Law Database | Mail | English Version

ဒုတိယအႀကိမ္ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ဒုတိယပုံမွန္အစည္းအေဝး (၃၈) ရက္ေျမာက္ေန႔တြင္ ဦးသန္းၫြန္႔(ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္)က အဆိုတင္သြင္းျခင္းႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား က ေဆြးေႏြးျခင္း

ဦးသန္းၫြန္႔၊ ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္က မီးရထားသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑ကို ယခုထက္ပိုမိုရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံၿပီး ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ရင္ေပါင္တန္းႏိုင္ေစရန္ အဆင္‌့အတန္းျမႇင့္တင္ေပးေရး ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအား တုိက္တြန္းေၾကာင္းအဆိုတင္သြင္းျခင္းႏွင့္  လက္ခံေဆြးေႏြးရန္ သင္‌့/မသင္‌့ အဆုံးအျဖတ္ရယူျခင္း

ဦးသန္းၫြန္႔(ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္)မွအဆိုတင္သြင္းျခင္း           ေလးစားအပ္ပါေသာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ႀကီးႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးမ်ား၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား အားလုံး မဂၤလာပါလို႔ ကြၽန္ေတာ္ ႏႈတ္ခြန္းဆက္သအပ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး၊ ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးသန္းၫြန္႔ျဖစ္ပါတယ္။ ယေန႔ ကြၽန္ေတာ္ တင္မယ္‌့ အဆိုကေတာ့ မီးရထားသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑ကို ယခုထက္ပိုမို ရင္းႏွီီး ျမႇဳပ္ႏွံၿပီး ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ရင္ေပါင္တန္းႏိုင္ေစရန္ အဆင့္အတန္းျမႇင့္တင္ေရးအတြက္ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရသို႔ တိုက္တြန္းေၾကာင္းအဆို ျဖစ္ပါတယ္။

ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ ယေန႔ ျမန္မာ့မီးရထားသမိုင္းကို ျပန္ၾကည့္လွ်င္ တစ္ခ်ိန္က ျမန္မာ့မီးရထား သည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ အေတာ္ေလးအဆင့္အတန္းရွိခဲ့တာကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေတြ႕ရပါတယ္။ ယခင္ ဖဆပလေခတ္နဲ႔ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီေခတ္ အေျပာင္းအလဲကာလထိ ျမန္မာ့မီးရထားဟာ ဒဂုံလြင္တို႔ ေ႐ႊမန္းေမတို႔ဆိုတာ အေတာ္ေလးေခတ္မီၿပီးေတာ့ တိုးတက္ေန တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ေ႐ႊမန္းေမမီးရထားဆိုလွ်င္ ႐ုပ္ရွင္႐ိုက္ကူးရသည္အထိ အေတာ္ေလး ေအာင္ျမင္ခဲ့တာကို ေတြ႕ရပါ တယ္။ အဲဒီေ႐ႊမန္းေမသီခ်င္းလည္း ယခုေခတ္စကားနဲ႔ေျပာရင္ ဒီသီခ်င္းဟာလည္း ျပည္သူၾကားမွာ အေတာ္ေလးေပါက္သြားတယ္ဆိုတာကိုလည္း တစ္ခ်ိန္က မီခဲ့တဲ့လူေတြသိပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီေခတ္ေနာက္ပိုင္း ႏိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒ၊ ႏိုင္ငံရဲ႕စီးပြားေရးမူဝါဒေတြ အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ျမန္မာ့မီးရထားဟာ တျဖည္းျဖည္း တျဖည္း ျဖည္းနဲ႔ က်ဆင္းလာၿပီးေတာ့ ေမွာင္ခို ကုန္သည္ေခတ္ကိုေရာက္လာတဲ့အခါမွာ မီးရထားဟာ အဖ်က္အဆီးခံရၿပီးေတာ့ နာလန္မထူ ႏိုင္ေအာင္ ယေန႔အထိ က်ဆင္းသြားတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ မီးရထားဟာ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ယွဥ္လို႔ရွိရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အမ်ားႀကီးေခတ္ ေနာက္က်ေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ တစ္ခ်ိန္က မီးရထားကို အားကိုးအားထားျပဳခဲ့တဲ့ ျပည္သူမ်ားဟာ ယန႔ေခတ္မမီေနေတာ့တဲ့အခါမွာ မီးရထားရဲ႕ တြဲပိုင္းေတြ၊ လမ္းပိုင္းေတြ၊ စက္ေခါင္းပိုင္းေတြ၊ ဒါ့အျပင္ အခ်ိန္မမွန္မႈ၊ အခ်ိန္ေနာက္က်မႈစသည္ျဖင့္ ခရီးသြားစီးနင္းမႈေတြ နည္းပါးလာတဲ့အတြက္ မီးရထား ဟာ က်ဆင္းလာပါတယ္။ ဒီမီးရထားကိုသာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ယခင္ကဲ့သို႔ အဆင့္အတန္းရွိရွိ သတ္မွတ္ၿပီး ေတာ့ ေျပးဆြဲႏိုင္ခဲ့လို႔ရွိရင္ မီးရထားကို ျပည္သူေတြအားကိုးလာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ မီးရထားတစ္စင္းမွာ အိပ္ခန္းတြဲ၊ အထက္တန္းတြဲ၊ ပထမတန္းတြဲ၊ ႐ိုး႐ိုးတန္းတြဲဟူ၍ ခ်ိတ္ဆြဲေျပးႏိုင္ ၿပီးေတာ့ တစ္ႀကိမ္တည္းမွာ မီးရထား ခရီးသည္ဟာ ေလး၊ ငါးရာေလာက္ကို တစ္ႀကိမ္တည္းနဲ႔ သယ္ပို႔ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဆင္းရဲခ်မ္းသာမေ႐ြး လူတန္းစားအသီးသီး မီးရထား ကို စီးနင္းႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ က်န္းမာေရးမေကာင္းတဲ့လူေတြ သက္ႀကီး႐ြယ္အိုေတြ ဟာ မီးရထားကို စီးလို႔ရွိရင္ မီးရထားမွာ သန္႔စင္ခန္းပါတဲ့အတြက္ မီးရထားဟာ ခရီးသြား ျပည္သူမ်ားအတြက္ အသင့္ေတာ္ဆုံးေသာ ခရီးသြားပို႔ေဆာင္ေရး ဝန္ေဆာင္မႈတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဒီလိုအဘက္ဘက္က အဆင္ေျပေနတဲ့ အက်ိဳးတရားေတြ၊ အားသာခ်က္ေတြ ရွိေနပါေသာ္ လည္း ျမန္မာ့မီးရထားရဲ႕ အဆင့္အတန္းရဲ႕ နိမ့္က်မႈေၾကာင္း ယေန႔ ျမန္မာ့မီးရထားကို ခရီးသြားသူ လုပ္သားျပည္သူမ်ားဟာ သိပ္အသုံးမျပဳႏိုင္ဘဲနဲ ့မီးရထားဝင္ေငြကလည္း က်ဆင္းခဲ့ရ ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီဝင္ေငြက်ဆင္းလာတာႏွင့္အညီ လ်စ္လ်ဴရႈျပဳခဲ့ၿပီးေတာ့ မီးရထားအဆင့္မျမႇင့္ တင္ခဲ့လွ်င္ အျခား ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးေသာ ႏိုင္ငံေတြမွာ မီးရထားအသုံးျပဳမႈကို၊ ဘာေၾကာင့္မီးရထားကို  မ်ားမ်ားအသုံးျပဳေနၾကပါသလဲဆိုတာကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ စဥ္းစားစရာရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံတကာမွာ အသုံးျပဳေနရတဲ့ မီးရထားကို ႏႈိင္းယွဥ္ၿပီးၾကည့္လွ်င္ သိႏိုင္ပါတယ္။

ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ ကြၽန္ေတာ့္ကို Power Point နဲ႔ အသုံးျပဳခြင့္ျပဳရန္ ေမတၱာရပ္ခံ အပ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာမွာ မီးရထားကို ၾကည့္လိုက္လို႔ရွိရင္ အဂၤလန္၊ ဂ်ာမနီ၊ ဂ်ပန္မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာျပည္ထက္ ဧရိယာနည္းေပမဲ့ႏွင့္ မီးရထားလမ္းရဲ႕ကီလိုမီတာ အရွည္ ေပါင္းဟာ ႏႈိင္းယွဥ္ၿပီးၾကည့္လို႔ ရွိရင္ ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံေတြမွာ ဘယ္ေ႐ြ႕ဘယ္မွ် သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး မီးရထားကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ အားကိုးတႀကီး သုံးေနရတာကို ဒီဇယားနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ျပၿပီးေတာ့ ၾကည္‌့ရင္သိႏိုင္ပါတယ္။ တဖက္က လည္း တစ္နာရီကို ကီလိုမီတာ ၂၀၀ ၊ ၃၂၀ ေလာက္ သြားေနေတာ့ မီးရထားတဲ့အဆင့္အတန္း ျမင့္မႈေတြ၊ ခရီးသြားျပည္သူမ်ားရဲ႕ အခ်ိန္ၾကန္႔ၾကာမႈ မရွိေအာင္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေနတာလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ မီးရထားဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီအဆင့္အတန္းေလာက္ မမီလင့္ကစား မီးရထားစင္းေရမ်ားမ်ားနဲ႔ အခ်ိန္ေနာက္ မက်ေအာင္၊ အခ်ိန္ေစာေစာစီးစီးေရာက္ႏိုင္ေအာင္၊ အခ်ိန္မီေရာက္ႏိုင္ေအာင္ မီးရထားကို သယ္ယူပို႔ေဆာင္သင္‌့တယ္လို႔ တင္ျပအပ္ပါတယ္။

ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ ကြၽန္ေတာ္တင္ျပေနတာက ဒီမီးရထားရဲ႕ နိမ့္ပါးမႈေၾကာင္‌့ တင္ျပေနတဲ့ အေၾကာင္းအရင္း တစ္ခ်က္တည္းမဟုတ္ပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခ်က္အေနနဲ႔ တင္ျပရရင္ ရန္ကုန္-မႏၲေလးလမ္းႀကီးဟာ အျမန္လမ္းႀကီးဟာ ေလးလမ္းသြားအျမန္လမ္းႀကီးဟာ ေဖာက္လုပ္ၿပီးစီး ကတည္းက မီးရထားရဲ႕ နိမ့္က်မႈနဲ႔အတူ ခရီးသြားျပည္သူမ်ားဟာ ခရီးသည္တင္ကားမ်ားကို အားကိုးတႀကီး စီးနင္းလာရတာ ေတြ႕ပါတယ္။ ဘာေၾကာင္‌့လဲဆိုေတာ့ အျမန္လမ္းႀကီးဟာ ေလးလမ္းသြားျဖစ္ၿပီးေတာ့ အသြားလမ္းအျပန္လမ္း၊ ယာဥ္ေၾကာသီးျခားရွိသျဖင့္ ေရွာင္တိမ္း စရာမလိုျခင္း၊ ယာဥ္လိုင္းမ်ား မ်ားျပားသျဖင့္ ဘက္စ္ကားခရီးသည္မ်ား အခ်ိန္တိုတိုအတြင္း လိုရာခရီးသို႔ ေရာက္ႏိုင္ျခင္း၊ ကားစီး ရန္အခ်ိန္ေစာင့္ဆိုင္းရန္မလိုျခင္း၊ အခ်ိန္မေ႐ြးစီးႏိုင္ျခင္း၊ အခ်ိန္ကုန္သက္သာျခင္းတို႔ေၾကာင္‌့ ဒီအေၾကာင္းအခ်က္ေတြ အားသားခ်က္ေတြ၊ အက်ိဳးတရား ေတြေၾကာင့္ ခရီးသည္အမ်ားစုဟာ ယာဥ္လိုင္းမ်ားကို ဒီေန႔ပိုမိုစီးလာတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ယာဥ္လိုင္းမ်ားကို ပိုမိုစီးလာနဲ႔အမွ် ကုမၸဏီေတြကလည္း ယာဥ္လိုင္းကားမ်ားကို ပိုမိုခ်ဲ႕ထြင္ၿပီး ေတာ့ စီးေရမ်ားမ်ား ေျပးဆြဲလာတာကို ကေန႔ မ်က္ဝါးထင္ထင္ေတြ႕ေနရပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ယာဥ္လိုင္းမ်ားဟာ ေန႔ေရာညေရာ ခရီးသည္ေတြရဲ႕ လိုအင္အရ ေျပးဆြဲလာရတဲ့အခါမွာ ယာဥ္ေမာင္းမ်ားရဲ႕ အာ႐ုံႏြမ္းနယ္မႈ၊ အိပ္ငိုက္မႈ၊ ယာဥ္ရဲ႕ခြၽတ္ယြင္းမႈ၊ လမ္းပိုင္းရဲ႕အေနအထားေတြကို ဂ႐ုမစိုက္မႈေၾကာင့္ မေတာ္တဆတိမ္းေမွာက္မႈမ်ားဟာလည္း ဒီေန႔ျမင္ေတြ႕ေနရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မို႔လို႔ ဘယ္ေလာက္၊ ဘယ္ေ႐ြ႕ဘယ္မွ် မေတာ္တဆမႈေၾကာင္‌့ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရ ေသဆုံးမႈေတြ ေတြ႕ေနရ သလဲဆိုတာကို  ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ သုေတသနစာရင္းအရလည္း ကြၽန္ေတာ္ သိရွိရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ သုေတသနစာရင္းအရ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ မေတာ္တဆမႈ ဟာ ၂၉၅ မႈ၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရမႈက ၆၂၂ ဦး၊ ေသဆုံးတဲ့သူက ၁၀၃ ဦး ရွိပါတယ္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ မေတာ္တဆမႈဟာ ၄၀၂ မႈ၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရမႈက ၇၆၆ ဦး၊ ေသဆုံးမႈက ၁၄၇ ဦး၊ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ မေတာ္တတဆမႈမွာ ၄၅၃ မႈ၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရမႈက ၁၀၃၃ ဦး၊ ေသဆုံးသူက ၁၂၄ ဦး၊ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလကေန မတ္လ ၆ လပိုင္းမွာ ေျခာက္လအတြက္က ယာဥ္မေတာ္တဆမႈဟာ ၁၇၄ မႈ၊ ထိခိုက္ ဒဏ္ရာရမႈက ၂၈ ဦး၊ ေသဆုံးမႈ ၄၃ ဦး၊ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ၁၅-၅-၂၀၁၆ ရက္ေန႔မွ ၆-၇-၂၀၁၆ ရက္ေန႔ထုတ္ Daily Eleven သတင္းစာရဲ႕ ေဖာ္ျပခ်က္ကေတာ့ အခုနက ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္စာရင္း ဇယားနဲ႔ အေရအတြက္ ကေတာ့ သိပ္မကြာပါဘူး။ ဒီမွာၾကည့္လို႔ရွိရင္ တစ္စနဲ႔ တစ္စ ေသဆုံးတဲ့ဦးေရ ေတြ၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရတဲ့ဦးေရ၊ ယာဥ္မေတာ္တဆမႈဦးေရေတြက တျဖည္းျဖည္းတိုးတက္ၿပီးေတာ့ မ်ားျပားလာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီလိုေတြ႕ရတဲ့အတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဘယ္လိုျဖစ္လာ တုန္းဆိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ဒီကုန္းလမ္းသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးရဲ႕ ခရီးသည္တင္ကားလိုင္းဟာ ခရီးသည ေတြရဲ႕အသက္အိုးအိမ္စည္းစိမ္ကို မလုံၿခဳံဘူးျဖစ္လာတာကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင္မို႔လို႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးတိုင္းျပည္မ်ားမွာ ေျမေအာက္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ က်ည္ဆံရထားေတြ၊ ေျမေပၚ ရထားေတြ အသုံးျပဳမႈမ်ားျပားေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ အသုံးျပဳမႈ နည္းပါးေနတဲ့အတြက္ ဒီခရီးသည္ႏွင့္ လိုင္းကားမွာ ခရီးသည္ေတြ အားကိုးအားထား ျပဳေနရတဲ့အခ်ိန္မွာ ခရီးသည္ေတြရဲ႕ မေတာ္တဆေသဆုံးမႈေတြ၊ ဒဏ္ရာရမႈေတြက တစ္ႏွစ္ထက္ တစ္ႏွစ္၊ တစ္ဆထက္တစ္ဆမ်ားျပားလာ ပါတယ္။ ဟိုတစ္ေန႔ကဆိုလည္း မိုင္တိုင္ (၁၁၃) မွာ ဘတ္စ္ကားတစ္စီးေမွာက္လိုက္တာဟာ ေနရာတင္ အမ်ိဳးသမီးေလးေယာက္၊ အမ်ိဳးသား ေလးေယာက္၊ ေနာက္တစ္ပတ္ ကားတစ္စီးေဘးက်တာ တစ‌္ေယာက္။ အဲဒီေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အျမန္လမ္းမွာ ဒီေလာက္ဆုံးရႈံးေနတဲ့အခါမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ မီးရထားဘက္က အဆင္ေျပမယ္ဆိုရင္ တစ္ဖက္ကလည္း သက္သက္သြားမယ္၊။ တစ္ဖက္လည္း တိုင္းျပည္အတြက္ ဝင္ေငြတိုးလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ဒီေန႔ မီးရထားဟာ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာ ေျမေပၚေျမေအာက္စသည္ျဖင့္ က်ည္ဆံရထားစသည္ျဖင့္ ဒီေလာက္ႀကီးသုံးႏႈန္းေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ မီးရထားက အဆင့္အတန္းသိပ္ၿပီးေတာ့ နိမ့္ပါးေနတာကို ကြၽန္ေတာ္ ဟိုအရင္ တစ္ႏွစ္က မီးရထားေဆာင္းပါးထဲမွာ တစ္ခုဖတ္လိုက္ရတာ ဘယ္ေလာက္ထိေျပာသလဲဆိုရင္ ေဆာင္းပါးရွင္ဟာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာျပည္မီးရထားဟာ ျမင္းလို ကဆုန္ေပါက္ၿပီးေတာ့၊ ဆင္လို ဘယ္ညာယိမ္းၿပီးေတာ့၊ လိပ္လိုသြားတယ္ဆိုတဲ့ ဒီေလာက္အဆင့္အတန္း နိမ့္တယ္ဆိုတဲ့ဟာကို ေတြ႕ရေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံဒီေန႔ ဒီမိုကေရစီဖြံ႕ၿဖိဳးလာတဲ့ႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံျခားသား ခရီးသည္ေတြ မ်ားျပားလာတဲ့အခါမွာ ျမန္မာျပည္ရဲ႕၊ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ပုံရိပ္ျဖစ္တဲ့ မီးရထားဂုဏ္အဂၤါ တစ္ရပ္ အေနနဲ႔လည္း ရွိသင့္ရွိထိုက္ေၾကာင္း ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ေျပာၾကားလိုပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္မို႔လို႔ ျမန္မာျပည္သူ ျပည္သားေတြရဲ႕ ဆင္းရဲခ်မ္းသာ မေ႐ြးစီးႏိုင္တဲ့-----။ 

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒     နိဂုံးခ်ဳပ္ပါ။ နိဂုံးခ်ဳပ္ပါ။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒     ဦးသန္းၫြန္႔ တင္သြင္းသြားတဲ့အဆိုကို ေထာက္ခံမယ့္ လႊတ္ေတာ္       ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးအား ဖိတ္ေခၚပါတယ္။

ဦးေမာင္ဦး(ေက်ာက္တံခါးမဲဆႏၵနယ္)မွ ေထာက္ခံေဆြးေႏြးျခင္း ေလးစားအပ္ပါေသာ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ႀကီးႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးမ်ား၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ ဧည့္သည္ေတာ္မ်ားအားလုံး စိတ္၏ခ်မ္းသာျခင္း၊ ကိုယ္၏က်န္းမာျခင္းႏွင့္ ျပည့္စုံၾကပါေစလို႔ ဆုေတာင္းေမတၱာပို႔ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး၊ ေက်ာက္တံခါးမဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေမာင္ဦး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေန႔ ကြၽန္ေတာ္ ေဆြးေႏြးတင္ျပမွာ ကေတာ့ ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးသန္းၫြန္႔ တင္သြင္းသြားတဲ့ မီးရထား သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑ကို ဒီ့ထက္ပိုမိုရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံၿပီး ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ရင္ေပါင္တန္းႏိုင္ေစရန္ အဆင့္အတန္းျမႇင့္တင္ေပးေရးအဆိုကို ေထာက္ခံေဆြးေႏြးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ ယေန႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး က႑ကိုၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ကုန္းလမ္း သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑၊ ေရလမ္းေၾကာင္းျဖင့္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑၊ ေလလမ္း ေၾကာင္းျဖင့္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑ဆိုၿပီးေတာ့ က႑ႀကီးသုံးရပ္ကို ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကုန္းလမ္းသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑မွာဆိုရင္ ေမာ္ေတာ္ ယာဥ္မ်ား ႏွင့္သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေပးျခင္း၊ ႏိုင္ငံပိုင္မီးရထားႏွင့္ ခရီးသြားျပည္သူမ်ား၊ ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို လိုရာအရပ္ေဒသေတြကို ေရာက္ေအာင္ ျဖည့္ဆည္းေဆာင္႐ြက္ေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ အသုံးျပဳတဲ့ ပို႔ေဆာင္ေရးက႑မွာ လူစည္းစိမ္ခံကားမ်ားကအစ ကုန္ပစၥည္းသယ္ယူပို႔ေဆာင္တဲ့ ေျခာက္ဘီး ကား၊ ရွစ္ဘီးကား၊ ဆယ္ဘီးကား၊ ၁၂ ဘီးကားနဲ႔ ေနာက္တြဲကားမ်ားအထိ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ မကြာျခားလွေပမယ့္ ျမန္မာ့မီးရထားသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး က႑မွာ ျပည္သူမ်ားရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ ျဖည့္ဆည္းႏိုင္မႈ အားနည္းေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ယွဥ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာ့ မီးရထားသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑ဟာ အလြန္ကြာျခားေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေျမေပၚ ေျမေအာက္ရထားမ်ား ေျပးဆဲြေနၾကၿပီးေတာ့ ေျမေပၚမွာဆိုရင္ ႐ိုး႐ိုးသာမန္ရထားတင္ မကဘဲနဲ႔ အျမန္ႏႈန္းျမင့္ ရထားမ်ားပင္ ေျပးဆြဲေနၾကၿပီျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံမ်ားဆိုရင္ ေျမေအာက္ရထားမ်ားအထိ ေျပးဆြဲၿပီးေတာ့ ျပည္သူမ်ားရဲ႕ ပို႔ေဆာင္ေရးအခန္းက႑ကို ျပည့္စုံ ေအာင္ ျဖည့္ဆည္းေပး တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံဟာ  လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ခန္႔က လူဦးေရ သန္း ၃၀ သာ ရွိေသာ္လည္း ယေန႔ သန္း ၅၀ ေက်ာ္ရွိလာပါၿပီ။ လူဦးေရသာ ႏွစ္ဆတိုးလာေပမယ့္ မီးရထား က႑တိုးတက္မႈဟာ လြန္ခဲ့ေသာ္ ႏွစ္ ၃၀ ခန္႔က အေနအထားႏွင့္ ကြာျခားမႈက မ်ားေန တာကို ေတြ႕ရွိ ရပါတယ္။ လူဦးေရတိုးတက္လာတာႏွင့္အမွ် ႏိုင္ငံသားမ်ားရဲ႕ စားဝတ္ေနေရးကိစၥ၊ ဘဝ ရပ္တည္ေရး၊ လူမႈကိစၥအဝဝဟာ ပိုမိုမ်ားျပားလာၿပီ‌းေတာ့ သြားေရးလာေရး၊ ကုန္စည္မ်ား သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးဟာ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔လာတာျဖစ္တဲ့အတြက္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑အား မျဖစ္မေန တိုးခ်ဲ႕ေဆာင္႐ြက္ ေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္တဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ျပည္သူမ်ားရဲ႕ သြားေရးလာေရးအဆင္ေျပေစေရး၊ အခ်ိန္ကုန္ သက္သာ၊ လူလည္းသက္သာစြာနဲ႔ လိုရာခရီးကို ေရာက္ဖို႔ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑မွာ က်ည္ဆံ ရထားဆိုတဲ့ ျမန္ႏႈန္းျမင့္ရထားမ်ား တီထြင္ၿပီးေတာ့ ျပည္သူမ်ားရဲ႕လိုအပ္ခ်က္ကို ျဖည့္ဆည္းေပးေန တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံဟာ စိုက္ပ်ိဳးေရးကိုအေျခခံၿပီးေတာ့ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္တဲ့ စက္မႈႏိုင္ငံအျဖစ္ကိုေရာက္ေအာင္ သြားမယ္ဆိုရင္ မီးရထားက႑ကို ဒီ့ထက္မက ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ေအာင္ မျဖစ္မေနျမႇင့္တင္ေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ စက္မႈဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္လာၿပီဆိုတာနဲ႔ ကုန္ၾကမ္း သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑၊ ကုန္ေခ်ာသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑မ်ားကလည္း ပိုမို က်ယ္ျပန္႔လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုန္ပစၥည္းသယ္ေဆာင္မႈက႑မွာ ေရလမ္းႏွင့္ သယ္ေဆာင္မႈ စရိတ္ဟာ စရိတ္အသက္သာဆုံးျဖစ္ၿပီးေတာ့ ဒုတိယေဈးအသက္သာဆုံးကေတာ့ မီးရထားျဖင့္ သယ္ေဆာင္ျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။  ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ ပထမအႀကိမ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ယခုဒုတိယအႀကိမ္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ အစည္း အေဝးမ်ားမွာ သက္ဆိုင္ရာၿမိဳ႕နယ္ ေဒသကိုယ္စားျပဳ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကေနၿပီးေတာ့ မိမိတို႔ ေဒသမွာ ႀကဳံေတြ႕ေနရတဲ့ မီးရထား က႑ရဲ႕လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ၾကယ္ပြင့္ျပေမးခြန္းမ်ား၊ ၾကယ္ပြင့္ မျပေမးခြန္းမ်ား မၾကာခဏေမးျမန္း ေနျခင္းဟာ ျမန္မာ့မီးရထားက႑ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္၊ အားနည္းခ်က္မ်ားကိုလည္း မီးေမာင္းထိုးျပေနတယ္ လို႔လည္း ထင္မိပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ မီးရထားကို အသုံးျပဳေသာ ခရီးသြားလာျခင္း၊ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္ ျခင္းဟာ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ကို အသုံးျပဳၿပီးေတာ့ ခရီးသြားလာျခင္း၊ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္ျခင္းထက္ ယာဥ္မေတာ္တဆျဖစ္မႈ ပိုမို နည္းပါးတာကိုလည္း မွတ္တမ္းမ်ားအရ ေတြ႕ရွိရပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ မီးရထားအခန္းက႑မွာ ခရီးသြားမီးရထားအစင္းေရမ်ား တိုးခ်ဲ႕ေပးျခင္း၊ ကုန္စည္ ပစၥည္းမ်ားသယ္ေဆာင္ျခင္းကုန္ရထားမ်ားကို တုိးခ်ဲ႕ေပးျခင္း၊ ျမန္မာ့မီးရထားဌာနရဲ႕ ဝန္ေဆာင္မႈ အခန္းက႑ကို ပိုမိုေကာင္းမြန္ေအာင္ေဆာင္႐ြက္ေပးျခင္းတုိ႔ျဖင့္ မီးရထားက႑ကို ဒီထက္ပိုမိုၿပီးေတာ့ ျပဳျပင္ခ်င္ပါတယ္။ နိဂုံးခ်ဳပ္အေနနဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တင္ျပရရင္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ဟာ ဆန္လုပ္ငန္းရွင္ တစ္ဦးျဖစ္တဲ့အတြက္ ဆန္တင္ပို႔ျခင္းကိစၥနဲ႔ပဲ နိဂုံးခ်ဳပ္ပါမယ္။ ယေန႔ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဆန္ကုန္စည္ တစ္တန္ကို ရန္ကုန္ကေနၿပီးေတာ့ မႏၲေလးကိုပို႔တဲ့အခါမွာ ရထားနဲ႔ပို႔မယ္ဆိုရင္ ႏွစ္ေသာင္း သုံးေထာင္ခန္႔က်ပါတယ္။ ကားနဲ႔ပို႔မယ္ဆိုရင္ေတာ့ သုံးေသာင္းခန္႔ က်ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ကြာဟခ်က္က ခုနစ္ေထာင္ပါ။ ဒီေငြခုနစ္ေထာင္ဟာ ရာခိုင္ႏႈန္းအားျဖင့္ တြက္ရင္ေတာ့ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ခန္႔ရွိပါတယ္။ မီးရထားနဲ႔ပို႔ရင္ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္သက္သာၿပီးေတာ့ ကားနဲ႔ပို႔ရင္ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလာက္ပိုေပမဲ့ တကယ္တမ္း ကုန္သည္အမ်ားစုဟာ ကားကိုသာလွ်င္ အသုံးျပဳပါတယ္။ ဒီေနရာကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆန္းစစ္တဲ့အခါမွာ ဘာသြားေတြ႕လဲဆိုေတာ့ မီးရထားနဲ႔ ပို႔ေဆာင္မယ္ဆိုရင္ မီးရထား ဌာနရဲ႕ကုန္စည္အတြဲမ်ားလုံေလာက္ေအာင္ မစီစဥ္ေပးႏိုင္ျခင္း၊ ေနာက္တစ္ခါ အခ်ိန္သတ္မွတ္ခ်က္ အတြင္း ပို႔ေဆာင္ေသာကုန္စည္မ်ားကို ပို႔ေဆာင္ေသာဌာနသို႔ အခ်ိန္မီမေရာက္ျခင္း၊ မီးရထားဌာနရဲ႕ လုပ္ငန္းအေပၚ ဝန္ေဆာင္မႈအပိုင္းအားနည္းျခင္းမ်ားကို ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္ ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးသန္းၫြန္႔ တင္သြင္းေသာ ျမန္မာ့မီးရထား သယ္ယူ ပို႔ေဆာင္ေရးအခန္းက႑ကို ပိုမုိရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံၿပီး ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ရင္ေပါင္တန္းႏိုင္ေရး အဆင့္ အတန္းျမႇင့္တင္ေပးေရးအဆိုကို ေလးေလး နက္နက္ေထာက္ခံတင္ျပ အပ္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။ အားလုံး ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒        လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားခင္ဗ်ား။ ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္မွ ဦးသန္းၫြန္႔ တင္သြင္း တဲ့အဆိုကို လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦးက ေထာက္ခံသြားပါတယ္။ ဒီအဆိုႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းၿပီး ၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဆိုင္ရာနည္းဥပေဒ ၁၆၈ နည္းဥပေဒခြဲ(ခ) နည္း ဥပေဒခြဲငယ္(၃)အရ လက္ခံေဆြးေႏြးရန္ သင့္/မသင့္ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ဆႏၵရယူပါမယ္။ ဦးသန္းၫြန္႔ တင္သြင္းတဲ့အဆုိကို လက္ခံေဆြးေႏြးရန္ လႊတ္ေတာ္က သေဘာတူပါသလားခင္ဗ်ား။

