿပီး လႊတ္ေတာ္တစ္ရပ္သာရွိ၍ Parliament ဟုေခၚပါသည္။ တိုက္႐ိုက္ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ေသာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၃၀၀ ဦးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၏ ရရွိေသာမဲအေရအတြက္အလိုက္ အခ်ိဳးက်ခြဲေဝထားသည့္  အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၅၀ ဦး စုစုေပါင္းကိုယ္စားလွယ္ ၃၅၀ ဦးျဖင့္ လႊတ္ေတာ္ကိုဖြဲ႕စည္းထားပါသည္။ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၇၀ ဦး ပါဝင္ၿပီး ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္ပါသည္။ လႊတ္ေတာ္ ၏သက္တမ္းမွာ ၅ ႏွစ္ျဖစ္ပါသည္။
 ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို ၄-၁၁-၁၉၇၂ ရက္ေန႔တြင္ အတည္ျပဳခဲ့ ပါသည္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို ၁၉၇၃၊ ၁၉၇၄၊ ၁၉၇၅၊ ၁၉၇၉၊ ၁၉၈၆၊ ၁၉၈၈၊ ၁၉၈၉၊ ၁၉၉၀၊ ၁၉၉၁၊ ၁၉၉၆၊ ၂၀၀၄၊ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ ျပင္ဆင္ေရးဆြဲခဲ့ပါသည္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒသည္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အထိ စုစုေပါင္း ၁၅ ႀကိမ္ ျပင္ဆင္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါသည္။

နိဒါန္း
၁။    ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အေနာက္ဘက္တြင္တည္ရွိၿပီး အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္ေသာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံလႊတ္ေတာ္၏ ဖြဲ႕စည္းေဆာင္႐ြက္ပုံမ်ားကို ႏိုင္ငံတကာလႊတ္ေတာ္မ်ားအား ေလ့လာသည့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအတြက္ အေထာက္ အကူျဖစ္ေစရန္ ေရးသားတင္ျပ ရျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံလႊတ္ေတာ္သမိုင္း
၂။    ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသည္ ၁၆-၁၂-၁၉၇၁ ရက္ေန႔တြင္ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံလက္ေအာက္မွ လြတ္လပ္ေရး ရရွိခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၏ပထမဆုံးေသာ သံတမန္ဆက္ဆံေရး စတင္ခဲ့သည့္ႏိုင္ငံ မ်ားမွ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္ခဲ့ပါသည္။  ၇-၁၂-၁၉၇၀ ရက္ေန႔တြင္ အေထြေထြ ေ႐ြးေကာက္ပြဲႀကီးကိုက်င္းပ၍ လႊတ္ေတာ္အား ဖြဲ႕စည္းခဲ့ပါသည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံလႊတ္ေတာ္
၃။    ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံလႊတ္ေတာ္သည္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၊ ဒါကာၿမိဳ႕ေတာ္တြင္တည္ရွိၿပီး လႊတ္ေတာ္တစ္ရပ္သာရွိ၍ Parliament ဟုေခၚပါသည္။ တိုက္႐ိုက္ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ေသာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၃၀၀ ဦးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး ပါတီမ်ား၏ ရရွိေသာမဲအေရအတြက္အလိုက္ အခ်ိဳးက်ခြဲေဝထားသည့္  လႊတ္ေတာ္အမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားလွယ္ ၅၀ ဦး စုစုေပါင္းကိုယ္စားလွယ္ ၃၅၀ ဦးျဖင့္ လႊတ္ေတာ္ကိုဖြဲ႕စည္းထားပါသည္။ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၇၀ ဦး ပါဝင္ၿပီး ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖစ္ပါသည္။ လႊတ္ေတာ္၏ သက္တမ္း မွာ ၅ ႏွစ္ျဖစ္ပါသည္။

ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ျခင္းစနစ္
၄။    တိုက္႐ိုက္ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ေသာစနစ္အား က်င့္သုံးပါသည္။ မဲဆႏၵနယ္ေျမ ၃၀၀ နယ္ေျမ ခြဲျခားထားၿပီး မဲဆႏၵနယ္တစ္ခုစီတြင္ ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးက်စီ ေ႐ြးခ်ယ္ပါသည္။ အေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲတစ္ခုႏွင့္ တစ္ခုၾကားတြင္ ကိုယ္စားလွယ္ေနရာလစ္လပ္မႈ ေပၚေပါက္ခဲ့ ပါက  ရက္ေပါင္း ၉၀ အတြင္း ၾကားျဖတ္ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပ ၍ ျပန္ လည္ျဖည့္သြင္း ရပါသည္။ ၁၀ ႀကိမ္ေျမာက္ေ႐ြးေကာက္ပြဲအား ၁-၅-၂၀၁၄ ရက္ေန႔တြင္ က်င္းပခဲ့ပါသည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံလႊတ္ေတာ္တြင္ပါ၀င္ေသာ ပါတီမ်ားႏွင့္ကိုယ္စားလွယ္အေရအတြက္
၅။    လႊတ္ေတာ္တြင္ပါ၀င္ေသာပါတီမ်ားႏွင့္ကိုယ္စားလွယ္အေရအတြက္မွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါသည္-

စဥ္ ပါတီအမည္

ကိုယ္စားလွယ္အေရအတြက္

၁။

Bangladesh Awami League (AL)

၂၇၃

၂။

Jatiya Party   

၄၀

၃။

Independents

၁၉

၄။

Bangladesh Workers Party

၅။

Jatiya Samajtantric Dal(JsD)   

၆။

Jatiya Party-JP

၇။

Bangladesh Tarikat Federation

၈။

Bangladesh Nationalist Front(BNF)

 

စုစုေပါင္း

၃၅၀

ဥပေဒျပဳေရးအာဏာ
၆။    ဘဂၤလားေဒ့ရွ္လႊတ္ေတာ္သည္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအရ ဥပေဒျပဳခြင့္အာဏာရွိသည့္ အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္ပါသည္။ လႊတ္ေတာ္သည္ ၎၏ဥပေဒျပဳခြင့္အာဏာကို အျခားေသာအဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုသို႔ျဖစ္ေစ၊ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးသို႔ျဖစ္ေစ၊ ဥပေဒျပ႒ာန္း၍အမိန္႔ထုတ္ျပန္ခြင့္၊ နည္းဥပေဒျပဳခြင့္၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားျပ႒ာန္းခြင့္၊ ေနာက္ဆက္တြဲဥပေဒမ်ား သို႔မဟုတ္ အျခားေသာဥပေဒကဲ့ သို႔ အာဏာတည္ေသာ အမိန္႔ထုတ္ျပန္ခြင့္တို႔ကို ခြဲေဝေပးႏိုင္ပါသည္။

ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ
၇။    ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို  ၄-၁၁-၁၉၇၂ ရက္ေန႔တြင္ အတည္ျပဳ ျပ႒ာန္းခဲ့ပါသည္။  ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၏ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို ၁၉၇၃၊ ၁၉၇၄၊ ၁၉၇၅၊ ၁၉၇၉၊ ၁၉၈၆၊ ၁၉၈၈၊ ၁၉၈၉၊ ၁၉၉၀၊ ၁၉၉၁၊ ၁၉၉၆၊ ၂၀၀၄၊ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ ျပင္ဆင္ ေရးဆြဲခဲ့ပါသည္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၏ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒသည္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အထိ စုစုေပါင္း ၁၅ ႀကိမ္ ျပင္ဆင္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါသည္။  ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒတြင္ အပိုင္း ၁၁ ပိုင္းႏွင့္ အပိုဒ္  ၁၅၃ ပိုဒ္ ပါဝင္ပါသည္။ အပိုင္း(၁)တြင္ သမၼတ၊ အပိုင္း(၂) တြင္ ႏိုင္ငံမူဝါဒ ၏အေျခခံက်ေသာသေဘာတရားမ်ား၊ အပိုင္း (၃) တြင္ အေျခခံအခြင့္အေရးမ်ား၊အပိုင္း (၄) တြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ အပိုင္း (၅) တြင္ ဥပေဒျပဳေရး၊ အပိုင္း (၆) တြင္ တရားစီရင္ေရး၊ အပိုင္း (၇) တြင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ား၊ အပိုင္း(၈)တြင္ ေငြစာရင္းမင္းႀကီးႏွင့္ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္၊ အပိုင္း(၉)တြင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၏ ဝန္ထမ္းဌာနမ်ား၊ အပိုင္း (၁၀) တြင္  ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ျခင္း ႏွင့္ အပိုင္း (၁၁)တြင္ အေထြေထြတို႔ပါ၀င္ပါ သည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၏ဥပေဒျပဳေရးဆိုင္ရာျပဳလုပ္ပုံအဆင့္ဆင့္
၈။     ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၏ ဥပေဒျပဳလုပ္ငန္းစဥ္အဆင့္ဆင့္အား ေအာက္ပါပုံျပဇယားျဖင့္ တင္ျပအပ္ပါသည္-

   

ေ႐ြးေကာက္ခံလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား
၉။    သက္ဆိုင္ရာ မဲဆႏၵနယ္အသီးသီးမွ ေ႐ြးေကာက္ခံ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာအခ်က္အလက္မ်ားမွာေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါသည္-
(က)    ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ပုံ။    အသက္၂၅ႏွစ္ျပည့္ၿပီးေသာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသား တိုင္းသည္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ရွိပါသည္။ လူမြဲစာရင္းေၾကညာ ျခင္းခံထားရသူမ်ား၊ လာဘ္စားမႈျဖင့္ ၂ ႏွစ္ထက္ပို၍ေထာင္က်သူမ်ား၊ စိတ္ေပါ့သြပ္ သူမ်ား၊ ျပည္ပႏိုင္ငံသားအျဖစ္ခံယူထားသူမ်ားသည္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္မရွိပါ။
(ခ)    က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုျခင္း။ လႊတ္ေတာ္၏သက္တမ္းကာလသည္ အစည္းအေဝး စတင္က်င္းပသည့္ေန႔တြင္စတင္ၿပီး ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၏သက္တမ္းသည္ က်မ္း သစၥာက်ိန္ဆိုသည့္ေန႔မွစ၍ စတင္ပါသည္။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၏ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုျခင္းကို လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ သို႔မဟုတ္ ၎မွတာဝန္ေပးအပ္သူ က ႀကီးၾကပ္၍ တာဝန္ယူေဆာင္႐ြက္ေပး ရပါသည္။ အကယ္၍ ဥကၠ႒ကပ်က္ကြက္ လၽွင္ ဒုတိယဥကၠ႒က ကိုယ္စားေဆာင္႐ြက္ေပးရပါသည္။ ယခင္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ ေဟာင္းႏွင့္ ဒုတိယဥကၠ႒ေဟာင္းတို႔သည္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒အသစ္ႏွင့္ ဒုတိယဥကၠ႒ အသစ္တို႔  တာဝန္ မထမ္းေဆာင္မီအခ်ိန္ထိ တာဝန္ယူေဆာင္႐ြက္ေပးရပါသည္။ (မွတ္ခ်က္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲၿပီးေနာက္ က်မ္းက်ိန္ေသာ ကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ဥကၠ႒ဟု သုံးႏႈန္းလၽွင္ ယခင္ဥကၠ႒ေဟာင္းကို ရည္ၫႊန္းပါသည္။)
(ဂ)    လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၏သက္တမ္း။        ေ႐ြးေကာက္ခံရေသာလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္အသစ္မ်ားသည္ လႊတ္ေတာ္တြင္က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုျခင္းကို ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒႏွင့္အညီ သတ္မွတ္ထားေသာစည္းမ်ဥ္းမ်ားအတိုင္း ယခင္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒မွ က်မ္းက်ိန္ရန္စီစဥ္ေပးရပါသည္။  