[သုံးႀကိမ္တိုင္တိုင္ေမးျမန္းပါသည္။ လႊတ္ေတာ္က သေဘာတူပါသည္။]

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒               သဘာမတူတဲ့သူရွိပါသလားခင္ဗ်ား။ သေဘာမတူသူမရွိတဲ့ အတြက္ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္က ဦးသန္းၫြန္႔တင္သြင္းေသာ မီးရထားသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑ကို ယခုထက္ပိုမို ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံၿပီး ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ရင္ေပါင္တန္းႏိုင္ေစရန္ အဆင့္အတန္းျမႇင့္တင္ ေပးေရး ျပည္ေထာင္စု အစိုးရအားတိုက္တြန္းေၾကာင္းအဆုိကို လက္ခံေဆြးေႏြးရန္ဆုံးျဖတ္ေၾကာင္း ေၾကညာပါတယ္။

ဦးသန္႔ၫြန္႔၊ ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္က တင္သြင္းေသာ အဆိုႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ေဆြးေႏြးျခင္း

ဦးအုန္းခင္(ပုေလာမဲဆႏၵနယ္)မွ ေဆြးေႏြးျခင္း ေလးစားအပ္ပါေသာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ႀကီးႏွင့္ ႂကြေရာက္လာၾကေသာ ဝန္ႀကီးႏွင့္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ဧည့္သည္ေတာ္မ်ား အားလုံးမဂၤလာပါခင္ဗ်ား။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီး၊ ပုေလာမဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္ ဦးအုန္းခင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္မွ ဦးသန္းၫြန္႔ရဲ႕ အဆိုကို ေထာက္ခံအႀကံျပဳေဆြးေႏြးသြား မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ နားလည္ထားတာက ခရီးသြားလုပ္ငန္းတစ္ခုက ေဈးခ်င္းတူရင္ ပိုၿပီးေတာ့ျမန္ရပါလိမ့္မယ္။ အျမန္ႏႈန္းခ်င္းတူေနရင္လည္း ေဈးကသက္သာရပါမယ္။ ေဈးႏႈန္းေရာ၊ ခရီးစဥ္မွာပါတဲ့ အခ်ိန္ပါ တူေနတယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ေလွ်ာ့လို႔ေတာ့မရႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ဝန္ေဆာင္မႈပိုေပးရတဲ့ ထုံးစံရွိပါတယ္။ ဒါဟာ ေဈးကြက္စီးပြားေရးစနစ္လုပ္ငန္းရဲ႕ သေဘာတရားပါပဲ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိေနတဲ့ လက္ရွိမီးရထားဟာ ပိုၿပီးေတာ့မျမန္ပါဘူး။ ဝန္ေဆာင္မႈကလည္း ညံ့ပါတယ္။ ေဈးႏႈန္းကေတာ့ သင့္တင့္ပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးနဲ႔ဆိုလို႔ရွိရင္ ႏိုင္ငံတကာ မေျပာပါနဲ႔ အေဝးႀကီးျဖစ္ေနပါတယ္။ ျပည္တြင္းမွာရွိေနတဲ့ ဘတ္စ္ကားကိုေတာင္မွ ယွဥ္ဖို႔ မလြယ္ပါဘူး။ ဒီလိုမ်ိဳးအေျခအေနမ်ိဳးေတြကို ေက်ာ္လႊားဖို႔၊ ျဖတ္သန္းဖို႔ဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာ ျပည္မွာရွိတဲ့ မီးရထားေတြကို ပိုျမန္ေအာင္လုပ္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။ ပိုျမန္ေအာင္လုပ္ဖို႔ဆိုရင္ ရထားလမ္း ေတြလည္း အဆင့္ျမႇင့္တင္ရပါလိမ္‌့မယ္။ ဒါေတြက မလြဲမေသြလုပ္ရမယ့္ကိစၥေတြပါ။ ေနာက္တစ္ခုက ခရီးသည္ေတြကို စိတ္ေက်နပ္ေအာင္ လုပ္ေပးရပါလိမ္‌့မယ္။ စိတ္ေက်နပ္ေအာင္ လုပ္ဖို႔ဆိုရင္ ရထားတြဲေတြကို ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ သန္႔ရွင္းတဲ့တြဲဆီနဲ႔ ျဖစ္မွရမွာပါ။

ေနာက္တစ္ခုက ျမန္မာ့မီးရထားဝန္ထမ္း ေတြကို ကြၽန္ေတာ္ဆိုခ်င္ပါတယ္။ ေရွးေရွးတုန္းက အစဥ္အလာရွိခဲ့သလိုမ်ိဳး။ မလုပ္၊ မရႈပ္၊ မျပဳတ္ဆိုတဲ့ စိတ္ထားေနရာမွာ ဒါ ငါတို႔လုပ္ငန္းပိုင္း။ တိုးတက္ေအာင္လုပ္ဖို႔ ငါတို႔မွာ တာဝန္ရွိတယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ထားေလးနဲ႔ ေျပာင္းေစခ်င္ပါတယ္။ ဒီလို အစားသြင္းလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ အဆင္ေျပသြားမွာပါ။ ေနာက္တစ္ခု ကြၽန္ေတာ္ ေျပာခ်င္တာက မီးရထား လမ္းဆိုလို႔ ႏိုင္ငံတကာမွာ မီးရထားလမ္းကေတာ့ တစ္မီတာခြဲလို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ သိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ပိုၿပီးေတာ့ ျမန္ျမန္ေလးေမာင္းႏိုင္တယ္။ ရထားလူးလြန္႔မႈလည္း နည္းပါတယ္။ ရထားလမ္းက်ယ္လို႔လည္းပဲ ရထားေမွာက္ဖို႔ကိန္းကနည္းသြားပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဆီမွာရွိတဲ့ မီးရထားလမ္းက တစ္မီတာ မီးရထားလမ္းေတြပါ။ တစ္မီတာ မီးရထား လမ္းဆိုေတာ့ နည္းနည္းေလး အႏၲရာယ္နည္းနည္းေတာ့ရွိတာေပါ့။ သူမ်ားႏိုင္ငံနဲ႔စာရင္ ဒါကို ျပန္ျပင္မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ စရိတ္စက အလြန္ႀကီးမားမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္းပဲ အခုနက ေျပာသလိုမ်ိဳးပဲ ခ်င့္ခ်ိန္ၿပီးလုပ္ရမယ့္အေနအထား ရွိပါတယ္။ လမ္းေတြမေကာင္းလို႔ ရထား ခုန္တာ၊ ဘယ္ညာလူးတာေတြက်ေတာ့ ျပဳျပင္လို႔ရပါတယ္။ ျပဳျပင္ဖို႔ စက္ကိရိယာေတြရွာမယ္ဆို လို႔ရွိရင္ေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ သံလမ္းေတြလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔က ပိုၿပီးေတာ့ ခုန္တာ၊ လူးတာ နည္းေအာင္ ျပဳျပင္ဖို႔လိုပါမယ္။ ခရီးသည္ေတြစိတ္ေက်နပ္ေအာင္ အဆင့္ျမႇင့္တင္ဖို႔ လိုပါမယ္။ ေနာက္တစ္ခု ဆီစားသက္သာတယ္။ ဆီစားမ်ားလို႔လည္းပဲ ကြၽန္ေတာ္တို႔ က ကုန္က်စရိတ္ေတြကို မေထမိျဖစ္ေနတာပါ။ အဲဒီေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ဆီစားသက္သာတယ္။ ပိုၿပီး ျမန္ဆန္ေပါ့ပါးတဲ့ ရထားတြဲေတြနဲ႔ အစားထိုးေပးဖို႔ လိုပါလိမ္‌့မယ္။ ဒီလိုမေျပာင္းလဲဘဲနဲ႔ ဒီအတိုင္းသြား မယ္ဆို လို႔ရွိရင္ေတာ့ အခက္အခဲရွိပါတယ္။ ေျပာင္းလဲလိုက္မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ရထားစီးတဲ့သူေတြ မ်ားလာမွာပါ။ ရထားစီးတဲ့သူေတြမ်ားလာမွ ရထားဌာနမွာ ဝင္ေငြရွိမွာပါ။ ဒီလို မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ေနရာတကာမွာ မည္ကာမတၱရထားလမ္းေတြ အတြဲေတြနဲ႔ပဲ သြားေနလို႔ကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတြအေနနဲ႔က ရထားဌာနက အလုပ္မျဖစ္ပါဘူး။ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ယွဥ္ဖို႔မေျပာနဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျပည္တြင္းဘတ္စ္ကားေတြနဲ႔ေတာင္ ယွဥ္ဖို႔မလြယ္ပါဘူး။ ၿငိမ့္ေညာင္းတဲ့ခရီးသြားခ်ိန္ တန္းတူျဖစ္ေပမယ့္ ပိုမိုဝန္ေဆာင္မႈေကာင္းမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ ျပည္သူေတြဟာ ေဘးအႏၲရာယ္ ကင္းတဲ့ရထားကို စီးလိုၾကမွာပါ၊ ထုံးစံပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တင္ျပခ်င္တာက ျမန္မာ့မီးရထား လုပ္ငန္းကို ႏိုင္ငံတကာက ကုမၸဏီနဲ႔အက်ိဳးတူပူးေပါင္း၍ေသာ္လည္းေကာင္း၊ သီးျခားရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈကို ခြင့္ျပဳ၍ေသာ္လည္းေကာင္း လုပ္ကိုင္ခြင့္ေပးျခင္းအားျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာအရင္းအႏွီးႏွင့္ နည္းပညာမ်ားကို ရရွိလာမယ္။ ျပည္သူေတြရဲ႕ယုံၾကည္ကိုးစားမႈနဲ႔ အားေပးမႈကို ျပန္လည္ရယူ လာမွာပါ။ ဒီနည္းနဲ႔ပဲ ျမန္မာ့မီးရထားရဲ႕ ေလွ်ာ့နည္းလာေနတဲ့ခရီးသည္ႏွင့္ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္ေရး က႑ကို ျပန္လည္ အားသစ္ေလာင္းသင့္ပါတယ္။ ဒီလိုမဟုတ္ဘူးဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ရထားက ဝင္ေငြမရွိ။ ဝင္ေငြမရွိလို႔မလုပ္၊ မျပင္ဆင္ႏိုင္၊ မျပင္ဆင္ႏိုင္လို႔ လူမစီး၊ လူမစီးလို႔ ေငြမဝင္တဲ့ ပတ္ခ်ာလည္ ႐ိုက္ေနရင္းနဲ႔ပဲ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အဆင္ေျပမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ လည္းပဲ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ျမန္မာ့မီးရထားအခန္းက႑ကို ပိုေကာင္းေအာင္ဆိုလို႔ ရွိရင္ေတာ့၊ ခရီးသည္ေဝစုလည္းရလာေအာင္ ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ ရထားစီးခရီးသည္ႏွင့္ ကုန္တင္သူ မရွိပဲ ျဖစ္ေနတဲ့ ခရီးစရိတ္ေျပးဆြဲျခင္းေတြကို ဖ်က္သိမ္းရဖို႔ ေပါ့ပါးလာေအာင္၊ နည္းလာေအာင္ဆိုလို႔ ရွိရင္ေတာ့ ျမန္မာ့မီးရထားအခန္းက႑ကို ယခုထက္ပိုမိုရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ရင္ေပါင္တန္းႏိုင္ေစရန္အတြက္ အဆင့္ျမႇင့္တင္ေပးေရး ျပည္ေထာင္စုအစိုးရသို႔ တိုက္တြန္း ေၾကာင္းအဆိုကို ေလးေလးနက္နက္ေထာက္ခံအပ္ပါတယ္ ခင္ဗ်ား။ အားလုံး ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ဦးရန္လင္း(က်ိဳက္လတ္မဲဆႏၵနယ္)မွ ေဆြးေႏြးျခင္း ေလးစာအပ္ပါေသာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ႀကီးႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ဧည့္သည္ေတာ္မ်ား အားလုံးကို မဂၤလာပါလို႔ ဦးစြာႏႈတ္ဆက္ဂါရဝျပဳပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္က ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီး၊ က်ိဳက္လတ္ မဲဆႏၵနယ္က ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးရန္လင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ယေန႔ ဦးသန္းၫြန္႔ တင္သြင္းခဲ့တဲ့ ပိုမိုရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံၿပီ‌းေတာ့မွ ျမန္မာ့မီးရထားကို အဆင့္ျမႇင့္တင္ဖို႔ဆိုတဲ့ အဆိုကို ေထာက္ခံေဆြးေႏြးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆြ‌းေႏြးတဲ့အခါမွာ ျမန္မာ့မီးရထားရဲ႕ ေလ်ာ့သြားတဲ့ ဝန္ေဆာင္မႈေတြကို ‌ေထာက္ျပၿပီးေတာ့မွ ယေန႔ ႏိုင္ငံတကာအေျခအေနမွာ ဘယ္လိုဘယ္ေလာက္ ျမန္ေနတယ္ဆိုတဲ့ရထားေတြကို ႏႈိင္းယွဥ္ျပၿပီးေတာ့မွ ေထာက္ခံေဆြးေႏြးမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဥကၠ႒ႀကီး ခင္ဗ်ား။ Power Point သုံးစြဲခြင့္ျပဳရန္ ပန္ၾကားပါတယ္။ ျမန္မာ့မီးရထားက႑ျမႇင့္တင္မႈပါ။ ပထမ ေရေႏြးေငြ႕စက္ေခါင္း၊ ေနာက္ ဒီဇယ္ စက္ေခါင္း၊ ေနာက္ ကမာၻ႔အဆင့္ကိုမီဖို႔အတြက္ ဦးတည္ခ်က္ ထားဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ ျမန္မာ့မီးရထားရဲ႕ သမိုင္းအက်ဥ္းေလးျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ့မီးရထားဟာ ယေန႔အထိဆိုရင္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၃၉ ႏွစ္ရွိပါၿပီ။ အဲဒီမွာဆိုရင္ မီးရထား စတင္ေျပးဆြဲခဲ့တဲ့လမ္းေတြနဲ႔ မိုင္ေတြကို ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ သံလမ္းအက်ယ္ကေတာ့ Track က တစ္မီတာ၊ သုံးေပ သုံး ရွစ္ပိုင္းသုံးပိုင္းလက္မရွိပါတယ္။ ကမာၻ႔အဆင့္နဲ႔ဆိုရင္ အနည္းငယ္က်ဥ္းၿပီးေတာ့ ေနပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၂၀၁၀ စည္းမ်ည္းမ်ားအရ လမ္းအရွည္ဟာ ၅၄၀၃ မီတာ ရွည္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ မီးရထား က်ဆင္းသြားတဲ့ဝန္ေဆာင္မႈေတြကို ကြၽန္ေတာ္ ေထာက္ျပ လိုပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ဟာ ၁၉၆၈ ခုႏွစ္ကေန ၁၉၇၈ ခုႏွစ္အထိ ဆယ္ႏွစ္တိုင္တိုင္ ရန္ကုန္-မႏၲေလးရထားကို တစ္ႏွစ္မွာငါးေခါက္ေလာက္ အနည္းဆုံး စီးခဲ့တဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီမီးရထားေတြမွာ ပထမဆုံးက်ဆင္းသြားတဲ့ဝန္ေဆာင္မႈက ရထားတြဲရဲ႕သန္႔ရွင္းမႈနဲ႔ အဆင့္အတန္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ရထားမ်ားဟာ အင္မတန္ သန္႔ရွင္းပါတယ္။ တြဲေစာင့္မ်ားကလည္း ဂ႐ုစိုက္ပါတယ္။ လူပိုမရွိပါဘူး။ တြဲေတြမွာ ပန္ကာရွိပါတယ္။ ခန္းဆီးလိုက္ကာေတြရွိပါတယ္။ အားလုံးဟာ ေရ၊ မီးအျပည့္အစုံရပါတယ္။ ဒါဟာ ရထားတြဲေတြရဲ႕ သန္႔ရွင္းမႈနဲ႔ အဆင့္အတန္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ ကြၽန္ေတာ္ ခရီးသြားခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္အတြင္းမွာ စားေသာက္တြဲဆိုတာ ေတာ့ ရထား ထြက္တာနဲ႔ လက္ဖက္ရည္၊ ေကာ္ဖီ၊ ေပါင္မုန္႔ စသည္မ်ားကို အခ်ိန္မေ႐ြးစားသုံးႏိုင္ေၾကာင္း Speaker ကေန ေၾကညာပါတယ္။ ၿပီးလို႔ရွိရင္ ေနာက္ဘယ္အခ်ိန္မွာ ၾကာဆံေၾကာ္ရပါၿပီ။ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ေခါက္ဆြဲေၾကာ္ရပါၿပီ စသျဖင့္ ဝန္ေဆာင္မႈကို ရရွိပါတယ္။ ရထားတြဲထဲမွာ ေလွ်ာက္သြားေနတဲ့ လူမ်ားရဲ႕ စားေသာက္ခန္းကလူမ်ားကလည္းပဲ မွာလိုက္လို႔ရွိရင္ ကိုယ့္ရဲ႕မွီခုံကို လာပို႔တဲ့အဆင့္လည္းရွိပါတယ္။ တံခါးမွာရွိတဲ့တြဲေစာင့္မ်ားရဲ႕ အကူအညီကိုလည္း မ်ားစြာ တန္ဖိုးထားဖြယ္ရရွိပါတယ္။ ေအာင္းေမ့စရာလည္းေကာင္းပါတယ္။ ခရီးသည္မႏိုင္မနင္းတက္ လာလို႔ရွိရင္ ကုန္ပစၥည္းမ်ား၊ ကေလးမ်ားကိုကူညီၿပီးေတာ့မွ လာေရာက္ပို႔ေဆာင္ေပးတဲ့ တြဲေစာင့္ရဲ႕ တာဝန္ေက်မႈကိုလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ အသိအမွတ္ျပဳရပါတယ္။

ေနာက္ အလြမ္းဆုံးကေတာ့ အသံနဲ႔ ဝန္ေဆာင္မႈျဖစ္ပါတယ္။ အဆိုေတာ္ မာမာေအးရဲ႕ အသံကို သြင္းထားၿပီးေတာ့မွ ရထားထြက္ပါၿပီ။ ေတာင္ငူဘူတာကိုေရာက္ပါၿပီ။ ခရီးသည္မ်ား ပစၥည္းမ်ားကို သိမ္းဆည္းၿပီးထြက္ပါ စသည္ျဖင့္ အသံနဲ႔ဝန္ေဆာင္မႈေပးတာေလးလည္း ေကာင္းပါ တယ္။ ထို႔အတူ ရထားလမ္းတစ္ေလွ်ာက္မွာလည္းပဲ သာယာနာေပ်ာ္ဖြယ္ေတးမ်ားကို ေဆာင္ၿပီ‌း ေတာ့မွ ခရီးကို ေပ်ာ္ေပ်ာ္ႀကီး မီးရထားနဲ႔ သြားခဲ့ၾကတာကို သတိရဖြယ္ရွိပါတယ္။ အဲဒီ ဆယ္ႏွစ္ အတြင္းကဝန္ေဆာင္မႈေတြဟာ အခုအခ်ိန္မွာ အိပ္မက္အလား ေပ်ာက္ကြယ္သြားေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ မီးရထားလည္း တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ စီးသူနည္းပါးလာတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အဲဒီလို ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတြ ဝန္ေဆာင္မႈေတြက်ဆင္းေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံတကာမွာေတာ့ ဝန္ေဆာင္မႈေတြ ေကာင္းတယ္။ ရထားေတြကလည္း တျဖည္းျဖည္းျမန္လာတယ္။ ဒီမွာ ကြၽန္ေတာ္ ရထား ေလးစင္းကို ဥပမာျပထားပါတယ္။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံက ႏွစ္စင္းနဲ႔ တ႐ုတ္ျပည္၊ ျပင္သစ္က ရထားေတြ ျပထားပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕သြားတဲ့မိုင္ႏႈန္း ေတြလည္း ျပထားပါတယ္။ ကြင္းစကြင္းပိတ္ ျမန္မာလို ေရးထားတာကေတာ့ ပထမေရွ႕ကဟာက ရန္ကုန္-မႏၲေလးကို ေမာင္းမယ့္အခ်ိန္ပါ။ ဒုတိယ မ်ဥ္းေစာင္းျပထားတာကေတာ့ ေနျပည္ေတာ္-ရန္ကုန္၊ ေနျပည္ေတာ္-မႏၲေလး ေမာင္းမယ့္ အခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီရထားနဲ႔မ်ားသြားလို႔ရွိရင္ ရန္ကုန္-ေနျပည္ေတာ္ နာရီဝက္ပဲ သြားပါမယ္။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ႀကီးမ်ား ေသာၾကာေန႔ ျပန္ခ်င္ရင္ အလြယ္တကူ ျပန္လို႔ရပါတယ္။ ဥကၠ႒ႀကီးမ်ားကလည္းပဲ လႊတ္ေတာ္ကို ေလးနာရီေက်ာ္တဲ့အထိ အားမနာပဲ က်င္းပလို႔ရပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ကြၽန္ေတာ့္ရဲ႕တင္သြင္းမႈကို၊ အဆိုကိုေထာက္ခံေဆြးေႏြး မႈကို အေမရိကန္က ကမာၻလွည့္ တစ္ဦးရဲ႕ ျမန္မာ့မီးရထားေပၚ သူရဲ႕ထင္ျမင္ေကာက္ခ်က္ခ်မႈေလးနဲ႔ အဆုံးသတ္လိုပါတယ္။ မႏၲေလးကေန ရန္ကုန္ကို မီးရထားစီးပါတယ္။ ေရာက္တဲ့အခါမွာ ‌ကြၽန္ေတာ့္ကို ေျပာပါတယ္။ မင္းတို႔ရထားက အဝင္လြဲ၊ အထြက္လြဲတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဟုတ္တယ္။ တို႔ရထားက အခ်ိန္မမွန္ဘူးဆိုေတာ့ ငါက အခ်ိန္ကိုမဆိုလိုပါဘူး။ အဝင္လြဲတယ္ဆိုတာက ေရဆာလို႔ ေရသန္႔ဘူးကို ေဖာက္ေသာက္တဲ့အခါမွာ ရထားကခုန္လြန္းလို႔ ေရကပါးစပ္ထဲမဝင္ဘဲနဲ႔ ရင္ဘတ္ေပၚမွာက်တယ္။ အဲဒါက အဝင္လြဲပါတယ္တဲ့။ အထြက္လြဲတာကေတာ့ သန္႔စင္ခန္းဝင္တဲ့ အခါမွာ အေပါ့အပါးသြားရင္းနဲ႔ လိုရာမေရာက္ဘဲနဲ႔ ရထားခုန္လြန္းလို႔ ေဘာင္းဘီေတြစိုပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ မင္းတို႔မီးရထားက အဝင္လြဲ၊ အထြက္လြဲလို႔ မွတ္ခ်က္ခ်ပါတယ္။ အခု ဒါ ေနာက္ဆုံး ၿပီးခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာလက သတင္းစာ ထဲမွာပါတဲ့ သံလမ္းမေ႐ြးအသုံးျပဳႏိုင္တဲ့ တစ္နာရီကို ကီလိုမီတာ ၅၀၀ ေျပးႏိုင္ေသာရထား တ႐ုတ္က ထြင္လိုက္ပါၿပီတဲ့။ တကယ္လို႔ သံလမ္းတြ ေမလဲခ်င္ဘူးဆိုရင္ ဒီရထားမ်ိဳးမ်ား သုံးရင္ရမလားလို႔ စိတ္ကူးယဥ္မိပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ နိဂုံးခ်ဳပ္အေနနဲ႔ ျမန္မာ့မီးရထားကို ----------။