(ဃ)    ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၏ရပိုင္ခြင့္ႏွင့္အခြင့္အေရးမ်ား။         လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ မ်ားႏွင့္လႊတ္ေတာ္ေကာ္မတီ မ်ားတြင္ အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္  ကင္းလြတ္ခြင့္မ်ားရွိပါ သည္။ လႊတ္ေတာ္၏တရားဝင္လုပ္ထုံး၊ လုပ္နည္းေဆာင္႐ြက္ခ်က္မ်ားကို မည္သည့္ တရား႐ုံးကမွ ေမးျမန္းခြင့္မရွိပါ။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္သည္ လႊတ္ေတာ္အတြင္း ၎တို႔ႏွင့္သက္ဆိုင္ေသာ ေဆြးေႏြးခ်က္မ်ားေျပာၾကားျခင္း၊ ဆႏၵမဲေပးျခင္း သို႔မဟုတ္ ေကာ္မတီကိစၥရပ္မ်ား အတြက္ တရားစြဲဆိုခံရျခင္းမွကင္း လြတ္ခြင့္ရွိပါသည္။ လႊတ္ေတာ္၏လုပ္ထုံးလုပ္နည္းစည္းမ်ဥ္းမ်ား၊ စီမံၫႊန္ၾကားမႈ ကိစၥရပ္မ်ား ကိုေဆာင္႐ြက္ရန္ အာဏာအပ္ႏွင္းခံထားရေသာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္တစ္ေယာက္အား မည္သည့္ တရား႐ုံးက မဆိုတရားစြဲဆိုျခင္းအား ကင္းလြတ္ ခြင့္ရွိပါသည္။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္သည္ ရာဇဝတ္ျပစ္မႈမွလြဲ၍ အျခားမည္သည့္အေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ၎အဖြဲ႕ဝင္အျဖစ္ ပါဝင္ေသာ ေကာ္မတီ အစည္းအေဝးတြင္ လည္းေကာင္း၊လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးမက်င္းပမီ ႏွင့္ က်င္းပၿပီးသတ္မွတ္ ကာလ အတြင္း၌ လည္းေကာင္း ဖမ္းဆီးခြင့္မရွိပါ။ လႊတ္ေတာ္ အေဆာက္အဦအတြင္းတြင္လည္း လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒၏ ခြင့္ျပဳခ်က္မရဘဲ ဖမ္းဆီး ခြင့္မရွိပါ။ ထို႔ျပင္ ကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္သည္ မဲဆႏၵနယ္ေျမ ၂ ခု သို႔မဟုတ္ ၂ ခုထက္ပို၍ ကိုယ္စားျပဳေသာ လႊတ္ေတာ္ အမတ္ျဖစ္ခြင့္မရွိပါ။ သို႔ေသာ္ မဲဆႏၵ နယ္ေျမ အမ်ားဆုံး ၅ ခုထိ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ရွိပါသည္။ အကယ္၍ မဲဆႏၵနယ္ ေျမတစ္ခုထက္ပို၍အႏိုင္ရရွိပါက ေ႐ြးေကာက္ပြဲက်င္းပၿပီး ရက္ေပါင္း ၃၀ အတြင္း ၎ကိုယ္စားျပဳရန္ဆႏၵရွိသည့္ မဲဆႏၵနယ္ေျမေၾကညာခ်က္ကို ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္႐ုံး၌ လက္မွတ္ေရးထိုးရပါသည္။ ထိုသို႔ ေၾကညာၿပီးေနာက္ ၎အႏိုင္ ရရွိေသာက်န္မဲဆႏၵနယ္ေျမမ်ားသည္ ေနရာလပ္ျဖစ္သြားပါသည္။ ရက္ေပါင္း ၃၀ အတြင္း ေၾကညာခ်က္ လက္မွတ္ မေရးထိုးလၽွင္ ၎အႏိုင္ရရွိေသာ မဲဆႏၵနယ္ေျမ အားလုံးကိုဆုံးရွံးႏိုင္ပါသည္။ မဲဆႏၵနယ္တစ္ခုထက္ ပို၍အႏိုင္ ရရွိေသာ ေ႐ြးေကာက္ ခံကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္သည္ လက္မွတ္ေရးထိုးေၾကညာျခင္း မျပဳမီ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္အျဖစ္ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုခြင့္မရွိေသးပါ။
(င)    လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားလိုက္နာရမည့္အခ်က္မ်ား။               ေ႐ြးေကာက္ခံ ကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္သည္ က်မ္းသစၥာမက်ိန္ဆိုဘဲ လႊတ္ေတာ္အတြင္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တာဝန္ေဆာင္႐ြက္ခြင့္မရွိပါ။ ယင္းအခ်က္ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒတြင္ ေ႐ြးေကာက္ခံ ကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္သည္  က်မ္းသစၥာမက်ိန္ဆိုဘဲ လႊတ္ေတာ္ဆိုင္ရာလုပ္ငန္းမ်ားလုပ္ကိုင္ျခင္း သို႔မဟုတ္ လႊတ္ေတာ္တြင္မဲေပးျခင္းျပဳလုပ္လၽွင္ ျပစ္ဒဏ္အျဖစ္ တစ္ရက္လၽွင္ ဒဏ္ေငြ တာကာ ၁၀၀၀ ႏိုင္ငံေတာ္သို႔ေပးေဆာင္ရန္ ျပ႒ာန္းထားပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေ႐ြးေကာက္ခံကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္သည္ လႊတ္ေတာ္တြင္က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆို ၿပီးမွသာလၽွင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္လာပါသည္။ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ အရ ေ႐ြးေကာက္ခံလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္ အျမန္ဆုံးက်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆိုရပါမည္။ ရက္ေပါင္း ၉၀ အတြင္း က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုရန္ႏွင့္ ရက္ေပါင္း ၉၀ ထက္မေက်ာ္လြန္ရပါ။ ခိုင္လုံေသာအေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားရွိ၍  လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ကရက္ေပါင္း ၉၀ ထက္ ပို၍ခြင့္ျပဳထားျခင္းမွအပ ရက္ေပါင္း ၉၀ အတြင္း    က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုရန္ ပ်က္ကြက္ပါကလည္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္မွ ဆုံး႐ႈံးႏိုင္ပါသည္။  

လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒
၁၀။    အေထြအေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲၿပီးသည့္ေနာက္ ပထမဆုံးေသာ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးတြင္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒အား လႊတ္ေတာ္မွလုပ္ထုံးလုပ္နည္းစည္းမ်ဥ္းမ်ားအတိုင္း ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ ပါသည္။ အသစ္ေ႐ြးခ်ယ္ခံရေသာဥကၠ႒သည္ အစည္းအေဝးေခတၱရပ္နားခ်ိန္တြင္ ၎၏႐ုံးခန္း ၌က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုၿပီးေနာက္ လႊတ္ေတာ္တာဝန္မ်ားအားစတင္ထမ္းေဆာင္ပါသည္။  လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒မွာ Ms. Dr. Shirin Sharmin Chaudhury ႏွင့္ ဒုတိယဥကၠ႒မွာ  Mr. Md. Fazle Rabbi Miah ျဖစ္ၿပီးအေထြေထြအတြင္းေရးမႉးမွာ Mr. Md. Ashraful Moqbul ျဖစ္ပါသည္။  

လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒၏လုပ္ငန္းတာဝန္မ်ား
၁၁။    လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒၏ လုပ္ငန္းတာဝန္မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါသည္-
(က)    လႊတ္ေတာ္ဆိုင္ရာလုပ္ငန္းမ်ားအားႀကီးၾကပ္ျခင္း
(၁)    လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား သို႔မဟုတ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုျခင္းကို စီမံခန္႔ခြဲေပးျခင္း၊
(၂)    ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားသည္ ရက္ေပါင္း ၉၀ အတြင္းက်မ္းသစၥာက်ိန္ဆို ရန္အတြက္ စီမံေဆာင္႐ြက္ျခင္းႏွင့္ ခိုင္လုံသည့္ အေၾကာင္းျပခ်က္ရွိပါက ရက္ေပါင္း ၉၀ ထက္ ေက်ာ္လြန္ခြင့္ျပဳေရးအတြက္ ဆုံးျဖတ္ေဆာင္႐ြက္ ျခင္း၊
(၃)    လႊတ္ေတာ္တြင္းပါဝင္ေသာ ပါတီမ်ား၏ေခါင္းေဆာင္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ သေဘာထား ကြဲလြဲမႈမ်ား ေပၚေပါက္လာပါက ျပ႒ာန္းဥပေဒပုဒ္မ ၇၀ ပုဒ္မခြဲ ၂ အရ အဆုံးအျဖတ္ေပးျခင္းႏွင့္ သေဘာထားကြဲလြဲမႈကို မဲခြဲဆုံးျဖတ္ေပး ျခင္း၊
(၄)    ေသဆုံးသူ၊ ႏုတ္ထြက္သူ၊ ရက္ေပါင္း ၉၀ အတြင္း က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုရန္ ပ်က္ကြက္သူ သို႔မဟုတ္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒၏ ခြင့္ျပဳသည့္ကာလထက္ေက်ာ္ လြန္၍ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုရန္ပ်က္ကြက္သူ၊ လႊတ္ေတာ္က်င္းပေနစဥ္ ရက္ ေပါင္း ၉၀ ဆက္တိုက္ ပ်က္ကြက္ေနသူမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေနရာလစ္လပ္ေၾကာင္း လႊတ္ေတာ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဖြဲ႕မွ ေၾကညာရန္ေဆာင္႐ြက္ျခင္း၊
(၅)    လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးသည္ႏႈတ္ထြက္လၽွင္ သို႔မဟုတ္ ၎ အားကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္သတ္မွတ္ေသာ ပါတီမွ ထုတ္ပယ္လၽွင္ သို႔မဟုတ္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ေ႐ြးခ်ယ္ခံရန္ အရည္အခ်င္းႏွင့္ကိုက္ညီမႈ မရွိေၾကာင္းေတြ႕ရွိရလၽွင္ ထိုလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္၏ ေနရာလစ္လပ္ ေၾကာင္း လႊတ္ေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕သို႔ အေၾကာင္းၾကားျခင္း၊ အကယ္၍ အထက္ပါကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ အျငင္းပြားမႈမ်ားေပၚေပါက္ေနပါက ထိုျပႆနာကို ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္႐ုံးမွ ဆုံးျဖတ္ႏိုင္ရန္အတြက္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္႐ုံးသို႔ လႊဲေျပာင္းေပးျခင္း၊
(၆)    လႊတ္ေတာ္အတြင္းအတည္ျပဳဆုံးျဖတ္ေသာ ဥပေဒမ်ားကို ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ၏သေဘာတူညီခ်က္ရရွိရန္အတြက္ တာဝန္ခံ၍ေပးပို႔ျခင္း၊ ဥပေဒၾကမ္းတစ္ခုသည္ ေငြေၾကးဆိုင္ရာဥပေဒျဖစ္ေၾကာင္း၊လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒မွဆုံးျဖတ္လၽွင္ ၎ဥပေဒ ကို အျခားမည္သည့္တရား႐ုံးတြင္မွ ေျပာင္းလဲႏိုင္ခြင့္မရွိျခင္း၊လႊတ္ေတာ္တြင္းေဆြးေႏြးမည့္ အေၾကာင္းအရာ မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ ၍ ဦးစားေပးအစီအစဥ္သတ္မွတ္ျခင္း၊
(၇)    လႊတ္ေတာ္အတြင္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားသာ ဝင္ေရာက္ႏိုင္သည့္ ေနရာမ်ားသို႔ ဝင္ခြင့္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ႀကီးၾကပ္ ကြပ္ကဲရန္ တာဝန္ရွိျခင္း၊
(၈)    လႊတ္ေတာ္၏ လုပ္ငန္းတာဝန္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ေသာ္လည္းေကာင္း၊ လႊတ္ေတာ္ေကာ္မတီမ်ား၏ လုပ္ငန္း တာဝန္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ေသာ္လည္း ေကာင္း၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားျခင္းမရွိေသာ ျဖစ္စဥ္မ်ား ေပၚေပါက္လာပါက ဆုံးျဖတ္ေပးျခင္း၊

    (ခ)    အစည္းအေဝးဆိုင္ရာလုပ္ငန္းတာဝန္မ်ား
(၁)    ေဆြးေႏြးခ်ိန္မ်ားကိုသတ္မွတ္ေပးျခင္း၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားအရ ႀကိဳတင္ သတ္မွတ္ထားေသာ အေၾကာင္းအရာ မ်ားမွ လြဲ၍ က်န္ေသာ အေၾကာင္းအရာ မ်ားအတြက္ ေဆြးေႏြးခ်ိန္ကိုသတ္မွတ္ျခင္း၊ ေဆြးေႏြးမည့္အေၾကာင္းအရာ အ လိုက္ ေဆြးေႏြးမည့္ သူမ်ား၏အခ်ိန္ကို သတ္မွတ္ေပးျခင္း၊
(၂)    ဘတ္ဂ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ လိုအပ္ပါက ေဆြးေႏြးမႈမျပဳဘဲ မဲခြဲဆုံးျဖတ္ရန္ ေဆာင္႐ြက္ျခင္း၊
(၃)    သမၼတထံမွျပန္လည္ေပးပို႔လာေသာဥပေဒၾကမ္းကို ျပန္လည္ေဆြးေႏြးရန္ ႏွင့္ သေဘာတူညီခ်က္ရယူရန္ လႊတ္ေတာ္ တြင္ဖတ္ၾကားတင္ျပျခင္းႏွင့္ အကယ္၍ လႊတ္ေတာ္ရပ္နားေနခ်ိန္ျဖစ္လၽွင္ ေနာက္တစ္ႀကိမ္က်င္းပသည့္ လႊတ္ေတာ္၏ ပထမဦးဆုံးရက္တြင္ တင္ျပႏိုင္ရန္ ေဆာင္႐ြက္ျခင္း၊
(၄)    လႊတ္ေတာ္ႏွင့္မသက္ဆိုင္ေသာ စကားလုံးမ်ားကို ပယ္ဖ်က္ျခင္း၊
(၅)    အေရးႀကီးေကာ္မတီ (၄) ခု၏ ေကာ္မတီဝင္အမည္စာရင္းကို လႊတ္ေတာ္ သို႔တင္သြင္းျခင္းႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ လုပ္ငန္းမ်ားအႀကံေပးေကာ္မတီ(Business Advisory Committee)ႏွင့္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားဆိုင္ရာေကာ္မတီ (Committee on Rules of Procedure) ကဲ့သို႔ေသာ အေရးႀကီးေကာ္မတီ ၂ ခုတြင္ ဥကၠ႒အျဖစ္ ပါဝင္ေဆာင္႐ြက္ျခင္း၊
(၆)    ေမးခြန္းမ်ား၊ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ား၊ အသနားခံစာမ်ား၊ အထူးအခြင့္အေရး ဆိုင္ရာေမးခြန္းမ်ား၊ ေဆြးေႏြးခ်က္အက်ဥ္းမ်ား၊ နာရီဝက္ေဆြးေႏြးခ်က္ မ်ား၊ လႊတ္ေတာ္ရပ္နားရန္အဆိုျပဳခ်က္မ်ား၊ သတိျပဳရန္အဆိုျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ အျခားေသာလႊတ္ေတာ္တြင္ ေဆြးေႏြးရန္တင္ျပခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ျခင္း၊