ေဒါက္တာျမင့္သိန္း(ေညာင္ေလးပင္မဲဆႏၵနယ္)မွ ေဆြးေႏြးျခင္း ေလးစားရပါေသာ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ႀကီးႏွင့္ အားလုံးမဂၤလာပါခင္ဗ်ား။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး၊ ေညာင္ေလးပင္ မဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒါက္တာျမင့္သိန္း ျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး၊ ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္က ဦးသန္းၫြန္႔ရဲ႕အဆိုကို ေထာက္ခံ အႀကံျပဳ ေဆြးေနြးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ ဒီလိုေဆြးေနြးႏိုင္ဖို႔အတြက္ ျမန္မာ့မီးရထားက အခ်က္ အလက္မ်ားကိုလည္း ရယူခဲ့ပါတယ္။ မီးရထားဝန္ထမ္းမ်ား၊ မီးရထားစီးျပည္သူမ်ားႏွင့္ ကုန္သည္ မ်ားႏွင့္လည္း ေတြ႕ဆုံ ေဆြးေႏြး ေလ့လာခဲ့ပါေၾကာင္းကိုလည္း ေရွးဦးစြာတင္ျပလိုပါတယ္။

          ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ ခရီးသည္ႏွင့္ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္မႈမွာ ျမန္မာ့မီးရထား ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၅ ႏွစ္ခန္႔က ေဈးကြက္ရဲ႕သုံးပုံတစ္ပုံ ရွိခဲ့ေၾကာင္းကို သိရပါတယ္။ ဒီ ၂၅ ႏွစ္မတိုင္မီ ကာလမ်ားမွာဆိုရင္လည္းပဲ ျမန္မာ့မီးရထားဟာ ခရီးသည္မ်ားသြားလာေရးမွာ လုံၿခဳံၿပီး သက္ေသာင့္ သက္သာရွိမႈ၊ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္ေရးမွာလည္း စိတ္ခ်လုံၿခဳံမႈမ်ားေၾကာင့္ ျပည္သူမ်ားအားကိုးရာျဖစ္ခဲ့ ရပါတယ္။ အခ်ိန္တိက်မွန္ကန္လြန္းလို႔ အခ်ိန္မွန္လာေရာက္တတ္တဲ့ သူကို အခ်ိန္မွန္စာပို႔ရထားႀကီး ဆိုက္ၿပီလို႔ေတာင္မွ ကြၽန္ေတာ္တို႔တင္စားေျပာဆိုခဲ့ၾကရပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ ယခုအခ်ိန္အခါမွာေတာ့ မႏၲေလး-ျမစ္ႀကီးနား ရထားလမ္ပိုင္းလို ကားလမ္း ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမရွိေသးတဲ့ လမ္းပိုင္းမ်ိဳးကလြဲၿပီးေတာ့ တျခားလမ္းပိုင္းေတြမွာ အဓိကေဈးကြက္ပိုင္ဆိုင္မႈ မရွိေတာ့ေၾကာင္းကိုလည္း ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္လာရတဲ့အေၾကာင္းရင္းကို သုံးသပ္ၾကည့္တဲ့ အခါမွာ တျခားေသာ ကုန္းလမ္းက႑ျဖစ္တဲ့ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မ်ားေျပးဆြဲမႈမွာလည္း ေခတ္မီ တိုးတက္လာတာေၾကာင့္ျဖစ္္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုကလည္းပဲ မီးရထားကေနၿပီးေတာ့ ရထားလမ္း ပိုင္းနဲ႔ ရထားတြဲမ်ား စတဲ့႐ုပ္ပစၥည္းပိုင္းမွာလည္း အဆင့္အတန္းနိမ့္က်လာတယ္။ ခရီးသည္မ်ား၊ ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ မီးရထားဝန္ထမ္းမ်ားရဲ႕ဆက္ဆံမႈ အပိုင္းမွာလည္းပဲ နိမ့္က်လာတာကို ေတြ႕ရွိရပါတယ္။

          ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ ရထားက႑ကေနၿပီးေတာ့ အဓိကလုပ္ေဆာင္မႈႏွစ္ခုျဖစ္တဲ့ ခရီးသည္ ပို႔ေဆာင္ေရးအပိုင္းႏွင့္ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္မႈအပိုင္းတို႔အနက္မွ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္မႈအပိုင္းကို ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ေဆြးေႏြးလိုပါတယ္။ မီးရထားႏွင့္ ကုန္စည္တင္ပို႔တဲ့အခါမွာဆိုလို႔ရွိရင္ ေဈးႏႈန္း သက္သာမႈရွိတယ္။ ကုန္စည္စီးဆင္းမႈကလည္းပဲ ျမန္ဆန္မွန္ကန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ တစ္ခ်ိန္တုန္း ကပါ။ အဲဒီလိုရွိခဲ့တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔လည္းပဲ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဟာ ကုန္ေဈးႏႈန္းသက္သာမႈမ်ား၊ ကုန္စည္ စီးဆင္းမႈမွန္ကန္မႈအတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ကုန္ေဈးႏႈန္းက်ဆင္းေရးမ်ားမွာလည္းပဲ မ်ားစြာ အေထာက္ အကူျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ အခုအခါမွာ ကုန္စည္သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး ေဈးကြက္မွာ ျမန္မာ့ မီးရထားဟာ အားကိုးစရာျဖစ္ခဲ့ရာကေနၿပီးေတာ့ အခု ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ားမွာ ေဈးကြက္ရဲ႕ ၃၆ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ ရွိခဲ့ၿပီးေတာ့ အခု ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာဆိုရင္ ေဈးကြက္ရဲ႕ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္း အထိ က်ဆင္းခဲ့တာကိုလည္းပဲ ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ ဒီလိုက်ဆင္းရျခင္းမ်ားဟာဆိုရင္လည္း ကုန္စည္ ပို႔ေဆာင္ရာမွာ စိတ္ခ်လုံၿခဳံမႈ နည္းပါးျခင္း၊ အခ်ိန္မွန္ကန္စြာမေရာက္ရွိျခင္း၊ ကုန္စည္တင္ပို႔တဲ့ ကုန္သည္မ်ားရဲ႕ လိုအပ္သေလာက္ တြဲမ်ားကို လိုအပ္သည့္အခ်ိန္မွာမရရွိျခင္း၊ စီးပြားေရးဆန္ဆန္ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္အစား ႀကိဳးနီစနစ္ကို ျဖတ္ေက်ာ္ေနရတဲ့အတြက္ ကုန္သည္မ်ား စိတ္ပ်က္ လာရျခင္းစတဲ့ အေၾကာင္းတရားမ်ားကို ေလ့လာ ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကုန္သည္မ်ား ကုန္ပို႔ေဆာင္ေရးမွာ ျမန္မာ့မီးရထားကို ျပန္လည္အသုံးျပဳ လာႏိုင္ေစရန္အတြက္ စီစဥ္ေဆာင္႐ြက္ ေပးသင့္ပါေၾကာင္းကိုလည္း အႀကံျပဳလိုပါတယ္။

          ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ ျမန္မာ့မီးရထားလုပ္ငန္းဟာ ကြၽန္ေတာ္တို႔လက္လွမ္းမီသေလာက္ စာရင္း မ်ားအရ ႏိုင္ငံေတာ္ကေနၿပီးေတာ့ အရႈံးခံလုပ္ေဆာင္ေပးေနတဲ့ လုပ္ငန္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ဘ႑ာႏွစ္ အမ်ိဳးသားစီမံကိန္းႏွစ္ပတ္လည္အစီရင္ခံစာအရ ျမန္မာ့မီးရထား လုပ္ငန္းက ျမန္မာ က်ပ္ေငြ ၅၈.၉၄၆ ဘီလီယံ အရႈံးျပေနေၾကာင္း သိရပါတယ္။ ဒါဟာလည္းပဲ တစ္နည္းအားျဖင့္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံေတာ္ကေနၿပီးေတာ့ ျပည္သူမ်ားခရီးသြားလာႏိုင္ေရး၊ သယ္ယူ ပို႔ေဆာင္ေရးတို႔အတြက္ စိုက္ထုတ္အရႈံးခံ ေပးတဲ့သေဘာမ်ိဳးပဲျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံေတာ္က‌ေန အရႈံးခံသေလာက္ ျပည္သူမ်ားအတြက္ အက်ိဳးမသက္ေရာက္ခဲ့ပါဘူးခင္ဗ်ား။ ဥပမာတစ္ခုျပရမယ္ဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ စာရင္း ဇယားမ်ားအရ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ေဖာက္လုပ္ဖြင့္လွစ္ခဲ့တဲ့ သံလမ္းမိုင္ေပါင္းက ၂၀၀၀ ေက်ာ္ ရွိပါတယ္။ ရထားသံလမ္း တစ္မိုင္ေဖာက္လုပ္ရာမွာ ေျမျပန္႔မွာ က်ပ္ ၃၆၇.၂၈ သန္းနဲ႔ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁.၂၄ သန္း ကုန္က်ၿပီးေတာ့ ေတာင္ေပၚမွာ က်ပ္ ၁၀၀၀ ေက်ာ္သန္းႏွင့္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁.၂၄ သန္း ကုန္က်ေၾကာင္း သိရွိရပါတယ္။ ရထားလမ္းသစ္ေဖာက္လုပ္ရာမွာ ဒါဟာ ေငြေၾကးအရ ကုန္က်တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုေဖာက္လုပ္တဲ့အတြက္ လယ္ယာေျမဆုံးရႈံးၿပီးေတာ့ သီးႏွံေတြ ဆုံးရႈံးရတာတို႔၊ ရထားတာေပါင္ေတြေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ေရလွ်ံၿပီးေတာ့ တခ်ိဳ႕ေနရာမွာ ေရခမ္းခဲ့တာတို႔စတဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားလည္းပဲ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို ကြၽန္ေတာ္တို႔ေပးဆပ္မႈ ေပါင္းမ်ားစြာ ေဖာက္လုပ္ခဲ့တဲ့သံလမ္းေတြဟာ အခုအခါမွာ ပိတ္သိမ္းထားတဲ့ခရီးမိုင္ေပါင္းဟာ ၅၀၀ ေက်ာ္ရွိပါ တယ္လို႔သိရပါတယ္။ ဒါကို ေထာက္ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္က အရႈံးခံ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားဟာ ျပည္သူမ်ားအတြက္ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈထက္ ၾကားလူေတြကေတာ့ အက်ိဳးရရွိသြားတာကို ေတြ႕ရွိရၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ဘ႑ာမ်ားစြာဟာလည္း အေဟာသိကံျဖစ္သြား တာကို ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ယေန႔မီးရထားက႑ကို အခုအခ်ိန္မွာၾကားေနရတာက JICA တို႔၊ ADB တို႔က ေခ်းေငြ မ်ားႏွင့္ သြင္းအားထည့္ၿပီး တိုးတက္ေအာင္လုပ္ေဆာင္မယ္ဆိုရင္ ဒီလိုစီမံကိန္းမွားယြင္းမႈမ်ားကို အထူးသတိျပဳဆင္ျခင္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္းကို လည္း တင္ျပလိုပါတယ္။

          ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ မီးရထားက႑တိုးတက္ေရးအတြက္ အသက္ေသြးေၾကာပမာျဖစ္တဲ့ တစ္ခုကေတာ့ သံလမ္းမ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သံလမ္းေတြအဆင့္ျမင့္တင္ဖို႔လိုပါတယ္။ ယေန႔အခါမွာ သံလမ္း အဆင့္ျမင့္တင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ေခတ္မီယႏၲရားေတြကို လုပ္ေဆာင္ေနရတယ္ဆိုေသာ္ျငား လည္းပဲ ျပည့္စုံလုံေလာက္ေအာင္ မဝယ္ႏိုင္ေသးတဲ့အခါမွာ သံလမ္းဝန္ထမ္းမ်ားကို အားကိုးဖို႔ လိုပါမယ္။ သံလမ္းဝန္ထမ္းမ်ားကို လုံေလာက္စြာခန္႔ထားဖို႔လည္းပဲ လိုအပ္ပါတယ္။ မီးရထားတြဲ မ်ားကိုလည္းပဲ ေခတ္မီ ဇိမ္ခံတြဲေတြထက္ ေဒသအလိုက္ လက္ရွိအေျခအေနႏွင့္ကိုက္ညီၿပီး အမ်ား ျပည္သူေတြအထူးသျဖင့္ အေျခခံလူတန္းစား အမ်ားစုသက္ေသာင့္သက္သာနဲ႔ သိကၡာရွိစြာနဲ႔ ခရီးသြားလာႏိုင္တဲ့တြဲမ်ိဳးကို ဦးစားေပးေဖာ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္။ ကုန္စည္တြဲမ်ားကို ---။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒      နိဂုံးခ်ဳပ္ပါ။

ေဒါက္တာေဒၚခင္စိုးစိုးၾကည္(ျပည္မဲဆႏၵနယ္)မွ ေဆြးေႏြးျခင္း             ေလးစားအပ္ပါေသာ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ႀကီးႏွင့္ အားလုံးပဲ မဂၤလာပါရွင္။ ကြၽန္မကေတာ့ ျပည္မဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေဒါက္တာေဒၚခင္စိုးစိုးၾကည္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးသန္းၫြန္႔ရဲ႕အဆိုကို ကြၽန္မလည္း ေထာက္ခံေဆြးေႏြးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဆိုရွင္ တင္ျပသြားတဲ့အတိုင္း ကြၽန္မတို႔ဟာ မီးရထားႏွင့္ခရီးသြားရတဲ့ ေကာင္းက်ိဳး ေတြေၾကာင့္ ၿမိဳ႕ေရာ ေက်းလက္မွာပါေနတဲ့ ျပည္သူေတြဟာ ရထားႀကီးကိုစီးၿပီး ခရီးႏွင္ခ်င္ၾကတာ အမွန္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ထိန္းသိမ္းျပဳျပင္မႈနည္းၿပီးေတာ့ ေခတ္မမီလာတဲ့ ျမန္မာ့ ရထားပို႔ေဆာင္ေရးေၾကာင့္ ျပည္သူေတြဟာ အျခားေသာ ခရီးလမ္းေၾကာင္းမ်ားကိုသာ ေ႐ြးခ်ယ္ ၾကရပါတယ္။ မီးရထားသယ္ယူ ပို႔ေဆာင္ေရးက႑သာ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ ျပည္သူေတြဟာ လူေရာ၊ ေငြေၾကး ကုန္က်မႈပါ အလြန္သက္သာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုန္စည္စီးဆင္းမႈ မွာလည္း လ်င္ျမန္ၿပီးေတာ့ စရိတ္  အကုန္အက်နည္းမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ကုန္ေဈးႏႈန္းႀကီးျမင့္ေနတဲ့ ဒီေခတ္မွာ တစ္ဖက္တစ္လမ္းမွ ေဈးႏႈန္းကို ထိန္းညႇိေပးႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရထား ပို႔ေဆာင္ေရး က႑ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြ၊ ျပင္ဆင္သင့္ တာေတြ၊ ျပည္သူတို႔ရဲ႕အျမင္သေဘာထားေတြကို ကြၽန္မရဲ႕မဲဆႏၵနယ္ ျပည္ၿမိဳ႕ကို ဆိုက္ေရာက္ထြက္ခြာတဲ့ ရထားအစုန္အဆန္မ်ားကို အေျခခံၿပီးေတာ့ ေထာက္ခံေဆြးေႏြးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပထမဦးဆုံး ေဆြးေႏြးလိုတဲ့အခ်က္ကေတာ့ မီးရထား တြဲပိုင္းျဖစ္ပါတယ္။ တြဲလို႔ဆိုတဲ့ေနရာမွာ လူစီးတြဲသာမက ကုန္တြဲေတြ၊ စက္ေခါင္းတြဲေတြလည္း ပါဝင္ပါတယ္။ ရန္ကုန္-မႏၲေလးလမ္းပိုင္းေတြကလြဲရင္ က်န္တဲ့ လမ္းပိုင္းမွာ ေျပးဆြဲတဲ့ ရထားတြဲေတြရဲ႕ အေျခအေနဟာ တြဲေဟာင္းေတြသာ ရာခိုင္ႏႈန္းမ်ားေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ထိုင္ခုံေတြရဲ႕အဆင္မေျပမႈေတြ၊ ေဟာင္းႏြမ္းမႈေတြ၊ အိမ္သာေတြရဲ႕မသန္႔ရွင္းမႈေတြဟာ မီး ရထားႏွင့္ ခရီးသြားလိုသူေတြအတြက္ စိတ္ပ်က္စရာျဖစ္ၿပီးေတာ့ တစ္ျဖည္းျဖည္းနဲ႔ အသုံးျပဳသူ၊ စီးနင္းသူ ေလ်ာ့နည္းပါတယ္။ ကုန္တြဲမ်ားရဲ႕အေျခအေနဟာလည္း ဒီအတိုင္းပါပဲ။ သက္တမ္းလြန္ ေနတဲ့ ကုန္တြဲေတြမ်ားတဲ့အတြက္၊ စက္ေခါင္းေတြကလည္း မေကာင္းတဲ့အတြက္ တျခားေသာ ကားလမ္းခရီးေတြကိုသာ သုံးရလို႔စရိတ္ေတြတက္လာၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခါေနာက္ဆုံး တြဲေနရာ မွာတင္ျပခ်င္တာကေတာ့ စက္ေခါင္းမွာပါ။ ဒီဇယ္စက္ေခါင္းေတြေရာ၊ Diesel Hydraulic စက္ေခါင္းေတြေရာ ကြၽန္မတို႔ႏိုင္ငံမွာ သုံးေနတာဟာ အလြန္ပဲႏွစ္ေတြၾကာေနပါၿပီ။ စက္ေခါင္းေတြရဲ႕ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ကသာပဲ ၁၅ ႏွစ္ေအာက္သက္တမ္းရွိၿပီးေတာ့ က်န္တဲ့ ရာခိုင္ႏႈန္း ၈၀ ေက်ာ္ ေလာက္ကေတာ့ ၁၅ ႏွစ္အထက္၊ ႏွစ္ ၃၀ အထက္ သက္တမ္းရွိတဲ့ စက္ေခါင္းေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင္‌့့မို႔လို႔ ေခါင္းတြဲေဟာင္းေတြရဲ႕ အရည္အေသြးညံ့မႈေၾကာင့္ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ရထားေတြဟာ ေစာေစာက ဆရာဦးရန္လင္းေျပာသလို ဂ်ပန္ေတြ၊ တ႐ုတ္ေတြမွာ အထူးအျမန္ေတြ၊ က်ည္ဆန္ရထားေတြ ေျပးဆြဲေနခ်ိန္မွာ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕အျမန္ႏႈန္းကေတာ့ ဘယ္လို ေျပာရမွန္းေတာင္မသိေတာ့ဘူး ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ခရီး၊ ဘယ္ေနရာ၊ ဘယ္ကိစၥျဖစ္ျဖစ္ ေခါင္းေဆာင္တဲ့သူ ေခါင္းတြဲေတြဟာ အေရးအႀကီးဆုံးပါ။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ရထားက႑မွာလည္း ဒီစက္ေခါင္းက႑ကို အထူးအေလးထား တိုးခ်ဲ႕ျမႇင့္တင္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္လို႔ ေဆြးေႏြးလိုပါတယ္။ ဒုတိယအခ်က္အေနနဲ႔ကေတာ့ သံလမ္းပိုင္းပါ။ ေရွ႕ကလည္း ေဆြးေႏြးသြားပါတယ္။      

          ဥကၠ႒ႀကီးရွင္။ Power Point  အသုံးျပဳခြင့္ျပဳပါ။ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ ျပည္-ရန္ကုန္ရထားလမ္းဟာ ၁၈၇၇ ခုႏွစ္က စတင္ေျပးဆြဲခဲ့ၿပီးေတာ့ အခုအခ်ိန္မွာဆိုရင္ သံလမ္းေတြဟာ အေျခအေနဆိုးေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ သံလမ္းရဲ႕ေအာက္က ေက်ာက္ေတြကေလ်ာ့နည္းလာၿပီးတဲ့အခါမွာ သံလမ္းခိုင္မာမႈ ေတြ နည္းပါတယ္။ သံလမ္းဆက္ေတြရဲ႕ အေျခအေနဟာလည္း Power Point မွာ ျမင္ရတဲ့အတိုင္း စိတ္ မသက္မသာစရာျဖစ္ပါတယ္။  စိတ္မသက္မသာသလိုပဲ ျပည္သူေတြစီးနင္းရတာလည္း ရထားေတြ ခုန္တယ္၊ ယိမ္းတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ အလြန္ပဲ အဆင္မေျပပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ လမ္းမေကာင္းဘူးဆိုလို႔ရွိရင္ ကြၽန္မတို႔ တြဲေတြဟာလည္း ဘယ္ေလာက္ပဲေကာင္းေကာင္း ၾကာရွည္ခံမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ အခုကားလမ္းျဖတ္တဲ့ ရထားလမ္းေတြကို ၾကည့္ပါ။ ေျမႀကီးေတြမွာ အလြန္နစ္ျမႇဳပ္ၿပီး အႏၲရာယ္မ်ားပါတယ္။ ကားလမ္းပိတ္တဲ့ သံတံခါးေတြဟာ ဆိုရင္လည္း ျပင္ဆင္ဖို႔၊ အသစ္တပ္ဆင္ဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ နံပါတ္(၃)အခ်က္အေနနဲ႔ တင္ျပခ်င္တာက‌ေတာ့ ကြၽန္မတို႔ ျပည္သူေတြ အဆင္ေျပဖို႔ဆိုရင္ ဘူတာေတြကိုလည္း ျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းအသစ္တည္ေဆာက္ရပါေတာ့မယ္။ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ျပည္ၿမိဳ႕ ဘူတာႀကီးဟာဆိုလို႔ရွိရင္ ၁၉၀၅ ခုႏွစ္မွာ တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့အတြက္ ယခုဆိုရင္ ေရွးေဟာင္းသမိုင္းဝင္ေတာင္ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ျပဳျပင္သင့္ေနပါၿပီ။ အဆင့္ျမႇင့္တင္သင့္ေနပါၿပီ။ တစ္ႏိုင္ငံလုံးမွာရွိေနတဲ့ ဘူတာအေတာ္မ်ားမ်ား ဟာလည္း ဒီလိုျဖစ္မယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ ဒါနဲ႔တစ္ဆက္တည္း ေဆြးေႏြးလိုတာကေတာ့ ရထားေတြရဲ႕ ထြက္ခြာခ်ိန္၊ ဆိုက္ေရာက္ခ်ိန္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြ ေနာက္က်ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ျပည္သူေတြဟာ အလြန္အခက္အခဲေတြ႕ပါတယ္။ဒါကေတာ့ ကြၽန္မတို႔ ေပါင္းတလည္ ၿမိဳ႕ ဘူတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဘူတာေတြမွာ ရထားေစာင့္ရင္း နားၾကမယ္ဆိုရင္ မသန္႔ရွင္းတဲ့ ေနရာေတြ၊ အနံ႔အသက္မေကာင္းတာေတြနဲ႔ ကြၽန္မတို႔ျပည္သူေတြ အလြန္ဒုကၡေရာက္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ရထားအခ်ိန္မွန္ဖို႔ဆိုလို႔ရွိရင္ ေခါင္းတြဲပိုင္းေတြေရာ၊ လမ္းပိုင္းေတြေရာ အၿမဲ စစ္ေဆးထိန္းသိမ္းၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ဝန္ထမ္းအင္အားနည္းပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ။ လစာနည္းတဲ့အျပင္ အခုလိုအိမ္ရာေတြမွာ ေနရတဲ့ဝန္ထမ္းေတြဟာ တစ္ျဖည္းျဖည္း အလုပ္ထြက္ကုန္ၾကၿပီးေတာ့ ျပည္ရဲ႕႐ုံပိုင္ႀကီးေျပာခ်က္အရ လမ္းထိန္းသိမ္းတဲ့ဝန္ထမ္း အလြန္ နည္း ေနတယ္ဆိုတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဝန္ထမ္းအခြင့္အေရးႏွင့္ ဝန္ထမ္းမ်ား ခန္႔ထားေရးကိုလည္း ေဆာင္႐ြက္ေပး ဖို႔လိုတဲ့အေၾကာင္းကို တိုက္တြန္းေဆြးေႏြးလိုပါတယ္။