    (ဂ)    လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒၏လုပ္ပိုင္ခြင့္
(၁)    သမၼတေနရာယာယီလစ္လပ္စဥ္ႏွင့္ သမၼတေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ေနစဥ္ အတြင္း သမၼတ၏လုပ္ငန္းတာဝန္မ်ားကို ထမ္းေဆာင္ျခင္း၊
(၂)    ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ေသာ အၿမဲတမ္းေကာ္မတီတစ္ခု၏ဥကၠ႒ သည္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းအရသတ္မွတ္ထားေသာ အခ်ိန္အတြင္းတြင္ အစည္းအေဝးေခၚယူရန္ ပ်က္ကြက္လၽွင္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒မွ တိုက္႐ိုက္ အစည္းအေဝးေခၚယူႏိုင္ျခင္း၊
(၃)    လႊတ္ေတာ္ျပင္ပတြင္ လႊတ္ေတာ္ေကာ္မတီ၏အစည္းအေဝးမ်ား က်င္းပ ႏိုင္ရန္ ခြင့္ျပဳေပးျခင္း၊
(၄)    စာ႐ြက္စာတမ္းတစ္ခုသည္ လႊတ္ေတာ္ေကာ္မတီတစ္ခုသို႔တင္ျပရန္ လိုအပ္မႈ  ရွိ၊ မရွိ ေနာက္ဆုံးဆုံးျဖတ္ခ်က္ေပးျခင္း၊
(၅)    လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးအား ဖမ္းဆီးလၽွင္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဖမ္းဆီးမႈမွျပန္လြတ္လၽွင္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒သို႔အေၾကာင္း ၾကားရန္လိုအပ္ျခင္း၊
(၆)    လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးသည္ လႊတ္ေတာ္အတြင္းမဖြယ္မရာ ႐ုန္းရင္း ဆန္ခတ္ျပဳမူလၽွင္ ၎လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္အား လႊတ္ေတာ္အတြင္း မွထြက္ခြာသြားရန္ ႏွင္ထုတ္ခြင့္ရွိျခင္းႏွင့္ ၎အားဥပေဒအရ အေရးယူႏိုင္ ျခင္း တို႔ျဖစ္ ပါသည္။  

လႊတ္ေတာ္ပုံမွန္အစည္းအေဝး
၁၂။    အေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲရလဒ္မ်ားကို တရားဝင္ေၾကညာၿပီးသည့္ေနာက္ ရက္ေပါင္း ၃၀ အတြင္းလႊတ္ေတာ္ကို က်င္းပရန္ဆင့္ေခၚရပါသည္။ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ထံလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝးက်င္းပရန္ စာေရးအေၾကာင္းၾကား လၽွင္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ကအစည္းအေဝးက်င္းပ ရန္ တိက်ေသာအခ်ိန္ႏွင့္ေနရာကို သတ္မွတ္ေပးရပါသည္။ ပထမဦးဆုံး အစည္းအေဝးစတင္ျပဳ လုပ္သည့္ေန႔မွစ၍ ေနာက္ဆုံးရက္အထိ ပုံမွန္အစည္းအေဝးကာလဟု သတ္မွတ္ပါသည္။ အစည္း အေဝးတြင္ ေဆြးေႏြးမည့္အစီအစဥ္မ်ားကို လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒၏အတည္ျပဳခ်က္ျဖင့္  လႊတ္ေတာ္ ၫႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ က ျပင္ဆင္ရပါသည္။ ျပင္ဆင္ထားသည့္ အစည္းအေဝးအစီအစဥ္မိတၱဴ မ်ားကို  အစည္းအေဝးမစတင္မီညဘက္၌ ဒါကာၿမိဳ႕တြင္ေနထိုင္ေသာ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ မ်ားထံႀကိဳတင္ျဖန္႔ေဝထားရပါသည္။ အစိုးရဆိုင္ရာကိစၥရပ္မ်ားအား တနဂၤေႏြေန႔မွစ၍ ၄ ရက္ ၾကာေဆြးေႏြးေဆာင္႐ြက္ၿပီး ၅ ရက္ေျမာက္ေန႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားေန႔တြင္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားဆိုင္ရာကိစၥရပ္မ်ားကိုဦးစားေပးေဆာင္႐ြက္ပါသည္။ အကယ္၍ၾကာသပေတး ေန႔တြင္ ဘတ္ဂ်က္ကဲ့သို႔ အေရးႀကီးေသာ အစိုးရဆိုင္ရာကိစၥရပ္မ်ားရွိလၽွင္လည္း အစိုးရ၏ရက္ မ်ားထဲမွတစ္ရက္အား လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားေန႔ အျဖစ္ ျပန္လည္သတ္မွတ္ေပးပါသည္။ အေရးႀကီးေသာ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ားျဖစ္ေသာေမးခြန္းမ်ား၊ သတိေပးခ်က္မ်ား၊ ရပိုင္ခြင့္ အတြက္ေမးခြန္း မ်ား၊ ေဆြးေႏြးခ်က္ အတိုမ်ား၊ ေ႐ႊ႕ဆိုင္း အဆိုတင္ျပခ်က္မ်ားႏွင့္ အျခား ကိစၥရပ္မ်ားအား ရက္သတၱပတ္ အားလုံး သို႔မဟုတ္ အစိုးရကိစၥရပ္မ်ားေဆြးေႏြးေဆာင္ ႐ြက္ေသာ ေန႔တြင္ေဆြးေႏြးပါသည္။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မဟုတ္ေသာ ဝန္ႀကီးတစ္ေယာက္သည္ လႊတ္ေတာ္တြင္ မဲေပးခြင့္မရွိ႐ုံသာမက ၎ဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္မသက္ဆိုင္ေသာကိစၥရပ္မ်ားကို ေျပာၾကား ခြင့္မရွိပါ။ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝး က်င္းပေနစဥ္ကာလအတြင္း လက္ရွိအစည္းအေဝးတက္ ေရာက္ေသာ ကိုယ္စားလွယ္ ၆၀ ဦးေအာက္ေလ်ာ့နည္းလၽွင္ အစည္း အေဝးကို တာဝန္ယူေဆာင္႐ြက္ ေနေသာဥကၠ႒ သို႔မဟုတ္ သဘာပတိကအစည္းအေဝးကိုဆိုင္းငံ့ျခင္းႏွင့္ ယာယီေ႐ႊ႕ဆိုင္းျခင္းျပဳ လုပ္ႏိုင္ပါသည္။ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးရပ္ဆိုင္းရန္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ထံ စာေရး အေၾကာင္းၾကားပါက လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒က အစည္းအေဝးကိုၿပီးဆုံးျခင္းမဟုတ္ဘဲ  ရပ္နားႏိုင္ပါ သည္။

သဘာပတိအဖြဲ႕ဖြဲ႕စည္းျခင္း
၁၃။    အစည္းအေဝးတစ္ႀကိမ္စီ၏အစတြင္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒သည္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ မ်ားထဲမွ ၅ ဦးထက္မပိုေသာ သဘာပတိအဖြဲ႕ကို ဖြဲ႕စည္းရမည္ျဖစ္ၿပီး ၎တို႔၏အမည္မ်ားကို အျခားသူမ်ားထက္ပို၍ ဦးစားေပးေရးသြင္းရပါသည္။ ဥကၠ႒ႏွင့္ ဒုတိယဥကၠ႒ ၂ ဦးစလုံး အစည္းအေဝးမတက္ေရာက္ႏိုင္လၽွင္ သဘာပတိအဖြဲ႕၏ထိပ္ဆုံးနာမည္စာရင္းရွိသူက သဘာပတိ အျဖစ္ တာဝန္ယူေဆာင္ ႐ြက္ရပါသည္။

 
ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ခန္႔အပ္ျခင္းႏွင့္ အစိုးရအဖြဲ႕ဖြဲ႕စည္းျခင္း
၁၄။    လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒သည္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အမ်ားစု၏ ေထာက္ခံခ်က္ရရွိေသာ ကိုယ္စားလွယ္ကို ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ခန္႔အပ္ရမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္အစိုးရအသစ္ဖြဲ႕စည္းရန္အတြက္ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုျခင္းသည္ အေရးႀကီး ပါသည္။ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆို ၿပီးေနာက္ ၎တို႔ႏွင့္သက္ဆိုင္ေသာပါတီ သို႔မဟုတ္ အုပ္စု အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ေ႐ြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ရပါသည္။ အကယ္၍ပါတီတစ္ခုသည္ အေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲ ၌ ေနရာ အမ်ားဆုံး အႏိုင္ရရွိလၽွင္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒သည္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ခန္႔အပ္ရန္အတြက္ လႊတ္ေတာ္တြင္ မဲအမ်ားဆုံး ရရွိေသာ ကိုယ္စားလွယ္ကို ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ရန္ လြယ္ကူပါသည္။ အစိုးရ အဖြဲ႕အား အႏိုင္ရပါတီမွ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းရပါ သည္။
၁၅။    ယခင္လႊတ္ေတာ္၏ဥကၠ႒ေဟာင္းသည္ လႊတ္ေတာ္အသစ္၏ပထမအႀကိမ္ အစည္းအေဝး မစတင္မီ အစိုးရ အဖြဲ႕ဖြဲ႕စည္းၿပီးေနာက္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားထဲမွအာဏာရပါတီက ေ႐ြး ခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ေသာ   အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ ၂ ေယာက္ကို အသိအမွတ္ျပဳ ခြင့္ျပဳေပးရပါ သည္။ ထိုကဲ့သို႔ခန္႔အပ္ျခင္းသည္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုၿပီးမွ ခန္႔အပ္ရမည္ျဖစ္ ၿပီး ခန္႔အပ္ၿပီးေနာက္ အစိုးရျပန္တမ္းတြင္ တရားဝင္ထည့္ သြင္းေၾကညာေပးရပါသည္။  

အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားတင္ေျမႇာက္ပုံ
၁၆။    ယခင္ကဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအရ အစည္းအေဝးမစတင္မီ လႊတ္ေတာ္တြင္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္ သီးသန္႔ဖယ္ထားေသာအမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၃၀ ေနရာ အတြက္ မဲေပးရပါသည္။ ယင္းေ႐ြးေကာက္ပြဲ တြင္ ေ႐ြးေကာက္ခံကိုယ္စားလွယ္မ်ား မဲေပးခြင့္ မရွိပါ။ သို႔ရာတြင္ အမ်ိဳးသမီးရာထူးေနရာမ်ားမွာ ယွဥ္ၿပိဳင္ေ႐ြးခ်ယ္မႈျပဳရေလ့ မရွိပါ။ အာဏာရ ပါတီမွသာ ၎ေနရာအားလုံးကို ရယူေလ့ရွိပါသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ အျခားေသာပါတီမ်ားအား ၂ ေနရာ သို႔မဟုတ္  ၃ ေနရာ ခြဲေဝေပးေလ့ရွိပါသည္။ ထိုအစီအစဥ္သည္ သတၱမအႀကိမ္ေျမာက္ လႊတ္ေတာ္ရပ္နားၿပီးခ်ိန္တြင္ ကုန္ဆုံးခဲ့ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ အ႒မအႀကိမ္လႊတ္ေတာ္ ၁၁ ႀကိမ္ေျမာက္ပုံမွန္အစည္းအေဝးတြင္ အမ်ိဳးသမီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေနရာ ၄၅ ေနရာ သတ္မွတ္ခဲ့ပါသည္။ ထိုသို႔သတ္မွတ္ျခင္းသည္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ၁၄ ႀကိမ္ေျမာက္ ျပင္ဆင္ ခ်က္ျဖင့္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။  ထိုဥပေဒကို ၁၀ ႏွစ္ခန္႔က်င့္သုံးခဲ့ၿပီး နဝမအႀကိမ္ ေျမာက္လႊတ္ေတာ္မွစတင္၍ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၏ ရရွိေသာ မဲအေရအတြက္အလိုက္ အခ်ိဳးက်ခြဲေဝေပးခဲ့ပါသည္။  ၂၀၁၁ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၃၀ရက္ေန႔ တြင္ ျပင္ဆင္ခဲ့ေသာ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒတြင္ အမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားလွယ္ ၄၅ ေယာက္အား ၅၀ ေယာက္အထိ တိုးျမႇင့္သတ္မွတ္ခဲ့ပါသည္။

ေကာ္မတီမ်ား
၁၇။    ဘဂၤလားေဒ့ရွ္လႊတ္ေတာ္ေကာ္မတီအဖြဲ႕အစည္းသည္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒႏွင့္ လုပ္ထုံး လုပ္နည္း ဥပေဒမ်ားမွ ေပၚေပါက္လာပါသည္။ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒပုဒ္မ ၇၆ အရ ျပ႒ာန္း ထားေသာ အၿမဲတမ္းေကာ္မတီ မ်ားသည္ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါသည္-
(က)    ျပည္သူ႕ေငြစာရင္းေကာ္မတီ (Public Accounts Committee)၊
(ခ)    လႊတ္ေတာ္အခြင့္အေရးေကာ္မတီ (Committee on Privileges)၊
(ဂ)    လႊတ္ေတာ္၏ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းႏွင့္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားအရ လိုအပ္ေသာ အျခားေကာ္မတီမ်ား (Such other standing committees as the Rules of Procedure of the Parliament require)တို႔ျဖစ္ပါသည္။
၁၈။    လုပ္ထုံးလုပ္နည္းအရ အၿမဲတမ္းေကာ္မတီအခ်ိဳ႕ကို လႊတ္ေတာ္ သို႔မဟုတ္ အခ်ိဳးက် ကိုယ္စားျပဳစနစ္ (Proportional Representation, PR) အရ ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ၿပီး ဥကၠ႒မွ အမည္စာရင္းတင္သြင္းေပးေသာအဖြဲ႕ဝင္မ်ားမွ ေ႐ြးခ်ယ္ရပါသည္။ ေကာ္မတီသည္ ျပ႒ာန္း ထားေသာ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းဥပေဒမ်ားႏွင့္အညီေဆာင္႐ြက္ၿပီး လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ဥကၠ႒ထံသို႔ တင္ျပ ရပါသည္။ ေကာ္မတီ၏သက္တမ္းမွာ ၅ ႏွစ္ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ လႊတ္ေတာ္က ယင္းေကာ္မတီ မ်ားကို မလိုအပ္လၽွင္ ဖ်က္သိမ္းႏိုင္ပါသည္။ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းဥပေဒအရ ျပ႒ာန္းထားေသာ ေကာ္မတီမ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါသည္-
(က)    လႊတ္ေတာ္လုပ္ငန္းမ်ားဆိုင္ရာအႀကံေပးေကာ္မတီ (Business Advisory Committee)၊
(ခ)    လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၏ ဥပေဒၾကမ္းႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ား ဆိုင္ရာေကာ္မတီ (Committee on Private Members’ Bills and Resolutions)၊
(ဂ)    အထူးကိစၥရပ္မ်ားဆိုင္ရာေကာ္မတီ (Select Committee)၊
(ဃ)    အသနားခံစာေကာ္မတီ (Committee on Petitions)၊
(င)    ျပည္သူ႕ေငြစာရင္းေကာ္မတီ (Committee on Public Accounts)၊
(စ)    ခန္႔မွန္းေျခစာရင္းမ်ားဆိုင္ရာေကာ္မတီ (Committee on Estimates)၊
(ဆ)    ျပည္သူသို႔အာမခံခ်က္မ်ားဆိုင္ရာေကာ္မတီ(Committee on Public Undertakings)၊
(ဇ)    လႊတ္ေတာ္အခြင့္အေရးေကာ္မတီ (Committee on Privileges)၊
(စ်)    အစိုးရ၏အာမခံခ်က္မ်ားဆိုင္ရာေကာ္မတီ (Committee on Government Assurances)၊
(ည)    လႊတ္ေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္မႈဆိုင္ရာေကာ္မတီ (House Committee)၊
(ဋ)    စာၾကည့္တိုက္ေကာ္မတီ (Library Committee)၊
(ဌ)    လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားဆိုင္ရာအၿမဲတမ္းေကာ္မတီ (Standing Committee on Rules of Procedure)၊
(ဍ)    အထူးေကာ္မတီ (Special Committee)၊
(ဎ)    ဝန္ႀကီးဌာနအသီးသီး၏ ေကာ္မတီမ်ား (Committees on each Ministry)  တို႔ျဖစ္ပါသည္။
၁၉။    သတၱမအႀကိမ္ေျမာက္လႊတ္ေတာ္တြင္ ေကာ္မတီေပါင္း ၄၆ ခု၊  အ႒မအႀကိမ္ေျမာက္ လႊတ္ေတာ္တြင္ ေကာ္မတီေပါင္း ၄၈ ခုႏွင့္  နဝမအႀကိမ္ေျမာက္လႊတ္ေတာ္တြင္ ေကာ္မတီေပါင္း ၅၁ ခုရွိပါသည္။