          ေနာက္တစ္ခ်က္အေနနဲ႔ကေတာ့ ျပည္ၿမိဳ႕အပါအဝင္ ၿမိဳ႕တိုင္းလိုလိုေပါ့ေနာ္။ ၾကားေန ရတာက ရထားလက္မွတ္ဝယ္ယူရတဲ့ေနရာမွာ အလြန္အဆင္မေျပဘူးဆိုတဲ့ ျပည္သူ႔အသံကို အၿမဲၾကားရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မိုလို႔ ရထားလက္မွတ္ေရာင္းခ်တဲ့စနစ္ကိုလည္း ေျပာင္းလဲသင့္ တယ္လို႔ ထည့္သြင္းေဆြးေႏြးလိုပါတယ္။ နိဂုံးခ်ဳပ္အေနနဲ႔တင္ျပလိုတာကေတာ့ ကြၽန္မတို႔ႏိုင္ငံသား ေတြက အလြန္ပဲ သည္းခံႏိုင္ပါတယ္။ အရည္အေသြးမျပည့္တဲ့၊ လုံၿခဳံမႈမရွိတဲ့ကုန္းလမ္း ပို႔ေဆာင္ ေရး ကားလမ္း၊ ရထားလမ္းေတြနဲ႔ႏွစ္ပါးသြားခဲ့ရတာလည္း ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာခဲ့ပါၿပီ။ ဆရာ ဦးရန္လင္းေျပာခဲ့တဲ့ ရထားႀကီးေတြမစီးရရင္ေနပါေစေတာ့။ အခုရထားအေျခအေနကေနၿပီး ေတာ့မွ ဒီလမ္းပိုင္း ကီလိုမီတာ ၅၀၀၀ ေက်ာ္ေလာက္မွာပဲ အခ်ိန္မွန္တဲ့ရထားေတြ၊ တြဲ အသင့္အတင့္ေကာင္းမြန္တဲ့ရထားေတြကို စီးရမယ္ ဆိုရင္ေတာင္ ကြၽန္မတို႔ျပည္သူေတြဟာ အလြန္ေက်နပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မိုလို႔ ေစာေစာက ဝန္ႀကီးေျဖၾကားခဲ့သလိုပဲ။ ကုန္က် စရိတ္ႏွင့္ဝင္ေငြအခ်ိဳးခ်လိုက္တဲ့အခါမွာ ၁၀၀ ဝင္ၿပီး ၂၀၀ ထြက္ တယ္္ဆိုေသာ္လည္းပဲ ျပည္သူေတြရဲ႕ ကားမွာလည္းအရမ္းအဆင္မေျပျဖစ္ေနတဲ့အေျခအေနမွာ မီးရထားသယ္ယူ ပို႔ေဆာင္ေရးက႑ကိုေတာ့ အရႈံးခံၿပီးေတာ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံေပးသင့္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မိုလို႔ ဆရာဦးသန္းၫြန္႔ရဲ႕အဆိုျဖစ္တဲ့ မီးရထားသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရအေနနဲ႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသင့္ပါေၾကာင္း ေထာက္ခံေဆြးေႏြးလိုက္ရပါတယ္။ အားလုံးကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ရွင္။

ဦးဦးထြန္းေမာင္(ပုဏၰားကြၽန္းမဲဆႏၵနယ္)မွ ေဆြးေႏြးျခင္း အားလုံးမဂၤလာပါခင္ဗ်ား။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ပုဏၰားကြၽန္းမဲဆႏၵနယ္က ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဦးထြန္းေမာင္ျဖစ္ပါတယ္။  ကြၽန္ေတာ္ေဆြးေႏြးမွာက ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္က ဦးသန္းၫြန္႔ရဲ႕အဆိုကို ေထာက္ခံအႀကံျပဳေဆြးေႏြး သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ ယခုအခါ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ ကားအစီးေပါင္း ငါးသိန္းေက်ာ္ ေနၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆို႔မႈေတြမ်ားစြာရွိေနပါတယ္။ အစိုးရပိုင္းအေနနဲ႔ ယာဥ္ေၾကာ ပိတ္ဆို႔မႈပေပ်ာက္ေအာင္ နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးသုံးကာ ႀကိဳးစား ေဆာင္႐ြက္ ေနေပမယ့္ ႏိုင္ငံတစ္ဝွမ္းလုံးမွာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလမွ ၾသဂုတ္လအထိ ရွစ္လ အတြင္းမွာ ယာဥ္တိုက္မႈေပါင္း ၁၀၀၀၀ ေက်ာ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ေသဆုံးသူေပါင္း သုံးေထာင္ ေက်ာ္ရွိခဲ့ေၾကာင္း ယာဥ္ထိန္းရဲတပ္ဖြဲ႕႐ုံးမွသိရွိရပါတယ္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ဘတ္စ္ကားစီးသူ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိပါတယ္။ ရထားစီးသူက ၁ ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိပါတယ္။ အျခားယာဥ္မ်ိဳးစုံစီးသူ ၄၉ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ရွိပါတယ္။ ယခုအခါ ရန္ကုန္မွာ အဲယားကြန္းၿမိဳ႕ပတ္ရထားေတြ စတင္အသုံးျပဳေန လို႔ ရထားစီးတဲ့သူနည္းနည္းတိုးလာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ႏိုင္ငံရပ္ျခားေတြမွာ ရထားစီးသူ ရာခိုင္ႏႈန္း အမ်ားဆုံးျဖစ္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အနည္းဆုံးျဖစ္ေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ရထားကို ႏိုင္ငံတကာမွာ ဒီလိုအစီးေရမ်ားမ်ားတိုးခ်ဲ႕ၿပီးေတာ့ အခ်ိန္မွန္မွန္ေျပးဆြဲေပးႏိုင္ မယ္ဆိုရင္ ရထားစီးတဲ့သူမ်ား လာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ရထားစီးတာဟာ ေဈးႏႈန္းသက္သာတယ္။ အႏၲရာယ္နည္းတယ္။ ဒါေပမဲ့ ခရီးျမန္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ မိုင္ႏႈန္းျမင့္ရထားေတြ သြင္းဖို႔လိုအပ္ေန ပါတယ္။ ျပည္သူေတြ မီးရထားကို အားကိုးယုံၾကည္မႈမ်ားလာၿပီးေတာ့ ရထားစီးသူမ်ားလာရင္ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆို႔မႈလည္း နည္းလာၿပီးေတာ့ ယာဥ္တိုက္မႈေတြလည္း ေလ်ာ့နည္းလာမွာျဖစ္ပါ တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ရထားလမ္း အရွည္ဟာ ကီလိုမီတာ ၇၀၀၀ ေက်ာ္ပဲရွိပါတယ္။ အက်ယ္အဝန္း တူႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္လိုက္ရင္ အလြန္နည္းတာကိုေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ရထားလမ္းေတြ အမ်ားႀကီး တိုးခ်ဲ႕ေဖာက္လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေနပါတယ္။

ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ မီးရထားက႑ကို ေလ့လာၾကည့္တဲ့ အခါမွာ မင္းဘူး- အမ္း- စစ္ေတြရထားလမ္းေဖာက္လုပ္ေရးစီမံကိန္း ၂၉၉ မိုင္ကို ၂၀၀၉ ခု ေလာက္မွာ ယခင္ အစိုးရလက္ထက္က စတင္ေဆာင္႐ြက္ခဲ့တာ ၇ ႏွစ္ခန္႔ရွိေနပါၿပီ။ စစ္ေတြ လမ္းပိုင္းႏွင့္ပုဏၰားကြၽန္း၊ ေက်ာက္ေတာ္လမ္းပိုင္းတစ္ခုကိုပဲ နည္းနည္းပါးပါး ရထားတြဲအေဟာင္း ေတြနဲ႔ ဟန္ျပသေဘာလုပ္ေပး ထားတာေတြ႕ရပါတယ္။ စစ္ေတြလမ္းပိုင္းမွာ စစ္ေတြဘူတာမွ ေရခ်င္းျပင္ဘူတာ GTC ေက်ာင္းအထိ ရထားေလးတြဲေျပးဆြဲခဲ့ပါတယ္။ ရထားလမ္းေၾကာင္းစီမံမႈ လြဲမွား၍ လမ္းခရီးလုံၿခဳံမႈမရွိတဲ့အတြက္ စီးနင္းသူနည္းၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ ရထားေျပးဆြဲျခင္း ရပ္ဆိုင္းခဲ့ရပါတယ္။ စစ္ေတြ၊ အၿမဲကြၽန္းဘူထာ အထိရထားလမ္းၿပီးစီးေနေသာ္လည္း ရထား မေျပးဆြဲႏိုင္ဘဲ အၿမဲကြၽန္းဘူတာ႐ုံဟာ အသုံးမျပဳရဘဲ ပ်က္စီးေနတာကိုေတြ႕ျမင္ရပါတယ္။ ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ ပုဏၰားကြၽန္း- ေက်ာက္ေတာ္ရထားလမ္းပိုင္းမွာ ရထားတြဲေလးတြဲ တစ္ေန႔ အစုန္ႏွစ္ေခါက္၊ အဆန္ႏွစ္ေခါက္ ေလးေခါက္စီေျပးဆြဲခဲ့ပါတယ္။ အစုန္- အဆန္ ရထားစင္းလုံး ျပည့္ ျပည္သူမ်ားစီးခဲ့ၾကလို႔ ရထားခရီးစဥ္ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။ ပုဏၰားကြၽန္းႏွင့္ ေက်ာက္ေတာ္ကို အျမန္ကားနဲ႔ေငြ ၁၅၀၀ က်ပ္ေပးရပါတယ္။ ရထားနဲ႔ဆိုရင္ ၃၀၀ က်ပ္ပဲေပးရပါတယ္။ ဆင္းရဲတြင္း ထဲကျပည္သူမ်ားအတြက္ မ်ားစြာအေထာက္အကူျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ သဘာဝေဘးေၾကာင့္ ပုဏၰားကြၽန္းၿမိဳ႕နယ္၊ ဂဏန္းေတာင္ဘူတာႏွင့္  ေက်ာက္ေတာ္လမ္းပိုင္း မိုင္ဝက္ခန္႔ပ်က္စီးခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီမိုင္ဝက္အတြင္းမွာ တံတားသုံးစင္းႏွင့္ဘူတာ႐ုံမ်ား၊ ဝန္ထမ္း ေနအိမ္မ်ား ပ်က္စီးခဲ့ရပါတယ္။ ျပဳျပင္မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ဘ႑ာေငြ ၅၄၈.၂ သန္းခန္႔ကုန္က်မယ္လို႔ ဝန္ႀကီးဌာနက သိရပါတယ္။ ထိုေငြကို ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ဘ႑ာႏွစ္မွာ သမၼတသီးသန္႔ရန္ပုံေငြမွ ေတာင္းခံခဲ့ေသာ္လည္း ခြင့္မျပဳခဲ့ပါ။ ယင္းေနာက္ ျဖည့္စြက္ရန္ပုံေငြ RE မွာလည္း ခြင့္မျပဳခဲ့ပါ။ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဘ႑ာေရးႏွစ္ မူလခြင့္ျပဳေငြေတာင္းခံတဲ့အခါလည္း ခြင့္မျပဳခဲ့ပါဟု ဝန္ႀကီးဌာနမွ သိရပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရထားလမ္းမိုင္ဝက္ခန္႔ပ်က္စီးခဲ့တာကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ အေနနဲ႔ ဒုတိယအဆင္းရဲဆုံး ရခိုင္ျပည္နယ္ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ေစတနာမရွိခဲ့တာကို ရခိုင္သူရခိုင္သားမ်ားအေနနဲ႔ ဝမ္းနည္းဖြယ္ခံစားခဲ့ၾကရပါတယ္။ ယခုအစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ ေက်ာက္ေတာ္လမ္းပိုင္း ပ်က္စီးေနတဲ့အတြက္ ပုဏၰားကြၽန္းၿမိဳ႕နယ္၊ ကြမ္းေတာင္ဘူတာမွ ၿမိဳ႕ တ႐ုတ္ဘူတာအထိ တစ္ေန႔ အစုန္ တစ္ေခါက္၊ အဆန္တစ္ေခါက္ ႏွစ္ေခါက္သာ ေျပးဆြဲေနရ ပါတယ္။

ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၇-၉-၂၀၁၆ ရက္ေန႔ Daily Eleven သတင္းစာမွာ ပို႔ေဆာင္ေရး ႏွင့္ဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနက တ႐ုတ္၊ ဂ်ပန္၊ အိႏၵိယ၊ ကိုရီးယား ေလးႏိုင္ငံမွ ျပည္ပေခ်းေငြေတြနဲ႔ စက္ေခါင္းတည္ေဆာက္ေရး၊ ရထားလမ္းပိုင္းျမႇင့္တင္ေရး၊ စက္ကိရိယာမ်ား ကိုယူ၍ လူစီးတြဲမ်ား ဝယ္ယူေရးတို႔မွာ သုံးစြဲမယ္ဆိုတာကို သိရွိခဲ့ရပါတယ္။ နိဂုံးခ်ဳပ္အေနနဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ မင္းဘူး- အမ္း- စစ္ေတြရထားလမ္းစီမံကိန္း အျမန္ဆုံးေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ ေရးအတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္ဘ႑ာမွ လည္း ခြင့္မျပဳ။ ယခု ျပည္ပေခ်းေငြမွလည္း ခြင့္ျပဳရန္အစီအစဥ္ မရွိပါသျဖင့္ ေနာက္ထပ္ အျခား ေခ်းေငြတစ္ခုခုနဲ႔ စီမံကိန္းေဆာင္႐ြက္ေပးသင့္ပါေၾကာင္း ေဆြးေႏြးအႀကံျပဳရင္း ျဖဴးၿမိဳ႕နယ္မွ ဦးသန္းၫြန္႔ရဲ႕အဆိုကို ေလးေလးနက္နက္ေထာက္ခံအပ္ပါ တယ္။ အားလုံးကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ဗိုလ္မွဴးရဲႏိုင္လြင္(တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္) မွ ေဆြးေႏြးျခင္း               ေလးစားအပ္ပါေသာ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ႀကီးႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအားလုံး၊ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးႏွင့္ ဧည့္ပရိသတ္မ်ား အားလုံးကို မဂၤလာပါလို႔ ႏႈတ္ဆက္ဂါရဝျပဳအပ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ တပ္မေတာ္သားျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဗိုလ္မႉးရဲႏိုင္လြင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဦးသန္းၫြန္႔ရဲ႕ အဆိုကို ေထာက္ခံအႀကံျပဳေဆြးေႏြးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ Power Point ျဖင့္ သုံးစြဲခြင့္ျပဳႏိုင္ပါရန္ ခြင့္ေတာင္းခံအပ္ပါတယ္။ ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ ပို႔ေဆာင္ေရးက႑မွာ ေရေၾကာင္း ပို႔ေဆာင္ေရး၊ ေလေၾကာင္းပို႔ေဆာင္ေရး၊ ကုန္းလမ္းပို႔ေဆာင္ေရးဆိုၿပီးေတာ့ က႑ အသီးသီးရွိပါတယ္။ ကုန္းလမ္းပို႔ေဆာင္ေရးမွာ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ မီးရထား ပို႔ေဆာင္ေရးဆိုၿပီးေတာ့ ေတြ႕ရွိရ မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုပို႔ေဆာင္ေရးက႑အသီးသီးရွိတဲ့အနက္ ျပည္သူလူထုအတြက္ စရိတ္စက သက္သာမႈရႈေထာင့္အရၾကည့္လို႔ရွိရင္ အသက္သာဆုံးကေတာ့ ေရေၾကာင္းပို႔ေဆာင္ေရးျဖစ္ၿပီးေတာ့ ဒုတိယအသက္သာဆုံးကေတာ့ မီးရထားပို႔ေဆာင္ေရး ျဖစ္ပါတယ္။ မ်က္ေမွာက္ကာလမွာ ျပည္သူေတြဟာ  ကားလမ္းကိုသာအဓိကထားၿပီးေတာ့ အသုံးျပဳေနၾကတာကို ေတြ႕ရွိရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ ကားလမ္းေတြ ပိုမိုေကာင္းမြန္ လာျခင္း၊ ပုဂၢလိကယာဥ္လိုင္းမ်ားအၿပိဳင္အဆိုင္ ေျပးဆြဲလာျခင္း၊ ဝန္ေဆာင္မႈေကာင္းျခင္းႏွင့္ အခ်ိန္ျမန္ဆန္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ရထားပို႔ေဆာင္ေရးကေတာ့ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္အရ ဆက္လက္ေဆာင္႐ြက္ေနရမယ့္ လုပ္ငန္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာမွာ မီးရထားသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးကို တြယ္တြင္က်ယ္က်ယ္ အသုံးျပဳေနရတဲ့ အဓိကအေၾကာင္း အရင္းကေတာ့ အခ်ိန္တိက်မႈႏွင့္ ေငြအကုန္အက်သက္သာမႈ ေၾကာင့္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္သူလူထု အတြက္ အေျခခံက်ၿပီးေတာ့ အလြန္အေရးပါတဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ မီးရထားသယ္ယူ ပို႔ေဆာင္ ေရးကို ထိေရာက္စြာအသုံးခ်ၿပီးေတာ့ Logistic Development  ကို တည္ေဆာက္ေနၾကတာကို ေလ့လာသိရွိရပါတယ္။ ျမန္မာ့မီးရထားက႑ကို ေလ့လာၾကည့္တဲ့အခါမွာ ႏွစ္စဥ္အရႈံးေတြ ေပၚေနၿပီးေတာ့ အဖက္ဖက္မွလည္း လိုအပ္ခ်က္ေတြမ်ားလာတာကို သိရွိရပါတယ္။ ျမန္မာ့မီးရထားအေနနဲ႔ လက္ရွိႀကဳံေတြ႕ေနရတဲ့အေျခအေနကေတာ့ တင္ျပပါ Slide မ်ားအတိုင္းပဲ ျဖစ္ပါ တယ္။ စီမံကိန္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္လို႔ ေငြတစ္က်ပ္ဝင္ၿပီး ႏွစ္က်ပ္ျပန္ထြက္ေနတဲ့အေျခအေန ျဖစ္ေၾကာင္း ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွာ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္ကစၿပီးေတာ့ Japan National Railway ဆိုတာ မရွိေတာ့ဘဲနဲ႔ ပုဂၢလိကကုမၸဏီႀကီးေျခာက္ခုျဖင့္သာေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့အေၾကာင္း မိမိတို႔ႏိုင္ငံတြင္ ျပည္သူလူထုအတြက္ အရႈံးခံေျပးဆြဲေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း အဆင့္ျမႇင့္တင္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား အတြက္ ေငြေၾကးအကုန္အက်အလြန္မ်ားေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာသိရွိရပါတယ္။

အဆိုရွင္ရဲ႕ ပထမအခ်က္အရ ႏိုင္ငံေတာ္မွပိုမိုရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမတည္ေပးသလို ပုဂၢလိက ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္မႈေတြရွိလာေအာင္လည္း ေဆာင္႐ြက္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေငြေၾကးလိုအပ္ခ်က္ေတြကို ျဖည့္ဆည္းေပးတဲ့အျပင္ ထိုက္သင့္တဲ့အခ်ိန္မွာ ကိုယ့္ေျခေထာက္ေပၚကိုယ္ရပ္ႏိုင္ေအာင္လည္း မူဝါဒေကာင္းေတြနဲ႔ အေျခအေနေကာင္းေတြကို ေျပာင္းလဲဖန္တီးေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယ အခ်က္ျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ရင္ေပါင္တန္းအဆင့္မီႏိုင္ဖို႔အတြက္ကေတာ့ တစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ဆင့္ အဆင့္လိုက္တိုးျမႇင့္ ေဆာင္႐ြက္သြားၾကမွာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ Think Local, Do International ဆိုတဲ့ စကားအတိုင္းပဲ ေဒသအတြက္ ပိုမိုအက်ိဳးျဖစ္ထြန္းမယ့္ ဦးစားေပး လုပ္ငန္းမ်ားကို သုံးသပ္စဥ္းစားေ႐ြးခ်ယ္ၿပီးေတာ့ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္တဲ့ ေနရာမွာ ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္အတန္းမီမီ ေဆာင္႐ြက္သြားရမွာပဲျဖစ္ပါတယ္။ မီးရထားပို႔ေဆာင္ေရးမွာ အမႈထမ္း၊ အရာထမ္း ၁၉၀၀၀ ေက်ာ္နဲ႔ မီးရထားခရီးမိုင္ေပါင္း ၃၇၀၀ ေက်ာ္ကို တိုင္းမန္ေနဂ်ာ႐ုံး ၁၁ ႐ုံးျဖင့္ စီမံေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါတယ္။ မီးရထားပို႔ေဆာင္ေရးက႑ ဘာေၾကာင့္ အရႈံးေပၚ ေနသလဲဆိုတာကို အေျဖရွာၾကည့္ဖို႔လိုပါတယ္။ အဓိကအားျဖင့္ မီးရထားကို ျပည္သူေတြစီးနင္းမႈ၊ အသုံးျပဳမႈနည္းပါးသြားလို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ မစီးၾကသလဲဆိုရင္ အဓိကအားျဖင့္ Service မေကာင္းျခင္း၊ အခ်ိန္မွန္မေရာက္ျခင္း၊ သက္ေသာင့္ သက္သာမရွိျခင္း စတဲ့အခ်က္ေတြအျပင္ ေတာင္ေပၚေဒသမ်ားႏွင့္ အခ်ိဳ႕လမ္းပိုင္းေတြမွာ စီးပြားေရးအရ တြက္ေျခမကိုက္ေပမယ့္ အရႈံးခံၿပီးေတာ့ ေျပးဆြဲေနရတဲ့ အေျခအေနေၾကာင့္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၂ ပုဒ္မခြဲ(ဂ)အရ တိုးတက္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈနည္းပါးေနတဲ့ တိုင္းရင္းသားမ်ားအတြက္ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရးက႑ကို ကူညီေဆာင္႐ြက္ေပးရမယ့္ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕အေျခခံမူအရ မျဖစ္မေန ေျပးဆြဲဖို႔လည္း လိုအပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ဘတ္ဂ်က္ခြဲေဝမႈအေျခအေနကို ေလ့လာ ၾကည့္တဲ့အခါ ပို႔ေဆာင္ေရးက႑တစ္ခုလုံးအတြက္ GDP ရဲ႕ ၁.၅ ရာခိုင္္ႏႈန္းေအာက္ကိုသာ သုံးစြဲခဲ့ရၿပီးေတာ့ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားရဲ႕ သုံးပုံတစ္ပုံကိုပဲ အသုံးျပဳႏိုင္တာကို ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ လက္ရွိ ရထားတြဲေတြ၊ စက္ေခါင္းတြဲေတြရဲ႕ ၆၅ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ သက္တမ္းေက်ာ္လြန္ေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေလ့လာသိရွိရပါတယ္။

ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ၎တို႔ရဲ႕ မီးရထားက႑ကိုေလ့လာၾကည့္တဲ့ အခါမွာ ႏိုင္ငံရဲ႕ခ်မ္းသာႂကြယ္ဝမႈႏွင့္ မီးရထားက႑ဟာ တိုက္႐ိုက္အခ်ိဳးက်ၿပီးေတာ့ ေရျမင့္လွ်င္ ၾကာတင့္လာတဲ့ သေဘာပဲျဖစ္ေၾကာင္း သုံးသပ္ေတြ႕ျမင္မိပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး ေတာင့္တင္းမႈပဲျဖစ္ပါတယ္။ မီးရထားပို႔ေဆာင္ေရးကို စီးပြားေရးရႈေထာင့္ကေန အႀကံျပဳလိုပါတယ္။ မီးရထားမွာ ခရီးသည္ႏွင့္ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္ေရးဆိုၿပီးေတာ့ရွိရာမွာ ကုန္စည္ ပို႔ေဆာင္ေရးဟာ ကုန္က်စရိတ္ကို ကာမိႏိုင္တဲ့အေျခအေနမွာရွိပါတယ္။ လက္ရွိအေျခအေနဟာ Demand ရွိသေလာက္ Supply လုပ္မေပးႏိုင္တဲ့အေနအထားမ်ိဳးကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၏ ပထဝီအေနအထားအရ ေတာင္ေျမာက္မီးရထားလမ္းတစ္ေလွ်ာက္ျဖစ္တဲ့ ရန္ကုန္-မႏၲေလး၊ မႏၲေလး-ျမစ္ႀကီးနား လမ္းေၾကာင္းေတြမွာ ကုန္စည္စီးဆင္းမႈကို ယခုထက္ပိုၿပီးေတာ့ ႏွစ္ဆသုံးဆခ်ဲ႕ထြင္ႏိုင္မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ဝင္ေငြတိုးပြား ၿပီးေတာ့ တစ္ဖက္ကလည္း လူစီးက႑ကို အေထာက္အကူေပးႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ကုန္ေဈးႏႈန္းႀကီးျမႇင့္မႈကိုလည္း အေထာက္အေလ်ာက္ ထိန္းညႇိေပးႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုန္စည္ေတြကို ယခုထက္ ေဈးႏႈန္း ခ်ိဳသာဖို႔အတြက္ သယ္ယူ စရိတ္ တစ္တန္တစ္မိုင္ႏႈန္းေတြ က်ဆင္းဖို႔အတြက္ ရထားတစ္စင္းဟာ ၁၉ တြဲ၊    တြဲ ၂၀ ေလာက္ ဆြဲႏိုင္မွ ပို႔ေဆာင္ေရးစရိတ္ကာမိမွာျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္ဝန္းက်င္က ၂၉ တြဲခန္႔ ဆြဲႏိုင္ ေၾကာင္းကိုလည္း ေလ့လာသိရွိရပါတယ္။ အခု စက္ေခါင္းတြဲေတြဟာ ၉ တြဲ၊ ၁၀ တြဲေလာက္ပဲ ဆြဲႏိုင္လို႔ အရည္အေသြးျပည့္မီတဲ့ စက္ေခါင္းမ်ား ေျပာင္းလဲတပ္ဆင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ တစ္ဖက္က လည္း ဝန္ႀကီးဌာန အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္မယ့္ Drive Port လိုေနရာမ်ိဳး ေတြမွာ Container Facility ေတြထပ္ထည့္ႏိုင္မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ မီးရထားကုန္စည္ပို႔ေဆာင္ေရးဟာ ျပန္လည္ဦးေမာ့လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရႈံးေနတဲ့ လူစီးတြဲေတြရဲ႕က႑ကို ျမန္မာ့မီးရထားအျပင္ အျခား ျပည္တြင္းျပည္ပ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းပါဝင္ေဆာင္႐ြက္လာေအာင္ ဖိတ္ေခၚရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ေငြေၾကးအလြန္မ်ားၿပီးေတာ့ ေရရွည္ေဆာင္႐ြက္မွသာ အက်ိဳးအျမတ္ ရရွိမယ့္ လုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ ေရရွည္ခိုင္မာတဲ့၊ အာမခံခ်က္ရွိတဲ့ ျပည္သူလူထုႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္ ေရရွည္အက်ိဳးစီးပြားကိုေရွးရႈတဲ့ ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈဥပေဒေတြ၊ နည္းဥပေဒေတြကို ျပ႒ာန္းသြားဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ နိဂုံးခ်ဳပ္ အေနနဲ႔တင္ျပရရင္ ျမန္မာ့မီးရထားက႑ အဆင့္အတန္းျမင့္လားေစေရးအတြက္ ဦးသန္းၫြန္႔ရဲ႕ အဆိုကို ေထာက္ခံပါေၾကာင္း တင္ျပအပ္ပါတယ္။ အားလုံးကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။ 

ဗိုလ္မွဴးဟန္စိုးထြဋ္(တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္) မွ ေဆြးေႏြးျခင္း      အားလုံးပဲ မဂၤလာပါခင္ဗ်ား။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ တပ္မေတာ္သားျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဗိုလ္မႉး ဟန္စိုးထြဋ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္မွ ဦးသန္းၫြန္႔ တင္သြင္းခဲ့တဲ့အဆိုအေပၚ အႀကံျပဳ ေဆြးေႏြးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥကၠ႒ ႀကီးခင္ဗ်ား။ Power Point အသုံးျပဳခြင့္ျပဳပါခင္ဗ်ား။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ မီးရထားကြန္ရက္ျဖန္႔က်က္ထား ႏိုင္မႈဟာ ခ်င္းျပည္နယ္မပါ ၃၇၉၅.၃၃ မုိင္နဲ႔ ဘူတာေပါင္း ၉၆၀ ရွိပါတယ္။ ျမန္မာ့မီးရထားရဲ႕ ပစၥည္း ပိုင္ဆိုင္မႈအေနနဲ႔ ျမန္မာေငြက်ပ္ ၈၃၉ ဘီလီယံခန္႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီထဲမွာမွ စက္ေခါင္းေတြ၊ အတြဲေတြရဲ႕ တန္ဖိုးဟာ ၈၄ ဘီလီယံ ေက်ာ္သာရွိတဲ့အတြက္ စုစုေပါင္းပိုင္ဆိုင္မႈတန္ဖိုးရဲ႕ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တင္ျပပါ ဇယားႏွစ္ခုမွာဆိုရင္ ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ဘ႑ာႏွစ္ရဲ႕ ရထားပို႔ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းကရေငြ ၅၂ ဘီလီယံေက်ာ္ရရွိၿပီး သုံးေငြဟာ ၁၀၁ ဘီလီယံေက်ာ္ျဖစ္တဲ့အတြက္ ႏွစ္ဆ ပိုမိုသုံးစြဲေနရတဲ့သေဘာမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ အနီးစပ္ဆုံးဘ႑ာႏွစ္ ငါးႏွစ္အတြင္း ျပန္သုံးသပ္ရရင္ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ ခရီးသည္ ၆၄ သန္းေက်ာ္စီးနင္းခဲ့ရာက ယခုအခါ ၄၈ သန္းဝန္းက်င္သာ စီးနင္းလိုက္ပါေနေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရမွာျဖစ္ၿပီး ကုန္သြယ္မႈတန္ခ်ိန္ ၃.၆ သန္းေက်ာ္ကေန တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ႏွစ္သန္းဝန္းက်င္သာ ကုန္တင္ပို႔လာေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တင္ေဆာင္သြားလာ ေနရတဲ့ လမ္းမိုင္ေတြကေတာ့ မိုင္ သန္းေပါင္း ၂၀၀ ေလာက္ကေန ၂၄၀ အထိ တိုးလာတာကို ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ရထားကုန္သြယ္မႈအပိုင္းက ကုန္စည္အမ်ိဳးအစား အလိုက္ ပို႔ေဆာင္ခဲ့မႈေတြကိုၾကည့္ရင္ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္မႈက်ဆင္းလာေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရမွာျဖစ္ပါ တယ္။ စက္ေခါင္းအမ်ိဳးအစားအလိုက္ စုစုေပါင္းအမ်ိဳးအစား ၇၀၀ ခန္႔ရွိပါတယ္။ ခရီးသည္အတြဲအမ်ိဳးအစားအလိုက္ ၁၄၀၀ နဲ႔ ကုန္စည္ အတြဲအမ်ိဳးအစားအလိုက္လည္း ၃၄၀၀ ခန္႔ရွိပါတယ္။ ျမန္မာ့မီးရထားဟာ တစ္ႏွစ္ကိုပ်မ္းမွ် ၄၃၂ စီး ႏႈန္းနဲ႔ ႏိုင္ငံနဲ႔အဝွမ္း ခုတ္ေမာင္းေျပးဆြဲလ်က္ရွိေၾကာင္းကို ဒါတင္ျပပါ Slide အရ သိရွိႏိုင္ပါတယ္။ တင္ျပခဲ့တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအားလုံးကို ၿခဳံငုံေဖာ္ျပရရင္ စက္ေခါင္း ၇၀၀၊ အတြဲေပါင္း ၄၈၀၀ နဲ႔ လမ္းမုိင္ေပါင္း ၃၇၉၅ မိုင္သာရွိတဲ့အတြက္ ျမန္မာ့မီးရထားဟာဆိုရင္ ဆယ္စုႏွစ္ဝက္အတြင္းမွာပဲ ႏွစ္တစ္ႏွစ္ကို ပ်မ္းမွ်ခရီးသည္ သန္း ၅၀ ေက်ာ္၊ ပ်မ္းမွ်ကုန္တန္ခ်ိန္ ၁.၆ သန္းေက်ာ္၊ ပ်မ္းမွ်ခရီးမိုင္ ၅၆၄ သန္းနဲ႔ ခရီးဆက္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ပ်မ္းမွ်ခရီးသည္ သန္း ၅၀ ေက်ာ္ပဲစီးနင္းတဲ့အတြက္ အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူဦးေရနဲ႔ အခ်ိဳးခ် ၾကည့္ရင္ တစ္ေယာက္ ဟာ တစ္ႏွစ္လုံးေနမွ ရထားတစ္ႀကိမ္သာစီးတယ္ဆိုတဲ့ အၾကမ္းဖ်င္း သုံးသပ္ခ်က္မ်ိဳး ထြက္ေပၚလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိအေျခအေနေတြနဲ႔ ဝင္ေငြထြက္ေငြကြာဟမွ ုႀကီးမားလာတဲ့အတြက္ ျမန္မာ့မီးရထား ပို႔ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းက တင္ျပပါခရီးစဥ္ ၁၈ ခုကို ယာယီဖ်က္သိမ္းခဲ့ရပါတယ္။ အခုတင္ျပမွာကေတာ့ ရထားပို႔ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းမွာ အဓိကဝင္ေငြ ရရွိႏိုင္တဲ့ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္ေရးကို အေထာက္ အကူျပဳေနတဲ့ Asian Highway Network မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ လမ္းပိုင္းေလးခုျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ၊ အိႏၵိယ၊ တ႐ုတ္၊ ထိုင္းႏိုင္ငံတို႔ရဲ႕ အဓိကကုန္စည္ပို႔ေဆာင္ေရး Transit တစ္ခုျဖစ္ၿပီးေတာ့ အဓိကက်တဲ့လမ္းပိုင္း ၃၀၀၃ ကီလို မီတာကို ပိုင္ဆိုင္ထားရွိပါတယ္။ တဖန္ Trend Asian railway Network မွာလည္း အဓိက ျမန္မာ့မီးရထားလမ္းပုိင္းေျခာက္ခုဟာ ပါဝင္ေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ယခုလက္ရွိအာဆီယံႏိုင္ငံေတြ အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေျခာက္ႏိုင္ငံဟာ Metre Gate ေခၚတဲ့ Narrow Gate လမ္းေတြကိုသာ ဆက္လက္အသုံးျပဳသြားမယ္လို႔လည္း အၾကမ္းဖ်င္းသေဘာတူညီထားေၾကာင္း သိရွိရပါတယ္။ ယခုပုံဟာ ႏိုင္ငံတကာ အေရးႀကီးမီးရထားလမ္းပိုင္းမွာပါဝင္ေနမႈပုံပဲျဖစ္ပါတယ္။

          ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ အေရွ႕မွာတင္ျပခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံတကာကုန္စည္ ပို႔ေဆာင္ေရး လမ္းေၾကာင္းေတြပြင့္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ မ်ားျပားလွတဲ့ကုန္စည္ ပို႔ေဆာင္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဘန္ေကာက္မွာျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ အာဆီယံပို႔ေဆာင္ေရးဝန္ႀကီးမ်ား ဖိုရမ္မွာ ကုန္စည္စလြယ္ေတြကို အခ်ိန္တိုအတြင္း လ်င္ျမန္စြာ ပို႔ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေဆာက္လုပ္သြားမယ္‌့ Drive Port  ရွစ္ခုကို တင္ျပထား ရွိပါတယ္။ ထိုကုန္တဲ့စရိတ္ေတြ အားလုံးၿပီးစီးသြားရင္ အာဆီယံဟိုင္းေဝးႏွင့္  Trend Asian railway Networkေတြမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဟာအေရးႀကီးတဲ့၊ အေရးပါတဲ့ ပို႔ေဆာင္ေရးကြန္ယက္ Gate Way တစ္ခုကို ပိုင္ဆိုင္သြားမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။ ထပ္မံတင္ျပလိုတာကေတာ့ ျပည္သူမ်ား လက္မွတ္မ်ားခက္ခဲစြာဝယ္ယူရျခင္း၊ တြဲမ်ား၊ သန္႔စင္ခန္းမ်ားေကာင္းမြန္မႈမရွိျခင္း၊ လမ္းပိုင္းမ်ားၿငိမ္သက္မႈမရွိျခင္း၊ ဝန္ထမ္းအခ်ိဳ႕၏ ဆက္ဆံေရးမေျပျပစ္မႈမ်ား စတဲ့အခက္အခဲ မ်ားကို ႀကဳံေတြ႕ေနရပါတယ္။ တစ္ဖန္ ဝန္ထမ္းေတြဖက္က ၾကည္‌့ရင္လည္း ဝန္ထမ္းအိမ္ရာေတြ၊ ေနရာထိုင္ခင္းေတြ အဆင္မေျပမႈေတြရွိေနျပန္ပါတယ္။ ျမန္မာ့ မီးရထားပို႔ေဆာင္ေရးရဲ႕အခက္အခဲ ေတြေၾကာင့္ တပ္မေတာ္ေခ်ာစာပို႔စစ္သည္ေတြဟာ ယခင္ကလို ေခ်ာစာပို႔ခန္း မရရွိေတာ့ဘဲနဲ႔ အေရးႀကီးေခ်ာထုတ္ေတြနဲ႔ ရရာခုံေတြမွာ လိုက္ပါစီးနင္းၾကရလို႔ ေခ်ာ စာထုတ္ေပ်ာက္ဆုံးမႈ ေတြလည္း ရွိလာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တပ္မေတာ္ေခ်ာစာပို႔လုပ္ငန္း လုံၿခဳံမႈရွိစြာ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ ေရးအတြက္ ေခ်ာစာပို႔ခန္းျပန္လည္ရရွိေရး စီစဥ္ေပးႏိုင္ပါရန္လည္း အႀကံျပဳတင္ျပ လိုပါတယ္ ခင္ဗ်ား။ နိဂုံးခ်ဳပ္အားျဖင့္‌တင္ျပရရင္ စက္ေခါင္းေတြ၊ တြဲေတြလုံေလာက္စြာမရွိျခင္း၊ ႏွစ္ အလိုက္ ခရီးသြားလာမႈက်ဆင္းလာျခင္း၊ ကုန္တင္ပို႔မႈေလ်ာ့နည္းလာၿပီး လမ္းပိုင္းေတြပိုမို ပို႔ေဆာင္လာ ရျခင္းေတြေၾကာင့္ အရႈံးေပၚေနတဲ့ ရထားပို႔ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းတစ္ခုလုံးကုိ ျပန္လည္ စဥ္းစားသုံးသပ္ရန္ လိုအပ္မွာျဖစ္ၿပီး Infrastructure ေတြကို ထပ္မံျမႇင့္တင္သြားရမွာ လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုျပဳလုပ္ရာမွာ ကုန္းတြင္းစိတ္ေတြတည္ေထာင္ေပးျခင္းကေန ဝင္ေငြေတြ ရရွိလာႏိုင္သလို ဘူတာစင္တစ္ေလ်ာက္ ဘူတာေတြ၊ ေဈးဝယ္စင္တာေတြကို အဆင့္အတန္း ျမင့္ျမင့္ တည္ေဆာက္ျခင္း၊ ျပည္တြင္းျပည္ပ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ မီးရထားစီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဖိတ္ေခၚျခင္း သူတို႔ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ ႏိုင္ဖို႔အတြက္လည္း ခိုင္မာတဲ့ဥပေဒ၊ နည္း ဥပေဒေတြျပ႒ာန္း ဆြဲေဆာင္ျခင္းတို႔ကို ေဆာင္႐ြက္သြားသင့္ပါတယ္။ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ား ေလာေလာဆယ္မရွိခဲ့ရင္ေတာင္မွ ဒီက႑ဟာဆိုရင္ ႏိုင္ငံေတာ္ကေန ႏွစ္အလိုက္ လ်ာထား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံေပးရမယ္‌့ က႑တစ္ခုပဲျဖစ္ပါတယ္။ တြဲမ်ား၊ လမ္းပိုင္းမ်ားအဆင္‌့ျမႇင့္တင္ေပးျခင္း၊ ဝန္ထမ္းအိမ္ရာမ်ားအဆင့္ျမႇင့္တင္ေပးျခင္း လက္မွတ္လြယ္ကူ စြာဝယ္ယူရရွိေအာင္ မူပိုင္ စနစ္ေတြ တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္အသုံးျပဳေစျခင္းတို႔ကို ေဆာင္႐ြက္ေပးဖို႔ လည္း အႀကံျပဳတင္ျပ လိုပါတယ္ခင္ဗ်ား။ ဒါမွသာ ျမန္မာ့မီးရထားပို႔ေဆာင္ေရးက႑ဟာ ျပန္လည္ ဦးေမာ့လာၿပီး ေဈးႏႈန္းသက္သာစြာႏွင့္ လိုက္ပါစီးႏွင္းႏိုင္မယ္။ ရထားခရီးသြာလုပ္ငန္း ျပန္လည္ ဖြံ႕ၿဖိဳး လာႏိုင္မယ္‌့အျပင္ အာဆီယံဟိုက္ေဝးႏွင့္ Trend Asian railway Network ေတြမွာ အေရးပါတဲ့ ပို႔ေဆာင္ေရး Transit Gate Way တစ္ခုကိုလည္း ပိုင္ဆိုင္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္မွ ဦးသန္းၫြန္႔ တင္သြင္းခဲ့တဲ့အဆိုအေပၚ ႀကိဳဆိုေထာက္ခံပါေၾကာင္း အႀကံျပဳ ေဆြးေႏြး တင္ျပအပ္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။ အားလုံးကုိေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ေဒၚယဥ္မင္းလႈိင္(ဂန္႔ေဂါမဲဆႏၵနယ္)မွေဆြးေႏြးျခင္း      ေလးစားအပ္ပါေသာ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ႀကီး၊ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားရွင္။ ကြၽန္မကေတာ့ ဂန္႔ေဂါ မဲဆႏၵနယ္မွ ေဒၚယဥ္မင္းလႈိင္ျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္မက ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ႀကီး ဦးသန္းၫြန္႔ရဲ႕ အဆိုကို အႀကံျပဳေဆြးေႏြးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။  ဥကၠ႒ႀကီးရွင္။ Power Point အသုံးျပဳခြင့္ေပးပါ။ ဒါကေတာ့ ၂၀၀၆-၂၀၀၇ ကေန ၂၀၁၅-၂၀၁၆ အထိ ဝင္ေငြႏွင့္အသုံးစရိတ္ အခ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ဒီဇယ္စက္ေခါင္းေတြ၊ လူစီးတြဲေတြနဲ႔ ကုန္တြဲေတြရဲ႕အေျခအေန ျဖစ္ပါတယ္။ သက္တမ္းရွိ တစ္ဝက္ေလာက္ပဲရွိၿပီးေတာ့ သက္တမ္းလြန္က တစ္ဝက္ထက္ပုိေန တာကို ျမင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ သာမန္သုံးေငြႏွင့္ရေငြ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ အေထြေထြဝင္ေငြ ရရွိမႈစာရင္းမွာ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ကေန ၂၀၁၅-၂၀၁၆ အထိ ရထားတဲ့ဝင္ေငြေတြရဲ႕ စုစုေပါင္း ေအာက္ဆုံးမွာရွိပါတယ္။ အဲဒါနဲ႔ ေငြလုံးအသုံးစရိတ္ကို ႏႈိင္းယွဥ္ၿပီးေတာ့ ၾကည္‌့ႏိုင္ပါတယ္။ သုံးလိုက္ ရတဲ့ေငြေတြရဲ႕ ငါးပုံတစ္ပုံသာ ဝင္ေငြရွိတာကို ျမင္ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္းမွာ အသစ္ေဖာက္လုပ္ခဲ့ၿပီးေတာ့ အခုအသုံး မျပဳႏုိင္ေတာ့လို႔ ပိတ္သိမ္းထားရတဲ့လမ္းပိုင္းခရီးမိုင္ေတြကို အက်ဥ္းခ်ဳပ္ၿပီးေတာ့ တင္ျပထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါလမ္းပိုင္းစုစုေပါင္း ၁၇ ခု၊ မိုင္ေပါင္း ၄၈၅ မုိင္၊ သံလမ္းမိုင္အေနနဲ႔ဆိုရင္ေတာ့ မိုင္ ၅၀၀ ေက်ာ္ လုံးဝပိတ္သိမ္းထားရတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ၁၉၈၈ မတုိင္ခင္နဲ႔ ၁၉၈၈ ရဲ႕ေနာက္ပိုင္းမွာ ခရီးလမ္းမိုင္တိုးလာတာ ႏွစ္ဆရွိပါတယ္။ ဒါက တံတားႀကီး ငယ္ေတြ တိုးလာတာအေရအတြက္ ႏွစ္ဆရွိပါတယ္။ ဒါကက်ေတာ့ ဘူတာေတြတိုးလာတာႏွစ္ဆရွိပါ တယ္။ အဲဒီႏွစ္ဆရွိတာေတြထဲမွာ ေလးပုံတစ္ပုံကပိတ္သိမ္းထားလိုက္ရပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ေနာက္ဆုံး Slide မွာျပထားတာကို ၾကည္‌့ရႈျခင္းအားျဖင္‌့ ကြၽန္မတို႔ဒီအသစ္ေဖာက္လုပ္လိုက္တဲ့ ႏွစ္ဆ ႏွစ္ဆေသာ လမ္းေတြ၊ ဘူတာေတြ၊ တံတားေတြမွာ ေလးပုံတစ္ပုံဟာ အသုံးျပဳလို႔ မရေတာ့ဘူး ဆိုတာကို ေတြ႕ရွိရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လုပ္အားႏွင့္ဘတ္ဂ်က္ေတြ အေဟာသိကံျဖစ္သြားတာကို ေတြ႕ရွိရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ သင္ခန္းစာယူစရာအခ်က္က ဘူမိေဗဒပညာရွင္ေတြရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္ကို အရင္္မယူဘဲ ေနာက္မွယူတာဟာ အလြန္ႀကီးမားတဲ့ အေရးႀကီးတဲ့အမွား ျဖစ္ေၾကာင္းကို ကြၽန္မတို႔ သင္ခန္းစာ ယူရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ရထားလမ္းဆိုတာ ပ်က္သြားလို႔ရွိရင္ ကားလမ္းလိုလမ္းလႊဲေလးေဖာက္႐ုံနဲ႔ မရႏိုင္တာကိုလည္း သတိမူရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေဖာက္လုပ္ရာမွာေပးရတဲ့ လယ္ယာေလ်ာ္ေၾကးေတြ၊ ေဖာက္လုပ္တဲ့ကုန္က်စရိတ္ေတြက ျပည္သူ ပုိင္ဘ႑ာေတြျဖစ္ပါတယ္။ သက္ဆိုင္ရာ ရထားက ဝန္ထမ္းအမ်ားစုအေနနဲ႔ ခိုင္းတာလုပ္ရ တယ္ဆိုတဲ့ေနာက္မွာ အမ်ားစုဟာမွန္ကန္ေပမယ္‌့ အခ်ိဳ႕အခ်ိဳ႕ေသာဝန္ထမ္းမ်ားရဲ႕ ပညာႏွင့္ ေစတနာ အားနည္းခဲ့သလားဆိုတာကို မဲဆႏၵရွင္ျပည္သူတို႔ ကိုယ္စားသင္ခန္းစာယူႏိုင္ရန္ ေထာက္ျပလိုပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ခရီးသည္နည္းလို႔ ဒီရထားလမ္း ေတြ ျပင္ဖို႔မကိုက္ဘူး ဆိုတဲ့အခ်က္ကိုလည္း ေဆြးေႏြးခ်င္ပါတယ္။ ကြၽန္မရဲ႕ မဲဆႏၵနယ္က ျပည္သူေတြ ေထာက္ျပတဲ့ အခ်က္မွာ ပုညာဥမင္ပါတဲ့ရထားလမ္းပိုင္းမွာ ရထားေျပးဆြဲစဥ္က တစ္ပတ္မွာတစ္ရက္သာသြားခဲ့ ေပမယ္‌့ ေခါင္းမိုးေပၚမွာပါမက်န္ လူျမင္မေကာင္းေအာင္စီးခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ေျဖဆိုတဲ့အခါမွာ ျပသြားတဲ့ခရီးသည္စာရင္းကေတာ့ ကြၽန္မတို႔ေတြရဲ႕ ေဒသခံ ျပည္သူ ေတြကို အံ့ၾသေစပါတယ္။ ဒါေတြကို သင္ခန္းစာယူၿပီးေတာ့ အနာဂတ္မွာ ေအာက္ေျခ အဆင့္အဆင့္က ေနတက္လာတဲ့ စာရင္းဇယားေတြဟာ ေရွ႕ေလ်ာက္မွန္ဖို႔လို အပ္ပါတယ္။ ဌာန  ဆုိင္ရာေတြရဲ႕ စာရင္း ဇယား‌မွန္ကန္မႈဟာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမွာ အလြန္အေရးပါပါတယ္။ ဒီအခ်က္အလက္ေတြ ေထာက္ရႈၿပီးေတာ့ ကြၽန္မတို႔သုံးသပ္ႏိုင္တာက အရႈံးေပၚတယ္ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာ ႏွစ္လရွည္ၾကာေနတဲ့ ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံကုိ ဆင္းရဲတြင္းက႐ုန္းထြက္ဖို႔ ဆိုရင္ အရႈံးေပၚေနတာေတြကို စိစစ္ၿပီးျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲဖို႔ အထူးလိုအပ္ပါတယ္။ မျမတ္ရင္ ေတာင္မွ မရႈံးဖို႔လိုပါတယ္။ ထပ္မံၿပီးေတာ့ ပိုမိုရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံရန္ဆိုတဲ့အခ်က္ကို ကြၽန္မေဆြးေႏြး လိုပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ သက္ဆိုင္ရာက ရရွိတဲ့စာရင္း‌ေတြအရ ဘတ္ဂ်က္လိုအပ္ခ်က္က ရထား လမ္းပိုင္းေတြျပဳျပင္ထိိန္းသိမ္းဖို႔အတြက္ ႏွစ္စဥ္ဘ႑ာေငြက်ပ္သန္း ၃၀၀၀ လိုအပ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ တံတားႀကီးငယ္ေတြ ျပဳျပင္မြန္းမံဖို႔အတြက္ ႏွစ္စဥ္သန္း ၅၀၀၀ လိုတယ္လို႔သိရ ပါတယ္။ ေနာက္ရထားလမ္းအႀကီးစားျပဳျပင္ဖို႔၊ လမ္းခင္းေက်ာက္ ဝယ္ယူျဖည္‌့တင္း ဖို႔အတြက္ ႏွစ္စဥ္သန္း ၅၀၀၀ လိုတယ္လို႔သိရပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အဆင္‌့ျမႇင့္တင္ေရးအတြက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ပတ္ရထားလမ္း အဆင့္ျမႇင့္တင္ေရးအတြက္ ၅၂ ဘီလီယံလိုတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ရန္ကုန္-မႏၲေလးလမ္းအဆင္‌့ျမႇင္တင္ေရးအတြက္ ၄၆၀ ဘီလီယံလိုတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ျမစ္ငယ္ႏွင့္ေနျပည္ေတာ္စက္႐ုံေတြအတြက္ ၃၆ ဘီလီယံထပ္လိုတယ္လို႔ သိရပါ တယ္။ ေနာက္ မႏၲေလး-ျမစ္ႀကီးနားရထားလမ္းအဆင့့္ျမႇင့္တင္ေရးအတြက္ ႏွစ္စဥ္ ငါးဘီလီယံႏွင့္ ငါးႏွစ္စာေလာက္ လိုတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ေနာက္ ပဲခူး-ထားဝယ္ရထားလမ္းအဆင့္ျမႇင့္တင္ေရး အတြက္ ႏွစ္စဥ္ေလးဘီလီယံႏွင့္ ေလးႏွစ္စာေလာက္လိုတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီဘတ္ဂ်က္ လိုအပ္ခ်က္ေတြဟာ ထပ္ထည္‌့လို႔အက်ိဳးရွိမွာေသခ်ာရင္ေတာ့ေကာင္းပါတယ္ရွင္။ ဒါေပမဲ့လို႔ ကြၽန္မတို႔က အခုအရႈံးေပၚ ေနတာေတာင္မွ ထပ္ထည္‌့လို႔အက်ိဳးမရွိခဲ့ဘူးဆိုရင္ ကြၽန္မတို႔ႏိုင္ငံဟာ ရထားတစ္စီးႏွင့္ မိုးႀကီးခ်ဳပ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္မီ ေျမေအာင္ ရထားလမ္းေတြ၊ က်ည္ဆန္ရထားေတြနဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေပးဖို႔ ကြၽန္မတို႔ ျပည္သူေတြက ေတာင္းဆိုခဲ့တာမဟုတ္ပါဘူး။ အေရးပါၿပီးေတာ့ လြယ္ကူတဲ့ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ေလ့လာ လုပ္ေဆာင္သင့္‌ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာမွာ ရထားပို႔ေဆာင္ေရးကို ပုဂၢလိကကိုလုပ္ပုိင္ခြင့္ေပးၿပီး ေတာ့ ႏိုင္ငံပုိင္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအျဖစ္ ေအာင္ျမင္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံကို တင္ျပခ်င္ ပါတယ္။ ဂ်ပန္မွာ လူ ၁၂၆ သန္းမွာ ကား ၈၁ သန္းရွိပါတယ္။ ႏွစ္မိနစ္ကို ကားတစ္စီး စီးႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လို႔ Tokyo Metro ကုမၸဏီကို ဒီရထားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္‌ခ် ေပးလိုက္တာပါ။ တစ္ေန႔ကို ခရီးသည္ ၆.၈၄ သန္းစီးပါတယ္။ လက္မွတ္ေရာင္းရေငြဟာ တစ္ရက္ကို ၈၆၇ သန္းယန္းေရာင္းရပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ Ordinary Profit ကို ၾကည့္မယ္ဆိုလိႈ႕ရွိရင္ ယန္းေပါင္း ၈၉၅၈၀ သန္း၊ ဗမာေငြနဲ႔ဆို က်ပ္သန္းေပါင္း ၈၉၅၈၀၀ သန္း ရွိပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တစ္ႏိုင္ငံလုံးမွာ ရထားစီးတာ ၉၂ ရာခိုင္ႏႈန္းပါ။ ကားသုံးတာက ၈ ရာႏႈန္းပဲရွိပါတယ္။ ရထားပ်က္ရင္ ေထာက္ခံစာခ်က္ခ်င္းလုပ္ေပးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ဦးသန္းၫြန္႔ရဲ႕ အဆိုကို ေထာက္ခံေဆြးေႏြးအပ္ပါတယ္။