ေကာ္မတီမ်ား၏လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ား
၂၀။    ေကာ္မတီမ်ား၏လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါသည္-
(က)    ေကာ္မတီမ်ားသည္ လိုအပ္ေသာသက္ေသမ်ားကို လႊတ္ေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ အႀကီးအကဲမွ ဆင့္ေခၚႏိုင္ျခင္း၊
(ခ)    ေကာ္မတီသို႔တင္သြင္းေသာ သက္ေသခံအေထာက္အထားႏွင့္ပတ္သက္၍ လၽွိဳ႕ဝွက္ သို႔မဟုတ္ အတြင္းေရးအျဖစ္ေကာ္မတီမွ သတ္မွတ္ႏိုင္ျခင္း၊
(ဂ)    ေကာ္မတီသို႔ တင္သြင္းၿပီးေသာ စာ႐ြက္စာတမ္းတစ္ခုကို ေကာ္မတီ၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ မရွိဘဲ ျပန္လည္ ႐ုပ္သိမ္းျခင္း သို႔မဟုတ္ ျပင္ဆင္ျခင္း ျပဳလုပ္ခြင့္မရွိျခင္း၊
(ဃ)    ေကာ္မတီသည္ လူပုဂၢိဳလ္မ်ားအားေကာ္မတီ၏ေရွ႕ေမွာက္သို႔လာေရာက္ထြက္ဆို ခ်က္ ေပးရန္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ စာ႐ြက္စာတမ္းမ်ားအား သက္ေသအျဖစ္ တင္ သြင္းရန္ေသာ္လည္းေကာင္း ဆင့္ဆိုႏိုင္ခြင့္ရွိျခင္း၊
(င)    အကယ္၍ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးသည္လည္းေကာင္း၊ စာ႐ြက္စာတမ္းတစ္ခုသည္လည္း ေကာင္း ေကာ္မတီ၏ေရွ႕ေမွာက္သို႔တင္သြင္းရန္လိုအပ္မႈ ရွိ/မရွိ အျငင္းပြားမႈ ေပၚေပါက္ခဲ့လၽွင္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ထံသို႔တင္ျပ၍ ေနာက္ဆုံးဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို နာခံႏိုင္ျခင္း၊
(စ)    စာ႐ြက္စာတမ္းတစ္ခုအား ေကာ္မတီ၏ေရွ႕ေမွာက္သို႔တင္သြင္းရန္အတြက္ ႏိုင္ငံ ေတာ္၏လုံၿခဳံေရးႏွင့္ႏိုင္ငံေတာ္၏အက်ိဳးစီးပြားထိခိုက္ႏိုင္ျခင္းဟူေသာအေၾကာင္း ျပခ်က္ျဖင့္ အစိုးရအဖြဲ႕မွ ျငင္းဆိုႏိုင္ျခင္း၊
(ဆ)    ေကာ္မတီတစ္ခုသည္ ၎၏လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆုံးျဖတ္ပိုင္ ခြင့္ရွိျခင္း၊ ေကာ္မတီတစ္ခုသည္ လိုအပ္လၽွင္ကၽြမ္းက်င္သူပညာရွင္မ်ားထံမွ အႀကံ ဉာဏ္ ႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈကို ရယူႏိုင္ျခင္း၊
(ဇ)    ေကာ္မတီအစည္းအေဝးမ်ားတြင္ ေပၚေပါက္လာသည့္ အျငင္းပြားမႈမ်ားႏွင့္ပတ္ သက္၍ တက္ေရာက္သည့္ ေကာ္မတီဝင္မ်ား၏ အမ်ားဆႏၵျဖင့္ မဲခြဲဆုံးျဖတ္ႏိုင္ျခင္း တို႔ျဖစ္ပါသည္။