ဦးသန္းစိုးေအာင္(ပ်ဥ္းမနားမဲဆႏၵနယ္) မွေဆြးေႏြးျခင္း            ေလးစားရပါေသာ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ႀကီးႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အားလုံး မဂၤလာပါခင္ဗ်ား။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ ပ်ဥ္းမနားမဲဆႏၵနယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးသန္းစိုးေအာင္ ျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ Power Point အသုံးျပဳခြင့္ျပဳပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံအပ္ပါတယ္။ ျဖဴး မဲဆႏၵနယ္မွ ဦးသန္းၫြန္႔အဆိုကို ေထာက္ခံအႀကံျပဳေဆြးေႏြး သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။ ေလးစားရ ပါေသာ ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ျခင္းလုပ္ငန္း ေလးရပ္တြင္ ကုန္ပစၥည္းမ်ား အေျမာက္အမ်ား သယ္ယူႏိုင္ျခင္း၊ သေဘၤာလုပ္ငန္းႏွင့္စာလွ်င္ လ်င္ျမန္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာတြင္ မီးရထားျဖင့္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ျခင္းလုပ္ငန္း တြင္တြင္ က်ယ္က်ယ္ အသုံးျပဳေနၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မီးရထားလုပ္ငန္းအား ပထမဆုံး ေဖာက္လုပ္ခဲ့သည့္ ရန္ကုန္-ျပည္မီးရထားလမ္းကို ၁၈၇၇ ခုႏွစ္ တြင္ စတင္ေျပးဆြဲႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ၿဗိတိသွ်တို႔ဟာ ရထားလုပ္ငန္းအျမတ္ေကာင္းစြာရရွိသည္ကို ေတြ႕ျမင္ ၿပီးေနာက္ ရထားလမ္းမ်ား ဆက္လက္ေဖာက္လုပ္ခဲ့ရာ ၁၉၄၀-၁၉၄၁ ခုႏွစ္အထိ ရထားသံလမ္းမိုင္ ၂၈၅၂ မိုင္ ေဖာက္ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ၎ေနာက္ အစိုးရအဆက္ဆက္မွ ရထားလမ္းမ်ားကို ဆက္လက္ ေဖာက္လုပ္ခဲ့ရာ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မတိုင္မီ ရထားသံလမ္း မိုင္ေပါင္း ၂၇၉၃ မိုင္ ေဖာက္လုပ္ခဲ့ၿပီး ၁၉၈၈ မွ ၂၀၁၅ အထိ ရထားသံလမ္းမိုင္ေပါင္း ၂၁၆၂ မိုင္ တိုးခ်ဲ႕ေဖာက္လုပ္ခဲ့ပါတယ္ခင္ဗ်ား။

ေလးစားရပါေသာ ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ အဆိုပါသံလမ္းမ်ားတိုးခ်ဲ႕ရာတြင္ ႀကီးမားတဲ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ျမႇဳပ္ႏွံခဲ့ရေသာ္လည္း သုံးစြဲေငြအကန္႔အသတ္ျဖင့္သာ အသုံးျပဳႏိုင္ခဲ့သည့္ အတြက္ ရထား သံလမ္းသစ္မ်ား ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ ရထားသံလမ္းပိုင္းမ်ား အားနည္းျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ရထားလမ္း ကြန္ရက္၏ ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ တစ္ေန႔လွ်င္ လူ ၁၀၀၀ ေအာက္ ေလ်ာ့နည္း ပို႔ေဆာင္ေနရသျဖင့္ ဝင္ေငြရရွိမႈနည္းပါးခဲ့ရာ ျမန္မာ့မီးရထား၏ဝင္ေငြႏွင့္ သုံးေငြကို ေလ့လာပါ က ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရးအဖြဲ႕ အစည္းမ်ား စီးပြားေရးဆန္ဆန္ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည့္ ၁၉၇၇ မွ ၁၉၈၈ တို႔တြင္ မရႈံးမျမတ္ရွိခဲ့ၿပီး ၁၉၈၉ မွ ၂၀၀၅ ထိ အျမတ္ရရွိခဲ့ေသာ္လည္း ၂၀၀၆ မွ ၂၀၁၅ တြင္ ရထားသံလမ္းသစ္မ်ား တိုးခ်ဲ႕ေဖာက္လုပ္ ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ လိုေငြေျမာက္ျမားစြာျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ ထိုသို႔တိုးခ်ဲ႕ေဖာက္လုပ္ခဲ့ေပမယ့္ စီမံကိန္း တြက္ခ်က္မႈအမွားအယြင္းမ်ားေၾကာင့္ အျပည့္အဝ အသုံး မခ်ႏိုင္ဘဲ ရထားလမ္းပိတ္သိမ္းသည့္ စီမံကိန္းမွာ ၁၇ ခုအထိ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ေျပးဆြဲေနေသာ ရထားသံလမ္းမ်ားအား ရန္ပုံေငြလုံေလာက္စြာ မပံ့ပိုးႏိုင္သျဖင့္ မီးရထားလုပ္ငန္းသည္ အဖက္ ဖက္မွ အားနည္းကာ ကားႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ေျပးဆြဲရာတြင္ ခရီးသည္တင္ကုန္မ်ားပို႔ေဆာင္မႈ ေလ်ာ့နည္းလ်က္ရွိရာ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္တြင္ ခရီးသည္ေဝစု၏ ၄၄ ရာခိုင္ႏႈန္းရရွိခဲ့ေသာ္လည္း ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ၾကားတြင္ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းသို႔ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ပိုမိုက် ဆင္းခဲ့ပါတယ္။ ဒီအတိုင္းသာ သြားမယ္ဆိုပါက ၂၀၂၅ ခုႏွစ္တြင္ မီးရထားစီး ခရီးသည္ေဈးကြက္ ေပ်ာက္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္ေရးေဈးကြက္တြင္လည္း လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ ၂၀ ခန္႔က ေဈးကြက္ရဲ႕ ၁၄ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိေသာ္လည္း ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ ၁.၅ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ရွိပါ ေတာ့တယ္။

ေလးစားရပါေသာ ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ မီးရထားလုပ္ငန္းကို အႀကံျပဳရမယ္ဆိုပါက ျပည္သူ အမ်ားေျပာေနၾကတဲ့အတိုင္း တင္ျပရမယ္ဆိုရင္ ျမင္းလိုခုန္ၿပီး ဆင္လိုယိမ္းကာ လိပ္လိုသြားေနတဲ့ မီးရထားကို ျပဳျပင္မယ္ဆိုပါက မီးရထားသံလမ္းပိုင္းက စတင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ့မီးရထား သံလမ္းဟာ ၃၉ ေပအရွည္ သံလမ္းကို သံလမ္းဆက္ျပား မူလီတြဲၿပီးဆက္ထားေသာ အဆက္ျဖစ္၍ ရထားလမ္းတစ္မိုင္ကို သံလမ္းအဆက္ေပါင္း ၁၃၆ ဆက္ရွိပါတယ္။ ဒီသံလမ္းအဆက္ေတြဟာ Weak Point ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ထိုအဆက္ေနရာေတြက ခုန္ျခင္း၊ ေဆာင့္ျခင္းေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ထို႔ေၾကာင့္ သံလမ္းအဆက္မ်ား နည္းသြားဖို႔အတြက္ သံလမ္း ကိုးေခ်ာင္းဆက္လုပ္ငန္းကို တိုးခ်ဲ႕ ေဆာင္႐ြက္ဖို႔ အျမန္လိုအပ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ သံလမ္းလုပ္သားပိုင္းပါ။ ျပထားတဲ့ အတိုင္းပါပဲ။ လုပ္သား အင္အားတိုးခ်ဲ႕ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ရထား လမ္းပိုင္းအသီးသီးမွာ ႏွစ္စဥ္ ေက်ာက္ခင္းဖို႔အတြက္ ျပည့္ျပည့္ဝဝျဖည့္တင္းေပးဖို႔ လိုအပ္ပါ တယ္။ ဆင္လိုယိမ္းၿပီးေတာ့ လိပ္လို သြားေနရတဲ့အေၾကာင္းကေတာ့ စက္ေခါင္းေတြ၊ လူစီးတြဲေတြ၊ ကုန္တင္တြဲေတြရဲ႕အေျခအေနျဖစ္ပါတယ္။ ဇယားမွာျပထားတဲ့အတိုင္းပါပဲ။ အတြဲေတြက အရမ္းကို အိုမင္းေဟာင္းႏြမ္းၿပီးေတာ့ တခ်ိဳ႕ေတာ္ေတာ္ကို အႏၲရာယ္ရွိေနပါၿပီ။ ၿပီးေတာ့ လုပ္သားပိုင္း အေနအထားမွာလည္း ခန္႔ထားတဲ့ အင္အား၊ ရွိရင္းစြဲအင္အားနဲ႔ဆိုရင္ မလုံမေလာက္ျဖစ္ေနရ ပါတယ္။ ဒါေတြကို တိုးခ်ဲ႕ေပးဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။

ေလးစားအပ္ပါေသာ ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ ေနာက္ထပ္လိုအပ္ခ်က္ကေတာ့ ဝန္ေဆာင္မႈအပိုင္း ပါ။ မီးရထားစီးခရီးသည္မ်ားရဲ႕ အစြမ္းကုန္ဝန္ေဆာင္မႈေပးႏိုင္ရန္အတြက္ မီးရထားအမႈထမ္း၊ အရာထမ္းအားလုံးကို ျပည္သူ႔ဝန္ေဆာင္မႈသေဘာတရား ေလ့က်င့္ေပးသင့္ ပါတယ္။ ခရီးသည္မ်ား လုံၿခဳံ စိတ္ခ်စြာသြားလာႏိုင္ရန္အတြက္ လုံၿခဳံေရးလုပ္ငန္းမ်ားကိုလည္း တိုးခ်ဲ႕ေဆာင္႐ြက္ရပါမယ္။ ရထားတြဲ မ်ား ၿငိမ့္ေညာင္းမႈ၊ သန္႔ရွင္းသပ္ရပ္မႈ၊ ေရ/မီးျပည့္စုံမႈရွိရန္၊ ဘူတာအေဆာက္အအုံႏွင့္ ခရီးသည္ ဝင္/ထြက္နားေနေဆာင္မ်ား သန္႔ရွင္းရန္၊ လက္မွတ္ ေရာင္းခ်မႈကိုလည္း IT နည္းပညာျဖင့္ ေဆာင္႐ြက္ရန္ႏွင့္ ၿမိဳ႕တြင္းလက္မွတ္ အေရာင္းဌာနမ်ား ဖြင့္လွစ္ရန္၊ ခရီးသည္မ်ားအား ဝန္ေဆာင္မႈေပးရာတြင္ ဝန္ထမ္းမ်ားအေနျဖင့္ တစ္ခ်ိန္က စိတ္ဓာတ္မ်ားျဖစ္ေသာ မလုပ္၊ မရႈပ္၊ မျပဳတ္ဆိုတဲ့ေဆာင္ပုဒ္ကို ကိုင္ကာ အထက္ဖား ေအာက္ဖိၿပီး  ရာထူးတိုးလုေနတဲ့ အစိုးရဝန္ထမ္းဆိုတဲ့စိတ္ကိုေဖ်ာက္ကာ ျပည္သူလူထုအတြက္ တာဝန္မ်ားကို ေစတနာျဖင့္ ထမ္းေဆာင္ေနေသာ ျပည္သူ႔ဝန္ထမ္းစိတ္ဓာတ္ရွိရ မွာ အထူးလိုအပ္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။

ေလးစားအပ္ပါေသာ ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ အခ်ဳပ္အားျဖင့္ တင္ျပရမယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို စီးပြားေရးဆန္ဆန္လုပ္ကိုင္ရန္ႏွင့္ လုပ္ငန္းေဆာင္႐ြက္မႈအေပၚ အေျချပဳ၍ စီမံခန္႔ခြဲ ရန္၊ မွ်တသည့္ပုဂၢလိကပါဝင္မႈျဖစ္ေစရန္၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားျပ႒ာန္း၍ ျပဳျပင္ေဆာင္႐ြက္ရန္၊ ပို႔ေဆာင္ေရးမူဝါဒခ်မွတ္ရာတြင္ အမ်ားျပည္သူ၏ပါဝင္မႈကို ျမႇင့္တင္ရန္၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားတြင္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို က႑စုံၿခဳံငုံမိေစရန္ ေဆာင္႐ြက္ ရန္၊ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္အတန္းမီ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးဥပေဒတစ္ရပ္ ျပ႒ာန္းရန္တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ျဖစ္ပါ၍။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒      နိဂုံးခ်ဳပ္ပါ။

ေဒါက္တာေဒၚၿပဳံး(အင္းေတာ္မဲဆႏၵနယ္)မွ ေဆြးေႏြးျခင္း ေလးစားရပါေသာ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ႀကီးႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အားလုံး မဂၤလာပါရွင့္။ ကြၽန္မကေတာ့ အင္းေတာ္မဲဆႏၵနယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒါက္တာ ေဒၚၿပဳံးျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးသန္းၫြန္႔ရဲ႕အဆိုကို ေထာက္ခံ ေဆြးေႏြးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥကၠ႒ႀကီးရွင့္။ ကြၽန္မတို႔ႏိုင္ငံရဲ႕အစိုးရအဆက္ဆက္ဟာ ႏိုင္ငံ တည္‌ေဆာက္တဲ့ေနရာမွာ အေရးႀကီးဆုံးျဖစ္တဲ့ အေျခခံအေဆာက္အအုံမ်ားကို ခိုင္မာေအာင္ ကိုယ့္နည္းကိုယ့္ဟန္နဲ႔ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အေျခခံအဆာက္အအုံဆိုတဲ့ေနရာမွာ စီးပြားေရး မူဝါဒေတြ၊ ဘဏ္နဲ႔ ေငြေၾကးစနစ္ေတြ၊ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒေတြ၊ စည္းမ်ဥ္းေတြ၊ က်င့္ဝတ္ေတြ၊ ဓေလ့ထုံးစံေတြ စတာတို႔အျပင္ မီးရထားလမ္း၊ ကားလမ္း စတဲ့ပို႔ေဆာင္ဆက္သြယ္ေရးက႑ေတြ၊ ဆည္ေျမာင္းတာတမံေဆာက္လုပ္ေရးက႑ေတြ၊ ဆက္သြယ္ေရးစနစ္ေတြ၊ စက္မႈဇုန္၊ စီးပြားေရး ဇုန္ေတြ၊ သယံဇာတတူးေဖာ္ေရးက႑ေတြ စတာေတြကို စနစ္တက်စီမံခန္႔ခြဲ ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမွ တိုင္းျပည္နဲ႔ လူထုဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေျခခံ အေဆာက္အအုံထဲမွာမွ ရထား ပို႔ေဆာင္ေရးအေဝးေျပးကားလမ္း စသည့္ လွ်ပ္စစ္စသည္တို႔ဟာ လူထုလိုအပ္ခ်က္ကို ဝန္ေဆာင္မႈေပးရတဲ့ Public Utility ျပည္သူ႔ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ား ျဖစ္ပါတယ္ရွင့္။ ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစီေခတ္မွာ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒႏွင့္အညီ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့လို႔ ျမန္မာဟာ အာရွမွာ ေရွ႕တန္း ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီေခတ္မွာေတာ့ ဒီအေျခခံအေဆာက္အအုံ အားလုံးကို အစိုးရတစ္ရပ္ထဲကသာ ခ်ဳပ္ကိုင္ေဆာင္႐ြက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံခဲ့ၿပီး တံခါးပိတ္စီးပြားေရး ဝါဒ က်င့္သုံးခဲ့တဲ့အတြက္ အရႈံးနဲ႔ စတင္ရင္ဆိုင္ခဲ့ရပါတယ္။

          ဥကၠ႒ႀကီးရွင့္။ တပ္မေတာ္အစိုးရလက္ထက္မွာ တံခါးဖြင့္စီးပြားေရးမူဝါဒေကာင္းေတြနဲ႔ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ရန္ ႀကိဳးစားခဲ့တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံအရပ္ရပ္ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ားတဲ့ အတြက္ ႏိုင္ငံရဲ႕စီးပြားေရးအားလုံးဟာ လူနည္းစု ခ႐ိုနီလက္ထဲမွာ က်ေရာက္သြားၿပီး အလြယ္တကူ ထုတ္ယူေရာင္းခ်ႀကီးပြားႏိုင္မယ့္ သယံဇာတတူးေဖာ္ေရးမွာသာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ စိတ္ဝင္စားခဲ့ၾကပါတယ္။ လူထုဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေတြကို ဖြံ႕ၿဖိဳးေအာင္မလုပ္ေဆာင္ခဲ့ဘဲ လ်စ္လ်ဴရႈခဲ့လို႔ ရထားပို႔ေဆာင္ေရးက႑ဟာ ႐ုပ္ပိုင္းအရေရာ၊ စာရိတၱပိုင္းအရေရာ၊ အျမတ္ အစြန္းအရပါ ယိမ္းယိုင္ပ်က္စီး အရႈံးေတြနဲ႔ ယေန႔အထိ ရင္ဆိုင္ေနရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

          ဥကၠ႒ႀကီးရွင့္။ ယေန႔ ဒီမိုကေရစီအစိုးရလက္ထက္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္တည္ေဆာက္ဖို႔နဲ႔ ႏိုင္ငံရဲ႕ အေျခခံအေဆာက္အအုံခိုင္မာဖို႔အတြက္ က်င့္သုံးမယ့္ စီးပြားေရးမူဝါဒ ၁၂ ခ်က္ကို မၾကာခင္က ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား ပိုမိုေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ ျခင္း၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလုပ္ကိုင္ႏိုင္ေျခရွိေသာ လုပ္ငန္းမ်ားကို ပုဂၢလိကပိုင္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲလုပ္ကိုင္ ျခင္း၊ ျပည္သူ႔ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ားကို အဆင့္ျမႇင့္တင္ျခင္းဆိုတဲ့ မူဝါဒ ေကာင္းမ်ား ပါရွိလာပါတယ္။ ကြၽန္မတို႔ႏိုင္ငံဟာ အခြန္ကဲ့သို႔ေသာ ဝင္ေငြနည္းပါးေနျခင္း၊ ေငြေၾကးလိုအပ္ခ်က္အရ ကမာၻ႔ဘဏ္ကဲ့သို႔ ဘဏ္မ်ားမွ ေခ်းယူရေသာ ေခ်းေငြမ်ားလည္း မ်ားျပားလာႏိုင္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ အရင္းအႏွီး ႀကီးမားၿပီး လက္ရွိအရႈံးႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ရထား ပို႔ေဆာင္ေရး လိုျပည္သူ႔ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားကို Public Private Partnership ဆိုတဲ့ ပုဂၢလိကနဲ႔ အက်ိဳးတူပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ျခင္းေအာက္မွာ စနစ္တက် လုပ္ေဆာင္မယ္ဆိုရင္ ေအာင္ျမင္ႏိုင္ ပါတယ္။ ကေမာၻဒီးယားလို၊ စင္ကာပူလို၊ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမ်ားလို PPP စနစ္နဲ႔ ေအာင္ျမင္တာကို နမူနာယူသင့္ပါတယ္ရွင္။ အစိုးရဟာ ျပည္သူ႔အက်ိိုးစီးပြားနဲ႔ ပုဂၢလိက အက်ိဳးစီးပြားႏွစ္ခုၾကားမွာ စနစ္တက် ဝင္ေရာက္ထိန္းညႇိေဆာင္႐ြက္ေပး႐ုံပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ယခုႀကဳံေတြ႕ေနရသည့္ စီးပြားေရး၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးမွာေတြ႕ရတဲ့အခက္အခဲေတြျဖစ္တဲ့ ခရီးသြား ရာမွာ ထိုင္ခုံလက္မွတ္ေမွာင္ခို၊ ကုန္စည္တင္ပို႔ရာမွာ ကုန္တြဲေမွာင္ခိုဝယ္ရတယ္။ ရထားလမ္းဆိုး႐ြား ၾကမ္းတမ္းလွတယ္။ ရထားစက္ေခါင္းတြဲ၊ မီးရထားေခါင္းတြဲမ်ား၊ ထိုင္ခုံမ်ားညစ္ပတ္က်ပ္တည္းေန တယ္။ ဝန္ထမ္းမ်ားအက်င့္ပ်က္ျခစားေနတယ္။ တရားမဝင္ မူးယစ္ေဆးဝါး၊ သစ္ေတာထြက္ပစၥည္း မ်ား၊ ေက်ာက္စိမ္းမ်ား သယ္ယူေရးစသည္တို႔မွာ ပါဝင္ပတ္သက္ေနတာေတြကို စနစ္တက်နဲ႔ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမယ္ဆိုရင္ ကြၽန္မတို႔ေမွ်ာ္လင့္ေတာင္းတေနတဲ့ High Speed Train နဲ႔မဟုတ္တာေတာင္ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕အနာဂတ္မွာ ေအာက္ပါေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားကို ကြၽန္မ ေမွ်ာ္လင့္မိပါ တယ္ရွင္။ (၁) ရထားလမ္းဆိုတာ လမ္းပိတ္ဆို႔မႈမရွိတဲ့အတြက္ လိုရာခရီးကို အခ်ိန္မွန္မွန္ေရာက္မယ္။ ရထားစီးရတာ က်ယ္ဝန္းတယ္။ သန္႔ရွင္းတယ္။ လမ္းကလည္း ညီညာ ေျဖာင့္ျဖဴးေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ခရီးေဝးကို သက္ေတာင့္သက္သာသြားမယ္။ ရထားဆိုတာ သဘာဝ ေတာေတာင္ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားၾကား မွာ ခုတ္ေမာင္းရတာျဖစ္လို႔ သဘာဝရႈခင္းေတြကိုခံစားရင္း အပန္းေျဖမယ္။ ကိုယ္လက္သန္႔စင္ဖို႔ ေစာင့္ဆိုင္းရန္မလိုတဲ့အတြက္ က်န္းမာေရးနဲ႔သင့္ေတာ္မယ္။ ရထားတစ္စီးဟာ လူေပါင္း၊ ကုန္စည္ ေပါင္းမ်ားစြာ တစ္ခ်ိန္တည္းသယ္ေဆာင္ႏိုင္တဲ့အတြက္ ေလာင္စာဆီေလွ်ာ့ခ်ရာမွတစ္ဆင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ ရဲ႕စီးပြားေရးကို အေထာက္အပံ့ျဖစ္ေစမယ္။ ရထားေၾကာင့္ Accident နည္းတဲ့အတြက္ လုံၿခဳံ ေဘးကင္းစြာ ခရီးသြားမယ္။ Accident ေၾကာင့္ တရား႐ုံးေတြ၊ ေဆး႐ုံေတြ သက္သာမယ္။ စသည့္ စသည့္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားကို ကြၽန္မ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နိဂုံးခ်ဳပ္အေနနဲ႔ အစိုးရရဲ႕ စိတ္ေကာင္း ေစတနာ ေကာင္းရယ္၊ မွန္ကန္ေသာစီမံခန္႔ခြဲမႈမ်ားကို ကြၽန္မတို႔ျပည္သူလူထုမ်ားမွ တာဝန္ သိစြာပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ ျခင္းျဖင့္ ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္သင့္ပါေၾကာင္း ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးသန္းၫြန္႔ရဲ႕အဆိုကို ေထာက္ခံေဆြးေႏြးအပ္ပါတယ္ရွင္။ အားလုံးကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ဦးဝင္းေအာင္(မိုးေမာက္မဲဆႏၵနယ္) မွ ေဆြးေႏြးျခင္း         ေလးစားအပ္ပါေသာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ႀကီးႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးႏွင့္ဧည့္သည္ေတာ္မ်ားအားလုံး ကာယစိတၱႏွစ္ျဖာေသာသုခႏွင့္ျပည့္စုံၾကပါေစေၾကာင္း ဆုမြန္ေကာင္းပို႔သရင္း မဂၤလာပါလို႔ ႏႈတ္ခြန္းဆက္သအပ္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ မိုးေမာက္မဲဆႏၵနယ္ရဲ႕  ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဝင္းေအာင္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္က ဦးသန္းၫြန္႔ရဲ႕ အဆိုကို ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီးဆက္သြယ္္ထားတဲ့မီးရထားလမ္းကို နမူနာယူ ၿပီးေတာ့  ေထာက္ခံတင္ျပသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။  ႐ိုေသေလးစားရပါေသာ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ႀကီး ႏွင့္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားခင္ဗ်ား။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မီးရထားစီးခရီးသည္ေတြ အားလုံးမွာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ သာမန္ခရီးသြားျပည္သူေတြပဲ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ သာမန္ဆင္းရဲသား ျပည္သူအမ်ားစုျဖစ္ၾကပါတယ္။ အခ်ိန္ၾကန္႔ၾကာျခင္းႏွင့္ အခ်ိန္မမွန္ျခင္းတို႔ေၾကာင္‌့ မီးရထားစီး ခရီးသည္မ်ား နည္းပါးလာရျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ မီးရထားစီးနင္းခေတြ ေဈးႏႈန္းခ်ိဳသာေသာ္လည္း စီးနင္းသူဦးေရနည္းပါးလာရျခင္းေၾကာင္‌့ ႏိုင္ငံေတာ္က အရႈံးခံေျပးဆြဲေနရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းလည္း သိရပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ေနထိုင္ရာ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီးကို ဆက္သြယ္ထားတဲ့ မီးရထားလမ္းမွာေတာ့ ေျပးဆြဲေနတဲ့မီးရထားေတြမွာ စီးနင္းသူလူဦးေရ အလြန္ မ်ားျပားေနတာကို ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း မီးရထားစီးခရီးသည္ေတြဟာ လမ္းတစ္ေလွ်ာက္မွာ မီးရထားစီးတဲ့ အခါမွာ စိတ္မခ်မ္းေျမ့စြာႏွင့္သြားလာေနရပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ျမစ္ႀကီးနား-မႏၲေလး မိုင္္ေပါင္း ၃၀၀ ေက်ာ္ကို ၂၄ နာရီေက်ာ္ေမာင္းႏွင္ရတဲ့ မီးရထားေတြဟာ အဆိုရွင္ ေျပာသလိုပဲ။ လိပ္သြားသြားေနသလိုျဖစ္ေနပါတယ္။ တစ္နာရီငါးမိုင္ႏႈန္း စက္သတ္ေမာင္းဆိုတဲ့ ေနရာေတြဟာ ေနရာအႏွံ႔အျပားမွာေတြ႕ေနရေသာ္လည္း ရထားလမ္းေတြဟာ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေၾကာင့္ မီးရထား စက္ေခါင္းမ်ားပ်က္ျခင္း၊ တြဲေခ်ာ္ျခင္းမ်ား၊ မီးရထားတြဲပူျခင္းမ်ားျဖစ္ေပၚေနရၿပီး ယခုလို မိုးရာသီ မွာဆိုရင္ မီးရထားလမ္းေတြ ေရေက်ာ္ျခင္းမ်ားလည္း မၾကာခဏႀကဳံေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ မီးရထားလမ္းေတြေရေက်ာ္ျခင္း၊ ဒီလိုအျဖစ္ေၾကာင့္မိုလို႔ မီးရထားခရီးစဥ္ေတြ ဖ်က္သိမ္းရတဲ့ အေျခအေနလည္း ေရာက္ရွိပါတယ္။ မီးရထားခရီးသည္ေတြလည္း ရထားေပၚမွာ ႏွစ္ည၊ သုံးညခန္႔ ဒုကၡခံၿပီး အိပ္ခဲ့ရတဲ့ အေျခအေနမ်ားကိုလည္း ေတြ႕ရွိရပါတယ္။

          ကုန္စည္စီးဆင္းမႈဟာလည္း မီးရထားႀကီးကို အဓိကထားၿပီးျပဳလုပ္ေနရတာေၾကာင္‌့ ကုန္စည္စီးဆင္းမႈကိုလည္းေႏွာင့္ေႏွးေစပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့မွ ကြၽန္ေတာ္တို႔ သိပ္မၾကာခင္ စက္တင္ဘာလ ၂၄ ရက္ေန႔မွာ မႏၲေလးမွ ျမစ္ႀကီးနားကို ထြက္ခြာလာတဲ့ အမွတ္(၄၁)အဆန္ ဒုတိ အျမန္ရထားဟာဆိုရင္ စက္ေခါင္းဟာေခ်ာ္က်ျခင္း၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့မွ စက္တင္ဘာလ ၂၇ ရက္ေန႔မွာ ဆိုရင္ စာပို႔ရထားဟာဆိုရင္ စက္ေခါင္းတြဲေခ်ာ္က်ျခင္း ဒါေတြကိုၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ မီးရထားလမ္းေတြဟာ အလြန္ပဲခ်ိဳ႕ယြင္းေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိသာလွပါတယ္ခင္ဗ်ား။ မီးရထားလမ္း အမ်ားစုဟာ အဂၤလိပ္ကိုလိုနီလက္ထက္ကတည္းက ေဖာက္လုပ္ခဲ့တဲ့လမ္းေတြျဖစ္ပါတယ္။ ရန္ကုန္-ျပည္လမ္း၊ ရန္ကုန္-မႏၲေလးလမ္း၊ မႏၲေလး-ျမစ္ႀကီးနားလမ္းဆိုတာ အထင္ကရလမ္းႀကီး သုံးလမ္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလမ္းေတြကလည္း အဂၤလိပ္ကိုလိုနီလက္ထက္ကတည္းက ေဖာက္လုပ္ ခဲ့တဲ့ လမ္းေတြျဖစ္ပါတယ္။ မီးရထားလမ္းေတြရဲ႕ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈေတြေၾကာင့္ အဆင့္ျမႇင့္တင္ရန္မွာ တကယ္လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕မီးရထားလမ္းေတြရဲ႕အခ်ိဳ႕ေနရာမွာဆိုရင္ ေခ်ာက္ကမ္းပါး ေတြနဲ႔ ႏွစ္ေပ၊ သုံးေပအကြာေလာက္ မွာျဖစ္ေနတာကိုေတြ႕ရပါတယ္။ အလြန္ပဲစိုးရိမ္စရာ ေကာင္းပါတယ္။ မီးရထားလမ္းရဲ႕ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္၊ စက္ေခါင္းမ်ားရဲ႕ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေတြေၾကာင့္ အသက္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆုံးရႈံးခဲ့တာကိုလည္း ေတြ႕ဖူး၊ ႀကဳံဖူး ၾကၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ေနာင္မွာဒီလိုမျဖစ္ရ ေလေအာင္ အသက္အႏၲရာယ္ေတြမျဖစ္ေပၚရေလေအာင္ ကာကြယ္ရမွာေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္သူ အစိုးရရဲ႕တာဝန္ပဲျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။ ရထားလမ္းတစ္ေလွ်ာက္မွာ ေပါက္ေရာက္ေနတဲ့ခ်ဳံႏြယ္ေတြ ေၾကာင့္လည္း ရထားစီးခရီးသည္ေတြရဲ႕မေတာ္တဆမႈမ်ား မၾကာခဏ လိုႀကဳံေတြ႕ေနရပါတယ္။ ရထားလမ္းမ်ားေဖာက္လုပ္တာၾကာၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း ရထားလမ္းကိုအဆင့္ ျမႇင့္တင္ျခင္းမရွိဘဲ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေနတာ ေရွးေဟာင္းပစၥည္းကိုထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေနသလား လို႔ေတာင္ ထင္မွတ္ေနရပါတယ္ခင္ဗ်ား။

          ကြၽန္ေတာ္တို႔ ကသာ-ဗန္းေမာ္လမ္းပိုင္းဆိုရင္ အသုံးမျပဳဘဲနဲ႔ ေဖာက္လုပ္ခဲဲ့တဲ့လမ္းျဖစ္ပါ တယ္။ ဒီလိုတစ္ဝက္တစ္ပ်က္ေဖာက္လုပ္ထားတဲ့လမ္းေတြကို ေဖာက္လုပ္မယ့္အစား ရွိၿပီးသား လမ္းေတြကို  အဆင့္ျမႇင့္တင္ဖို႔ဆိုတာ ေနာင္မွာသင္ခန္းစာယူသင္‌့ပါတယ္ခင္ဗ်ား။ ရထားတြဲေတြ ဆိုလည္း အလြန္ပဲေဟာင္းႏြမ္းေနၾကပါၿပီ။ ရထားစီးခရီးသည္ေတြျပည့္က်ပ္ေနတဲ့ ရထားတြဲေတြရဲ႕ သန္႔စင္ခန္းေတြဟာ ေရပိုက္ေတြမ်ားခ်ိဳ႕ယြင္းတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ သန္႔စင္ခန္းေတြမွာ ေရေတြအိုင္ ၿပီးေတာ့မွ အနံ႔အသက္ေတြလည္းဆိုး႐ြားေနလွပါၿပီ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့မွ သန္႔စင္‌ေဆးစက္ေတြ ထားေပမယ့္လည္း ဘူတာတစ္ေလွ်ာက္မွာ သန္႔စင္ေဆးထားေပမယ့္လည္း အဲဒီသန္႔စင္ေဆးတဲ့ လူေတြဟာ တစ္တြဲ၊ ႏွစ္တြဲသာ ေဆးၿပီး က်န္တဲ့အတြဲေတြမေဆးေတာ့ပါဘူး။

          လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ဆိုရင္လည္း ရထားစီးၾကတာမေတြ႕ရေတာ့ပါဘူး။ ရန္ကုန္ကို ၂၉ ရက္ေန႔က သြားတဲ့အခါမွာ  လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၄၀၀ ေက်ာ္မွာ ရထားစီးတဲ့ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ဆိုလို႔ ဆရာတစ္ေယာက္ပဲရွိတယ္လို႔ အံ့ၾသစြာေျပာၾကားတာ ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ မီးရထားဘူတာဆိုရင္လည္း အင္မတန္ေဟာင္းႏြမ္းေနပါၿပီ။ ပ်ဥ္းမနားဘူတာႀကီးဆိုရင္ေတာင္မွ မိုး႐ြာတဲ့အခါ မိုးေရေတြနဲ႔အိုင္ထြန္းေနပါတယ္ခင္ဗ်ား။ ဒါေတြကလည္းျပဳျပင္သင့္ပါၿပီ။ တကယ ေကာင္းပါ ၿပီဆိုတဲ့ေနျပည္ေတာ္ဘူတာႀကီးေတာင္မွ သန္႔စင္ခန္းဟာ လုံေလာက္ျခင္းမရွိဘဲနဲ႔ ဘယ္လိုမွမေကာင္းေတာ့တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဝန္ႀကီးဌာနကို အႀကံျပဳခ်င္တာ ကေတာ့ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ရထားစီးဒုကၡကိုကိုယ္တိုင္သိျမင္ေအာင္ တာဝန္ရွိသူေတြနဲ႔ ရထား လမ္းေၾကာင္းကို လူႀကီးလမ္းေၾကာင္း ရထားမသုံးဘဲ ျပည္သူေတြနဲ႔အတူ ရထားစီးသြားျခင္းျပဳလုပ္ သင့့္ပါတယ္။

          ႏိုင္ငံေတာ္အေနနဲ႔လည္း ရထားလမ္းကို တစ္လမ္းမွႏွစ္လမ္း ေဖာက္လုပ္ရမယ့္အစား               ရွိၿပီးသားရထားလမ္းမ်ားကိုသာ အဆင့္ျမႇင့္တင္ႏိုင္ဖို႔ႀကိဳးစားျခင္းသာ အေကာင္းဆုံးလို႔ ထင္မိပါ တယ္။ ဒါေၾကာင့္မိုလို႔ ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္က ဦးသန္းၫြန္႔ရဲ႕အဆိုကို ေလးနက္စြာေထာက္ခံအပ္ပါတယ္။

ဦးျမင့္ၾကည္(ကသာမဲဆႏၵနယ္)မွ ေဆြးေႏြးျခင္း             ေလးစားအပ္ပါေသာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ႀကီးႏွင့္ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ဝန္ႀကီးႏွင့္ ဧည့္သည္ေတာ္ မ်ားအားလုံး  မဂၤလာပါ။ ကြၽန္ေတာ္က ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္က ဦးသန္းၫြန္႔ရဲ႕အဆုိကို ေထာက္ခံေဆြးေႏြး မယ့္ ကသာမဲဆႏၵနယ္က ဦးျမင့္ၾကည္ျဖစ္ၿပီး ေနာင္လာမယ့္သားစဥ္ ေျမးဆက္ ေတြ ေကာင္းက်ိဳး အတြက္ အဓိကရည္မွန္းၿပီးေဆြးေႏြးတင္္ျပသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုေဆြးေႏြးတဲ့ေနရာမွာ မီးရထားသမိုင္း၊ မီးရထားျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ကြၽန္ေတာ္မေမြးခင္ အဂၤလိပ္လက္ထက္၊ ေနာက္ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး ကြၽန္ေတာ္တို႔ေက်ာင္းသားဘဝကာလ၊ ေနာက္အေရာင္းအဝယ္လုပ္ခဲ့တဲ့ အခ်ိန္ပိုင္းကာလႏွင့္ ယေန႔ထိိ ကာလစသည္ျဖင့္ အၾကင္းဖ်င္းခြဲျခားၿပီး အတတ္ႏိုင္ဆုံးအက်ဥ္းခ်ဳံး တင္ျပသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

          ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ မီးရထားက႑ကိုၾကည့္ရင္ ကုန္ပဲသယ္သယ္၊ လူပဲစီးစီး မီးရထား တစ္စင္းဟာ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ႀကီး ၁၀ စီး၊ ၁၅ စီးစာေလာက္သာသြားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ႏွစ္ရွည္လမ်ားသိမ္းပိုက္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီအစိုးရဟာ တစ္ဖက္မွာေတာ့ တစ္ကမာၻလုံးၿခဳံငုံ ၾကည့္ႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ ကုန္သည္အျမင္ႀကီးတာေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ ကုန္စည္ကိုလည္း မ်ားမ်ားျမန္ျမန္သယ္ယူဖလွယ္ႏိုင္ဖို႔၊ သယံဇာတေတြကိုလည္းအလြယ္တကူ မယူသြားႏိုင္ဖို႔ အဓိက က်တဲ့မီးရထား‌လမ္းေတြကို ႏိုင္ငံတစ္ဝွမ္းရတတ္သေ႐ြ႕ အရင္းအႏွီးႀကီးမား စြာႏွင့္မျဖစ္မေန ေဖာက္လုပ္ခဲ့တာ အားလုံးအသိျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေခတ္ရထားအေၾကာင္း ကြၽန္ေတာ္တို႔မမီလိုက္လို႔ ကိုယ္ေတြ႕မေတြ႕လိုက္ရေပမယ့္ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၂၀ ေလာက္က လြတ္လပ္ေရးေမာ္ကြန္းဝင္ သခင္ေအာင္ေဖထုတ္ခဲ့တဲ့ More Journal မွာ ကိုလိုနီေခတ္ မီးရထားအေၾကာင္း ဆရာဦးတင္သိန္းေမာင္ ေရးတဲ့ေဆာင္းပါးကို ဖတ္ရေတာ့  ဒီနယ္ခ်ဲ႕ဆိုတဲ့ လူေတြဟာ ဟိုးပေဝသနီထဲက မီးရထားရဲ႕အေရးပါ အရာေရာက္မႈကိုနားလည္ၿပီး စနစ္တက် စီမံခန္႔ခြဲလည္ပတ္ခဲ့တာပါလားဆိုၿပီး သိရအံ့ၾသရျဖစ္ရပါ တယ္။ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ဆိုရလွ်င္ အဲဒီေခတ္ မီးရထားသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့မူဝါဒကို ခ်မွတ္တဲ့အဖြဲ႕မွာ ျမန္မာျပည္ရဲ႕အာဏာ အရွိဆုံး ဘုရင္ခံက တာဝန္ခံလုပ္ရပါတယ္။ လုပ္ငန္းလည္ပတ္တဲ့ စီမံခန္႔ခြဲေရးကိစၥအဝဝကိုေတာ့ ၿဗိတိသွ်လူမ်ိဳးအရာရွိတစ္ဦးက အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္အျဖစ္ ဦးေဆာင္တဲ့ေကာ္မတီရွိပါတယ္။ အဲဒီေကာ္မတီမွာ ဗမာ၊ တ႐ုတ္၊ အိႏၵိယ၊ အဂၤလိပ္စတဲ့ ကုန္သည္ႀကီးေတြပါ ပါပါတယ္။ လူစီးခ၊ တန္ဆာခတက္ခ်င္ရင္ အဲဒီေကာ္မတီက အစည္းအေဝးတိုင္ပင္ၿပီး ခြင့္ျပဳမွ လုပ္ခြင့္ရွိပါတယ္။ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္က သူ႔တစ္ေယာက္တည္းသေဘာနဲ႔ လုပ္လို႔မရပါဘူး။ ကုန္စည္စီးဆင္းမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးရင္လည္း ထိပ္တန္းဦးစားေပးအဆင့္ထားတယ္လို႔ မွတ္သားရပါ တယ္။ အဲဒီတုန္းက မီးရထားနဲ႔ဘုရင္ခံခရီးလွည့္ရင္ သူစီးလာတဲ့ရထားနီးလာတာနဲ႔ ႀကဳံႀကိဳက္တဲ့ ရထားမွန္သမွ် နီးရာဘူတာမွာရပ္ၿပီး လမ္းရွင္းေပးထားၿပီး ဘုရင္ခံရထားကို ဦးစားေပးခုတ္ေမာင္းခြင့္ ျပဳရပါ တယ္။ သို႔ေသာ္ အဲဒီရာထူးအႀကီးဆုံးဘုရင္ခံစီးလာသည့္ရထားသည္ပင္လွ်င္ ေရာက္ရာဘူတာ မွာ ရပ္ေစာင့္လမ္းရွင္းေပးထားၿပီး သူ႔အရင္သြားခြင့္ရတဲ့ မီးရထားတစ္စင္း အဲဒီေခတ္ကအမွန္ တကယ္ ရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။ အဲဒီရထားကေတာ့ ေခါင္းတြဲအစိမ္းေရာင္ႀကီးနဲ႔ ေမာင္းခ်လာတဲ့ အထူးကုန္ရထားႀကီးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဘုရင္ခံဆိုတာကိုေတာင္အသာထားၿပီး အဲဒီေလာက္ထိ မီးရထားနဲ႔ ကုန္ပစၥည္းသယ္ယူ ပို႔ေဆာင္ေရးကို အဂၤလိပ္လက္ထက္မွာ ‌ေဇာင္းေပးခဲ့ၾကတာပါ။ ရထားစီမံခန္႔ခြဲေရးမွာ တန္ခိုးအႀကီး ဆုံးဆိုတဲ့ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္က ရထားလမ္းေတြ အေျခအေနကို စစ္မယ္ဆိုရင္ သူ႔တြဲထိပ္ကစားပြဲ ေပၚမွာ ဖန္ခြက္ထဲေရအျပည့္ထည့္တင္ ထားၿပီးေတာ့ စမ္းတယ္ဆိုပါတယ္။ ရထားသံလမ္းညီေနရင္ ေရမဖိတ္ဘူးေပါ့။ ဖိတ္လို႔ရွိရင္ အဲဒီေနရာမွတ္၊ လမ္းျပန္ျပင္ေပး၊ အဲဒီလို ဖတ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ ၿငိမ့္ၿငိမ့္ ေညာင္းေညာင္းေလးစီး ရတာေပါ့။ အဲဒီကာလအေၾကာင္းေတာ့ ဒီမွာပဲ ကြၽန္ေတာ္ တစ္ခန္းရပ္ပါမယ္။ ေနာက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဆယ္တန္းေအာင္ၿပီး ႏွစ္အေတာ္ၾကာတဲ့အထိ ရထားစီးရတာ အဆင္ေျပေနတုန္း ပါပဲ။ မွတ္မွတ္ရရ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အထက္တန္းေက်ာင္းသားဘဝတုန္းက ကသာနဲ႔ ၁၄ မိုင္ေဝးတဲ့ နဘား ဆိုတဲ့ ႐ြာကေနၿပီးေတာ့မွ ေလာ္ကယ္ရထားနဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔သူငယ္ခ်င္းေတြ ကသာမွာလာၿပီး ေက်ာင္း တက္ၾကရပါတယ္။ ေန႔တိုင္းပဲ အဲဒီဥစၥာနဲ႔ မနက္ရထားစီး၊ အဲဒီရထားက ေက်ာင္းကိုအခ်ိန္မီ ေရာက္တယ္။ ေနာက္ ညေနျပန္။ အဲဒါက ကြၽန္ေတာ္တို႔အတန္းတင္စာေမးပြဲႀကီးေျဖတာေတာင္မွ ကသာမွာ ညမအိပ္ဘဲနဲ႔ အဲဒီရထားနဲ႔ပဲ ဘာမွပူပင္ေၾကာင့္ၾကျခင္းမရွိဘဲ တက္ႏိုင္ျပဳႏိုင္ အဲဒီလိုရွိပါတယ္။ အဲဒီီေတာ့ ရထားလက္မွတ္ခကလည္း ကသာနဲ႔မႏၲေလး တစ္ဆယ္ငါးမူးဆိုရင္ ဒီဥစၥာ တစ္မိုင္ငါးျပားႏႈန္းနဲ႔ တြက္လိုက္ရင္ မိုင္ ၂၁၀ ေဝးတဲ့ေနရာကို ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ အလြယ္တကူျပဳႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ကြၽန္ေတာ္တို႔ မီးရထားေတြ အရႈံးေပၚ ေနတယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔သိရပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး မွတ္မွတ္ရရရွိေနတာေလး တစ္ခုက ၁၉၆၇ ခုႏွစ္ပတ္လည္ေလာက္မွာ ထင္ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ႏိုင္ငံပိုင္သတင္းစာက လုပ္သား ျပည္သူ႔ေန႔စဥ္ဆိုတာ စာ႐ြက္အႀကီးႀကီးနဲ႔ထုတ္တာပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ငယ္ငယ္တုန္းက မ်က္ႏွာဖုံး သတင္းေတာ့မဟုတ္ဘူး။ အတြင္းစာမ်က္ႏွာမွာပါတဲ့ သတင္းတစ္ပုဒ္ကို ေခါင္းတပ္ထားတာ ကေတာ့ ျမန္မာ့မီးရထား ယခုဘတ္ဂ်က္ႏွစ္ သိန္း ၆၀၀ ျမတ္၊ ဌာနတစ္ခုသို႔ လႊဲေျပာင္းေပး ဆိုၿပီးေတာ့ ဒါေလးတစ္ခုေတာ့မွတ္မိေနပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ကြၽန္ေတာ္ ကုန္သည္ဘဝ၊ ေဈးသည္ ဘဝေရာက္လာေတာ့ အေျခအေနက ႐ုပ္ခ်ည္းဆုတ္ယုတ္သြားပါတယ္။ ၁၉၇၇ ခုႏွစ္ ေလာက္မွာ ျဖစ္မယ္နဲ႔တူပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔အထက္ပိုင္းေဒသ သံလမ္း႐ိုးေခၚတာေပါ့။ အဲဒါ ျမစ္ႀကီးနားက ေန မႏၲေလးအထိ ၾကားမွာ မိုးညႇင္း၊ မိုးေကာင္း၊ နန္းမတီး၊ ဟိုပင္၊ ေမာ္လူး၊ နဘား၊ ကသာလမ္းခြဲ၊ အင္းေတာ္၊ ေကာလင္း၊ ဝန္းသို၊ ကန္႔ဘလူ၊ ဇီးကုန္း၊ ခင္ဦးစသည္ျဖင့္ ဘူတာစဥ္ေတြမွာ ေဒသခံေတြဟာ ရထားကိုသာ အဓိကအားထားခဲ့ၾကရတာပါ။ ခရီးသည္အမ်ားစုမက္ခံၿပီး စီးၾကတာက အထူးျမန္လို႔ေခၚတဲ့အမွတ္ ၅၅၊ ၅၆ အစုန္လူစီးရထားပါ။ ရထားလက္မွတ္ဝယ္တာက အစ ခက္လာပါတယ္။ ခုံနံပါတ္မရရင္လည္း မသြားမျဖစ္ဘူးဆိုေတာ့ ထိုင္ခုံမဲ့စီးရပါတယ္။ ရရာေနရာမွာ တိုးေဝွ႔ေတာင္းပန္ၿပီးေတာ့ ခုံႀကိဳ၊ ခုံၾကား၊ ခုံေအာက္၊ အိမ္သာနားစသျဖင့္ လူနံ႔တသင္းသင္း၊ ေခြၽးနံ႔ တသင္းသင္း၊ အိမ္သာနံ႔တသင္းသင္းနဲ႔ သြားရတာကြၽန္ေတာ္တို႔ စီးရတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ေမွာင္ေမွာင္မဲမဲ ရထားႀကီးေပၚမွာ တစ္ညလုံးစီးၾကရေတာ့ အဲဒီမွာ သြားေနၾက၊ လာေနၾက အၿမဲတမ္းသြားေနတဲ့ လာေနတဲ့လူေတြလည္္း အဲဒီျမန္မာ့မီးရထား ေက်းဇူး ေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အိမ္ေထာင္ရက္သားက်၊ တခ်ိဳ႕လည္း အဲဒါေၾကာင့္ အိမ္ေထာင္ၿပိဳကြဲ၊ ဘဝဇာတ္လမ္းအစုံစုံ၊ ျပည္သူ႔ဒုကၡ၊ လႊတ္ေတာ္ဒုကၡဆိုၿပီးေတာ့မွာေတာင္ ဆိုၿပီးေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ေဆာင္ပုဒ္တစ္ခု ထပ္တိုးခ်င္ပါေသးတယ္။ နိဂုံးခ်ဳပ္အေနနဲ႔ ေကာင္းတာေတြေရာ၊ ဆိုးတာေတြေရာ ႀကဳံလာရေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒      နိဂုံးခ်ဳပ္ပါ။ နိဂုံးခ်ဳပ္ပါ။