လႊတ္ေတာ္တြင္ဘတ္ဂ်က္ဆိုင္ရာလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားေဆာင္႐ြက္ပုံ
၂၁။    ဘတ္ဂ်က္လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ေအာက္ပါအတိုင္းေဆာင္႐ြက္ပါသည္-
    (က)    ဘတ္ဂ်က္တင္သြင္းျခင္းႏွင့္ ဘ႑ာေရးဥပေဒၾကမ္း
        (၁)    ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီးက လႊတ္ေတာ္တြင္ ဖတ္ၾကားတင္သြင္းျခင္း၊
        (၂)    ဘတ္ဂ်က္တြင္ပါဝင္ေသာအခ်က္မ်ားကို ေယဘုယ်ေဆြးေႏြးျခင္း၊
        (၃)    ေဆြးေႏြးမႈမ်ားအၿပီးတြင္ ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီးကရွင္းလင္းတင္ျပျခင္း၊
(၄)    ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီးက အစိုးရ၏ စည္းၾကပ္ခြန္လ်ာထားခ်က္မ်ားပါဝင္ေသာ ဘ႑ာေရးဥပေဒၾကမ္းကို ဖတ္ၾကားရွင္းလင္းျခင္း၊
    (ခ)    အသုံးစာရင္းမ်ားတင္ျပေတာင္းခံျခင္း
(၁)    အသုံးစာရင္းမ်ားခြဲေဝခ်ထားျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ေဆြးေႏြးျခင္း၊
(၂)    အျခားရပိုင္ခြင့္အသုံးစရိတ္မ်ား ေတာင္းခံမႈအေပၚတြင္ မဲေပးျခင္းႏွင့္ ေဆြးေႏြးျခင္း၊
(၃)    လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒က အသုံးစရိတ္ေတာင္းခံမႈမ်ားႏွင့္ဆက္စပ္ေသာ ကိစၥရပ္ မ်ားအတြက္ လိုအပ္ေသာေမး ခြန္းမ်ား ေမးျမန္းျခင္း၊
(ဂ)    လႊတ္ေတာ္မွမဲခြဲဆုံးျဖတ္ခြင့္ျပဳၿပီးေသာအသုံးစရိတ္မ်ားကိုႏိုင္ငံေတာ္၏ ေငြစာရင္း မွ ခြဲေဝခ်ထားေပးေရးအတြက္ အသုံးစရိတ္ဥပေဒၾကမ္းကို တင္သြင္းျခင္း၊ အသုံး စရိတ္ဥပေဒၾကမ္းကို ေကာ္မတီတစ္ခုခုအား သီးျခားၫႊန္ၾကား တာဝန္မေပးထား လၽွင္ အျခားေသာဥပေဒၾကမ္းမ်ားတင္သြင္းသည့္ နည္းလမ္းအတိုင္းေဆာင္႐ြက္ ပါသည္။
နိဂုံး
၂၂။    ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံလႊတ္ေတာ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံကဲ့သို႔ပင္ တိုက္႐ိုက္ေ႐ြးေကာက္တင္ ေျမႇာက္ေသာစနစ္အား က်င့္သုံး ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံလႊတ္ေတာ္ႏွင့္မတူညီဘဲ ကြဲျပားျခားနား ေသာ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကို က်င့္သုံးေနေၾကာင္း ေတြ႕ရွိ ပါသည္-
(က)    အစည္းအေဝးတစ္ႀကိမ္စီ၏အစတြင္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒သည္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္မ်ားထဲမွ ၅ ဦးထက္ မပိုေသာ သဘာပတိအဖြဲ႕ကို ဖြဲ႕စည္းရၿပီး  အမည္မ်ားကို ဥကၠ႒ႏွင့္ ဒုတိယဥကၠ႒အမည္မွစ၍အစီအစဥ္အလိုက္ေရးသြင္းရပါသည္။ ဥကၠ႒ ႏွင့္ ဒုတိယဥကၠ႒ ၂ ဦးစလုံး အစည္းအေဝးမတက္ေရာက္ႏိုင္လၽွင္ သဘာပတိ အဖြဲ႕၏ ထိပ္ဆုံးနာမည္စာရင္းရွိသူက သဘာပတိအျဖစ္ တာဝန္ယူေဆာင္႐ြက္ရ ပါသည္။
(ခ)    ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအရ ေ႐ြးေကာက္ခံရေသာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အသစ္ မ်ားသည္ လႊတ္ေတာ္တြင္ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုျခင္းကိုသတ္မွတ္ထားေသာစည္းမ်ဥ္း မ်ားအတိုင္း ယခင္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒မွ က်မ္းက်ိန္ရန္စီစဥ္ေပးရပါသည္။
(ဂ)    နဝမအႀကိမ္ေျမာက္ လႊတ္ေတာ္မွစတင္၍ အမ်ိဳးသမီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ မ်ားကို ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၏ရရွိေသာ မဲအေရအတြက္အလိုက္ အခ်ိဳးက်ခြဲေဝေပး ခဲ့ပါသည္။
(ဃ)    ကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္သည္ မဲဆႏၵနယ္ေျမ ၂ ခု သို႔မဟုတ္ ၂ ခုထက္ပို၍ ကိုယ္စားျပဳေသာ လႊတ္ေတာ္ အမတ္ျဖစ္ခြင့္မရွိပါ။ သို႔ေသာ္ မဲဆႏၵနယ္ေျမ အမ်ားဆုံး ၅ ခုထိ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ရွိပါသည္။ အကယ္၍ မဲဆႏၵနယ္ ေျမတစ္ခုထက္ပို၍ အႏိုင္ရရွိပါက ေ႐ြးေကာက္ပြဲက်င္းပၿပီးရက္ေပါင္း ၃၀ အတြင္း ၎ကိုယ္စားျပဳရန္ဆႏၵရွိသည့္ မဲဆႏၵနယ္ေျမ ေၾကညာခ်က္ကို ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္႐ုံး၌ လက္မွတ္ေရးထိုးရပါသည္။
၂၃။    ထို႔ေၾကာင့္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္ေသာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံလႊတ္ေတာ္သည္ ႏိုင္ငံ တကာလႊတ္ေတာ္မ်ား အားေလ့လာေသာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအေနျဖင့္ ေလ့လာသင့္ ေသာ လႊတ္ေတာ္ တစ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း ေရးသား တင္ျပအပ္ပါသည္။


သတိျပဳရန္                                                              

ဤသတင္းအခ်က္အလက္သည္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအား ၎တို႔၏ လႊတ္ေတာ္ဆိုင္ရာ တာဝန္မ်ား ကို ေဆာင္႐ြက္ ရာတြင္ အေထာက္အကူျပဳရန္အတြက္ ျဖစ္ပါသည္။ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆိုင္ရာကိစၥ တစ္စုံတစ္ခုအတြက္ အသုံးျပဳရန္မဟုတ္ပါ။ အခ်ိန္ႏွင့္တေျပးညီ ေနာက္ဆုံးရသတင္းျဖစ္မည္ဟု သတ္မွတ္ မထားသင့္ပါ။ ဤအခ်က္ အလက္မ်ား အား တရားဝင္ သို႔မဟုတ္ ပညာရွင္ဆိုင္ရာအႀကံေပးခ်က္အျဖစ္ မသတ္မွတ္သင့္ပါ။ အထူးအႀကံေပးခ်က္ သို႔မဟုတ္ သတင္း အခ်က္ အလက္မ်ားလိုအပ္ပါက အရည္  အေသြးျပည့္မီေသာ သင့္ေလ်ာ္သည့္ ကၽြမ္းက်င္ ပညာရွင္ႏွင့္ ေဆြးေႏြး တိုင္ပင္ သင့္ပါသည္။ လႊတ္ေတာ္ သုေတသနဝန္ေဆာင္မႈသည္ စာတမ္းတိုမ်ားတြင္ ပါဝင္ေသာ အေၾကာင္း အရာမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ လႊတ္ေတာ္ဝန္ထမ္းမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြး မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးႏိုင္ပါသည္။ အမ်ားျပည္သူႏွင့္ ေဆြးေႏြး မႈမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းမရွိပါ။

Date issused 
Thursday, February 25, 2016 - 15
Researcher name 
သုေတသနဌာန၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ရုံး