 ဦးဝင္းျမင့္ေအာင္(ဒီပဲယင္းမဲဆႏၵနယ္) မွ ေဆြးေႏြးျခင္း           ေလးစားအပ္ပါေသာ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ႀကီးႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ ဧည့္သည္ေတာ္မ်ားအားလုံး မဂၤလာပါ။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ ဒီပဲယင္းမဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဝင္းျမင့္ေအာင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ ျဖည့္စြက္တင္ျပေဆြးေႏြးလိုတဲ့ မီးရထားလမ္းပိုင္းက ခင္ဦး-ေရဦး-မုံ႐ြာ-မႏၲေလးလမ္းျဖစ္ပါတယ္။ ခင္ဦးနဲ႔ ေရဦးၾကားမွာ မူးျမစ္ကူးတံတားဟာ မီး ရထားနဲ႔ ေမာ္ေတာ္ကားေရာၿပီ‌းေတာ့ တည္ေဆာက္ထားတဲ့တံတား ျဖစ္ပါတယ္။ တံတားက က်ဥ္းပါတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ ကားႏွစ္စီး လြတ္လြတ္ကြၽတ္ကြၽတ္ေရွာင္လို႔လည္း မရပါဘူး။ ရထား လာရင္လည္း ေစာင့္ဆိုင္းေနရပါတယ္။ သို႔ပါ၍ မူးျမစ္ကူးတံတားတစ္ဆင္း ထပ္မံတည္ေဆာက္ဖို႔ လိုအပ္ပါမယ္။ ဒါမွမဟုတ္လည္း လက္ရွိ တံတားကို အနည္းအက်ဥ္းျပဳျပင္႐ုံနဲ႔ ျဖစ္ႏိုင္သလား ဆိုတာကို သက္ဆိုင္ရာမီးရထားအင္ဂ်င္နီယာမ်ားက ေလ့လာစိစစ္ၿပီးေတာ့ ေဆာင္႐ြက္သင့္ တယ္လို႔ အႀကံျပဳပါရေစ။ ေရဦး-ဘုတလင္-မုံ႐ြာရထားလမ္း ပိုင္းဟာ အဂၤလန္ကေနၿပီးေတာ့ စစ္ရႈံးျပန္လာတဲ့ ဂ်ပန္ေတြအဆုပ္ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္ခန္႔မွာ ပ်က္စီးသြားခဲ့ပါတယ္။ ဒီမီးရထား လမ္းပ်က္ႀကီးဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ၾကာျမင့္ခဲ့ပါတယ္။ သကၠရာဇ္ ၂၀၀၀ မွာ လမ္းျပန္ဖြင့္ ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ယခုေခတ္ ခင္ဦး-ေရဦး ရထားဟာ ၆ နာရီကေနၿပီးေတာ့ မုံ႐ြာကိုထြက္ပါ တယ္။ ေနာက္ ကားရထားတစ္စင္းလည္း ထြက္ပါတယ္။ ခရီးသည္လည္း ေပါမ်ားခဲ့ပါတယ္။ မုံ႐ြာ ကေန ေန႔ ၁ နာရီကိုျပန္ထြက္ခဲ့တယ္။ ခရီးသည္လည္းေပါခဲ့တယ္။ သို႔ေသာ္ ၂၀၁၀ ေလာက္ကစၿပီး ေတာ့ ေမာ္ေတာ္ကားနဲ႔ယွဥ္ၿပီး အခ်ိန္တိက်မႈ၊ အခ်ိန္မွန္မႈမရွိတာေတြေၾကာင့္ ခရီးသည္မ်ားက မီးရထားစီးတာႏႈန္းက်လာပါတယ္။ မုံ႐ြာကေနၿပီးေတာ့ ေရဦးျပန္ထြက္ဆိုရင္ တစ္ေန႔ကို မီးရထား ခရီးသည္ဟာ ၅၀ ေအာက္မွာပဲရွိပါေတာ့တယ္။ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီးရဲ႕ၿမိဳ႕ေတာ္ မုံ႐ြာၿမိဳ႕ဟာ ကုန္စည္အဝင္/အထြက္ အင္မတန္မွလည္းမ်ားျပားပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ မုံ႐ြာ-ရန္ကုန္ ကုန္ရထားမရွိတာ သုံး၊ ေလးႏွစ္ ေလာက္ရွိၿပီလို႔ သိရပါတယ္။ ယခင္ကဆိုလို႔ရွိရင္ မုံ႐ြာဘူတာမွာ ဆိုလို႔ရွိရင္ ကုန္တင္ကုန္ခ်အလုပ္ သမားေတြ၊ ကုန္တြဲေတြနဲ႔အျပည့္ ရႈပ္ေထြးေနတာကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေတြ႕ခဲ့ရဖူးပါတယ္။ ကုန္သည္မ်ားကို ေလ့လာၾကည့္တဲ့အခါမွာေတာ့ အဓိက ရထားကိုအသုံးမျပဳတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ ၾကန္႔ၾကာမႈေတြ၊ ေလလႊင့္ပ်က္စီးဆုံးရႈံးမႈေတြရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ကုန္တင္ကား ေတြမ်ားျပားလာတဲ့အတြက္ လြယ္ကူလ်င္ျမန္မႈနဲ႔ ေနာက္ ပို႔ေဆာင္ေရး စရိတ္ကလည္း ကြာျခားမႈ မရွိတာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ မုံ႐ြာ-ေရဦး-ခင္ဦး၊ မုံ႐ြာ-မႏၲေလး၊ မႏၲေလး-ပခုကၠဴလမ္းပိုင္းေတြကို ရထားႀကီးမ်ား မေျပးႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ RVE တြဲ တစ္တြဲ၊ ႏွစ္တြဲခ်ိတ္ၿပီး ေျပးပါတယ္။ ခင္ဦး-ေရဦး-မုံ႐ြာ-မႏၲေလး တိုက္႐ိုက္ေျပးဆြဲၿပီး အခ်ိန္ အတိအက်နဲ႔ မီးရထားေမာင္းခ်ိန္ စုစုေပါင္း ခုႏွစ္နာရီေလာက္နဲ႔ အသြားအျပန္ရထားဆိုလွ်င္ အလုပ္ျဖစ္ႏိုင္ပါ့ မလားလို႔ ေမးၾကည့္မိပါတယ္။ ဒီလမ္းက သာမန္ Brand တစ္ခုပါ။ ဦးစားေပးအစီ အစဥ္မရွိပါ ဘူးလို႔ သိရပါတယ္။ ယေန႔ ဦးစားေပးအစီအစဥ္က ရန္ကုန္ ၿမိဳ႕ပတ္ရထား၊ ဒုတိယဦးစားေပး အစီအစဥ္က ရန္ကုန္-မႏၲေလး၊ တတိယဦးစားေပးက မႏၲေလး-ျမစ္ႀကီးနားရထားလမ္းလို႔ သိရပါ တယ္။ ကြၽန္‌ေတာ္တို႔လမ္းေတြကေတာ့ သာမန္ပဲ သေဘာထားတဲ့ သေဘာရွိပါတယ္။ ရထားက လည္း တစ္နာရီကို ၁၅ မိုင္ႏႈန္းသာသာပဲ ေမာင္းလို႔ရပါတယ္။ လမ္းႀကံ့ခိုင္မႈကမရွိ၊ ျပင္ဆင္မႈ အပိုင္းကလည္းမရွိလို႔ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ လမ္းေပၚကို ေတာထေန တာေတြ ေတြ႕ရပါတယ္။ မႏၲေလးကေနၿပီးေတာ့ ၂ နာရီခြဲထြက္တဲ့ရထားက မုံ႐ြာကို အခ်ိန္နဲ႔ မေရာက္ႏိုင္ပါဘူး။ အခ်ိန္ေကာင္းကိုမေရာက္ႏိုင္ပါဘူး။ တျခားမွာ ခ်င္းတြင္းျမစ္ကိုသြားမယ့္လူ၊ ေျမာက္ဘက္ကို ခရီးဆက္ၾကမယ့္ပုဂၢိဳလ္မ်ားအတြက္ အဆင္မေျပာတာေၾကာင့္ မီးရထားဌာနက မႏၲေလးက ထြက္တဲ့ရထားကိုေတာ့ အခ်ိန္ေျပာင္းၿပီးေတာ့ မနက္ ၅ နာရီ ၄၅ ကိုျပန္ထြက္ေပးမယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒါ ယခင္တုန္းကလည္း ၅ နာရီ ၄၅ ကိုပဲ ထြက္တာပါ။ ဒါေပမဲ့ ဒီလမ္းပိုင္းဟာ မီးရထား က႑အေနနဲ႔ သိသိသာသာအရႈံးေပၚေနတဲ့လမ္းပိုင္းျဖစ္လို႔ စိတ္ဝင္စားမႈမရွိတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ဥကၠ႒ႀကီးခင္ဗ်ား။ မီးရထားဌာနအေနနဲ႔ စီးပြားေရးအရ အရႈံးေပၚေနလို႔ ဒီလမ္းပိုင္းကို စိတ္မဝင္စားေသာ္ျငားလည္း ဆင္းရဲသားမီးရထားစီး ခရီးသည္မ်ားကေတာ့ ေရဦး-မႏၲေလး က်ပ္ ၅၀၀၀ ကားခနဲ႔ မီးရထားခ ၁၃၀၀ နဲ႔ကို ႏႈန္းယွဥ္ၿပီးေတာ့ မီးရထားကို စိတ္ဝင္စားၾကပါတယ္။ မီးရထားက႑အေနနဲ႔ လမ္းႀကံ့ခိုင္းမႈ၊ တြဲႀကံ့ခိုင္မႈေတြျပဳျပင္ၿပီး တစ္နာရီကို မိုင္ ၂၀ ေက်ာ္ေမာင္းနင္ ႏိုင္ေအာင္ အဆင့္ျမႇင့္တင္ေပးမယ္၊ ဝန္ေဆာင္မႈေတြပိုေကာင္းေအာင္ အခ်ိန္နာရီေတြပိုၿပီးတိက်ေအာင္ ျပဳျပင္ေပးပါလို႔ တင္ျပလိုပါတယ္။ ေနာက္ ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္က ဦးသန္းၫြန္႔ရဲ႕အဆိုကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ လမ္းပိုင္းေလးကိုလည္း ျပဳျပင္ေပးပါဦးလို႔ေျပာရင္းနဲ႔ ေထာက္ခံေဆြးေႏြးပါတယ္။

ဦးသန္းၫြန္႔၊ ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္ကတင္သြင္းေသာ အဆိုႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ သက္ဆိုင္ရာ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္အဖြဲ႕အစည္းဝင္က ျပန္လည္ရွင္းလင္းေဆြးေႏြးျခင္းႏွင့္ လႊတ္ေတာ္၏ အဆုံးအျဖတ္ရယူျခင္း

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒      ပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ သေဘာထားေျပာပါ။

ဦးသန္႔စင္ေမာင္(ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး၊ ပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာန)မွ ေဆြးေႏြးျခင္း

ေလးစားအပ္ပါေသာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ႀကီးႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ခင္ဗ်ား။ အားလုံးမဂၤလာပါလို႔ ႏႈတ္ဆက္အပ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ရင္ေပါင္ တန္းႏိုင္ေအာင္ ပိုမိုရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံၿပီးေတာ့ ရထားလုပ္ငန္းကို အဆင့္ျမႇင့္တင္ေပးပါလို႔ တင္ျပတဲ့ ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးသန္းၫြန္႔ အဆိုရွင္ႏွင့္တကြ အခုလိုအားလုံး ဝိုင္းဝန္းအႀကံျပဳ၊ ေထာက္ခံေဆြးေႏြးတင္ျပၾကတဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အားလုံးကို အမ်ားႀကီး ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒီအဆိုႏွင့္ပတ္သက္လို႔ ကြၽန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ ကလည္း အင္မတန္ ဝမ္းေျမာက္ ဝမ္းသာရွိလို႔ပါပဲ။ ရထားဝန္ထမ္းတစ္ေယာက္အတြက္ ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာလုပ္ခဲ့တဲ့ ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ရထားႀကီးကို အားလုံးက စိတ္ဝင္တစား၊ အားလုံး ေကာင္းေစခ်င္ၾကတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္‌့အေနနဲ႔လည္း ဒီပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနအေနနဲ႔လည္း မိမိရဲ႕ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံ တဲ့မူဝါဒေတြနဲ႔ လက္ရွိအ‌ျေခအေနကို ကြၽန္ေတာ္ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ႏွင့္တကြ ႂကြေရာက္ေနၾကေသာ၊ ၾကည့္ရႈေနၾကေသာ ျပည္သူလူထု ႀကီးကို ရွင္းျပခြင့္ရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အမ်ားႀကီးေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္္အက်ဥ္းခ်ဳပ္ၿပီး တင္ျပမွာ ျဖစ္ေပမယ့္ နည္းနည္းအခ်ိန္ေလးပိုသြားခဲ့ရင္ ခြင့္လႊတ္ေပးဖို႔ရန္ ပထမေမတၱာရပ္ခံအပ္ ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္ကို Power Point သုံးခြင့္ျပဳပါ။ ဒါကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ ျမန္ျမန္ျဖစ္ ေအာင္လို႔ ဇယားနဲ႔ေျပာပါ့မယ္။ ဒါက လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္က ပို႔ေဆာင္ေရးက႑ေပါ့။ ေရေၾကာင္း၊ ေလေၾကာင္း၊ ရထား၊ ေဆာက္လုပ္ေရးဆိုတာ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ ေမာ္ေတာ္ကား လမ္းေပါ့။ ကားလမ္း၊ ရထားလမ္း၊ ေရေၾကာင္း၊ ေလေၾကာင္းရဲ႕ အသုံးစရိတ္ေတြကိုၾကည့္ရင္ အသုံးစရိတ္ဆိုတာ ေငြလုံးေငြရင္းေတြေရာ အခုနကေျပာတဲ့ သာမန္အသုံးစရိတ္ေတြေရာ အားလုံး ပါပါတယ္။ အဲဒီမွာ ေဆာက္လုပ္ေရးေမာ္ေတာ္ကားလမ္းက ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္သုံးၿပီးေတာ့ ရထားက ၃၁ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ေရေၾကာင္းက ၂.၃ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ေလေၾကာင္းက ၆.၁ ရာခိုင္ႏႈန္း ဒါဟာ ပ်မ္းမွ်။ ပို႔ေဆာင္ေရးက႑ႀကီးတစ္ခုလုံးကို ခ်ဳံလိုက္ရင္ ဒါကေတာ့ ေငြလုံးေငြရင္း၊ ေငြလုံးေငြရင္းဆို တာ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံတာ၊ အသစ္ေတြတီထြင္တာ၊ အသစ္ေတြဝယ္ယူတာ၊ အေဆာက္အဦေတြ အသစ္ ေဆာက္တာ။ အဲဒီဟာေတြအတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံတဲ့ ေငြပမာဏဟာ ေဆာက္လုပ္ေရးက ၆၇ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ရထားက ၂၂ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ေရေၾကာင္းက ၂.၇ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲရွိၿပီးေတာ့ ေလေၾကာင္းက ၇.၅ ရာခိုင္ႏႈန္းဆိုတာ ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အဲဒီလို သုံးလာခဲ့တယ္။ အဓိပၸာယ္က ေဆာက္လုပ္ေရး ကားလမ္းပိုင္းေတြကို အမ်ားႀကီးအသုံးခ်လာခဲ့တယ္။ ရထားကေတာ့ အမွန္ေျပာ ရရင္ သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္တဲ့ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံမႈေတြရွိခဲ့တယ္။

ေရေၾကာင္းကေတာ့ ေတာ့္ေတာ္ကိုအားနည္းခဲ့တယ္ဆိုတာ ေတြ႕ပါတယ္။ အဲသလိုသုံးစြဲခဲ့ ေတာ့ ဘာျဖစ္လာလဲဆိုေတာ့ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္တုန္းက ဒါဟာ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္တုန္းက စာရင္းဇယားေတြ သည္ UNDP ကေနၿပီးေတာ့ Comprehensive Transport  Study သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး က႑ႀကီးကို ဘယ္လိုျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမွာလဲဆိုၿပီးေတာ့ ေလ့လာမႈတစ္ခု ၁၉၉၉-၁၉၉၂ ခုႏွစ္ ၾကားမွာ လုပ္ခဲ့တဲ့အခါ မွာ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္ UNDP စာရင္းမွာ ေဈးကြက္ရွယ္ယာက ခရီးသည္ ပို႔ေဆာင္ေရးမွာ ကုန္းလမ္းက ၅၄၊ မီးရထားက ၃၀ ေက်ာ္၊ ေရေၾကာင္းက ၁၅.၇၊ ေလေၾကာင္းက ၀.၃ ပဲရွိပါတယ္။ အခုနကတုန္းကလို ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြလုပ္လိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္က်ေတာ့ ကုန္းလမ္းက ၅၄ ရာခိုင္ႏႈန္းကေန ၇၈ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ခရီးသည္ Market ရဲ႕ ၇၈ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ရပါတယ္။ မီးရထားကေတာ့ ၁၄ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၃၁ ရာခိုင္ႏႈန္းကေန ၁၄ ရာခိုင္ႏႈန္းကို က်သြားပါတယ္။ ေရေၾကာင္းက ၂ ရာခိုင္ႏႈန္းပါ။ ေလေၾကာင္းက ၆ ရာခိုင္ႏႈန္း တက္လာပါတယ္။ တစ္ခါ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္ေရးကို ၁၉၉၀ ခုႏွစ္ႏွင့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ကို ႏႈိင္းယွဥ္ရင္ ကုန္းလမ္းဟာ ၁၇ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိရာကေနၿပီးေတာ့ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ ၈၆ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ကုန္စည္သယ္ေဆာင္ေနၿပီး အခုနက တုန္းက လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ႀကီးမ်ား တင္ျပသြား တဲ့အတိုင္းပဲ ကုန္စည္ဟာ ၁၇ ရာခိုင္ႏႈန္းက ေန ၈၆ ရာခိုင္ႏႈန္း Market ကိုရသြားၿပီးေတာ့ မီးရထား ကေတာ့ ၃၆ ရာခိုင္ႏႈန္းကေန ၂ ရာခိုင္ႏႈန္းကို က်သြားပါတယ္။ တစ္ခါ ေရေၾကာင္းကလည္းပဲ ၄၇ ရာခိုင္ႏႈန္းကေန ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ က်န္ပါေတာ့တယ္။ ဒါက ေရေၾကာင္းပို႔ေဆာင္ေရးေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ပုဂၢလိကေရ ယာဥ္ေတြရဲ႕သယ္ေဆာင္မႈေတြကိုပါ အားလုံးထည့္တြက္ၿပီးေတာ့ တင္ျပ ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒါက အဲသလိုျဖစ္တာပါ။ ဒီ ၂၀၂၀-၂၀၃၀ ခုႏွစ္အေၾကာင္းကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ေနာက္မွ ျပန္ၿပီးေတာ့ရွင္းျပပါ့မယ္။ ဒါကေတာ့ သူရဲ႕ လိုအပ္တဲ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြလုပ္ခဲ့ရင္ မီးရထားဟာ ၂၀၃၀ ခုႏွစ္က်ရင္ မူလေနရာကို ၂၈ ရာခိုင္ႏႈန္း မူလေနရာနီးပါးကို ခရီးသည္က ျပန္ေရာက္ လာမွာျဖစ္ေပမယ့္ ကုန္စည္ကေတာ့ မေရာက္ေသးဘူးလို႔ သူကတြက္ထားပါတယ္။ ကုန္စည္မွာ မီးရထားႏွင့္ က်န္တဲ့ယာဥ္ေတြရဲ႕ ျခားနားခ်က္က မီးရထားက Doot to Door မရပါဘူး။ ဘူတာႀကီးကေန ဘူတာႀကီးကိုသာ သြားပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ ၾကားထဲက ေခါက္တို အျပင္မွာ လည္းပဲ ေခါက္တိုကားခရွိတယ္။ အျပန္မွာလည္း၊ ေရာက္တဲ့အခါမွာလည္း ေခါက္တို ကားခ ရွိတယ္။ ကုန္တင္ ကုန္ခ် ေလးႀကိမ္လုပ္ရမယ္။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ သူက ရထားသည္ သာမန္ အားျဖင့္ ဂ်ပန္ဆိုရင္ေတာ့ ဂ်ပန္ကေတာ့ တိုင္းျပည္ေသးေသးေလးမို႔လို႔ မေျပာေတာ့ပါဘူး။ သူက ဘယ္ေတာ့မွ ကုန္ရထားက မရႏိုင္ပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ Doot to Door Service က ပိုၿပီးေတာ့ ကားကေကာင္းတာကိုး။ ကားကို ရထားကကုန္စည္မွာမယွဥ္ႏိုင္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ကြၽန္ေတာ္ တို႔ ႏိုင္ငံလိုမ်ိဳးက်ေတာ့ ႏိုင္ငံကႀကီးတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ခရီးေဝးၿပီဆိုရင္ ကုန္ေတြမ်ားၿပီဆိုရင္ ရထားကသယ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လည္းပဲ အရင္က ရထားက ၃၆ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ရခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ လက္ရွိ၊ ဒီလိုဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္က ရထားတစ္ခုတည္းရဲ႕အခ်ိဳးကို ၾကည့္ရင္ေတာ့ ဒါဟာ မေျပာေတာ့ပါဘူး။ အခုနကေျပာတဲ့ ၁၀၀ ဝင္ရင္ ၁၄၀ ထြက္တယ္။ ၁၀၀ ဝင္ရင္ ၁၃၆ ထြက္တယ္။ ၂၀၁၂-၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ၊ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ၊ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ ၁၀၀ ဝင္ရင္ ၂၀၅ က်ပ္ထြက္တယ္။ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ ၁၀၀ ဝင္ရင္ ၁၈၁ ထြက္တယ္ဆိုေတာ့ အဓိပၸာယ္က တစ္က်ပ္ဝင္ရင္ ႏွစ္က်ပ္ထြက္တယ္ ဆိုတဲ့ အခုနကတုန္းက လက္ရွိရထားရဲ႕ ရပ္တည္မႈ ဒီလိုျဖစ္ခဲ့တာ ပါ။ ဒီလိုဘာေၾကာင့္ျဖစ္သလဲ။ အခုနကတုန္းကေျပာတဲ့ အရင္တုန္းက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြက သိပ္ၿပီးေတာ့ညံ့ခဲ့တာမဟုတ္ဘူး။ ၂၂ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေငြလုံးေငြရင္းေတြ ရင္းႏွီးခဲ့တာ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ အရင္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ဆယ္စုႏွစ္မ်ားက တကယ္တမ္း အက်ိဳးအျမတ္ျပန္ၿပီး ေတာ့ Return မရႏိုင္တဲ့ ေဈးကြက္ေတြ၊ Return မရႏိုင္တဲ့နယ္ပယ္ေတြကို သြားခဲ့ၾကတာ။ ဒါကလည္းပဲ အခုနကေျပာတဲ့ National Railway Network ႀကီးကို လုပ္မွာဆိုၿပီ‌းေတာ့ လုပ္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ္တမ္း က်ေတာ့ စီးပြားေရးတြက္ေျခကိုက္မႈကို ထားသင့္သေလာက္ထားရမယ္။ စီးပြားေရး တြက္ေျခ ကိုက္တယ္ ဆိုတာဘာလဲ၊ ျပည္သူလူထုက စီးမွ၊ ကုန္ေတြရမွ စီးပြားေရးတြက္ေျခကိုက္ပါတယ္။ ျပည္သူလူထုစီးတယ္ဆိုတာ ျပည္သူလူထုအက်ိဳးရွိတယ္။ ျပည္သူလူထုအက်ိဳးရွိတာဟာ စီးပြားေရး တြက္ေျခကိုက္ျခင္းႏွင့္အတူတူပါ။ အဲဒီေတာ့ အက်ိဳးရွိတာေတြကို မလုပ္ခဲ့တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ အခုလို အေႂကြးတင္ၿပီးေတာ့ အခုနကတုန္းကလိုေျပာတဲ့ အားလုံးေဝဖန္စရာ၊ အျပစ္တင္စရာေတြ ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ ဒါ သင္ခန္းစာယူစရာေတြပါ။ အဲဒီေတာ့ ကြၽန္ေတာ္က ဘာလုပ္ သလဲဆိုေတာ့၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑ရဲ႕လက္ရွိအေျခအေနေတြကို ၂၀၁၂-၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ ADB က Sector Policy Note ဆိုၿပီးေတာ့  အခုနက တစ္ခုခ်င္းအလိုက္ လုပ္ပါတယ္။

အဲဒီအခါမွာ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑ႀကီးတစ္ခုလုံးကေတာ့ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံမ်ား အနက္မွာ မ်ားစြာေနာက္က်ခဲ့ပါတယ္။ ရထားလမ္းႏွင့္ အေဝးေျပးလမ္းေတြရဲ႕ ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္းက အရည္အေသြး မျပည့္မီပါဘူး။ အေရးႀကီးဆုံး အခ်က္က ေက်းလက္ျပည္သူ သန္း ၂၀၊ အေရးႀကီးဆုံး ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ ေက်းလက္ျပည္သူသန္း ၄၀ ေက်ာ္ရွိပါတယ္။ ၅၂ သန္းမွာ သန္း ၄၀ ေက်ာ္သည္ ေက်း႐ြာေတြမွာ ေနပါတယ္။ အဲဒီေက်း႐ြာေတြရဲ႕ တစ္ဝက္ဟာ တကယ့္ရာသီ မေ႐ြးသြားလာႏိုင္တဲ့ လမ္းေတြ မရွိဘူးလို႔ ADB က သုံးသပ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ သုံးထားတဲ့ေငြေတြ အခုနကတုန္းက ဘီလီယံေတြဟာ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ GDP ႀကီးတစ္ခုလုံးရဲ႕ တစ္ရာခိုင္ႏႈန္း ကေန ၁.၅ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ ခင္ဗ်ားတို႔ သုံးေနတာ။ ခင္ဗ်ားတို႔သုံးတာ နည္းေနတာ၊ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကို ေဝဖန္ပါတယ္။ တကယ္တမ္း အခုနက တုန္းကေျပာတဲ့ ေလးမ်ိဳးစလုံး ေလေၾကာင္း၊ ေရေၾကာင္း၊ ကုန္းလမ္း၊ ရထားအားလုံးရဲ႕ သုံးစြဲမႈေတြ၊ GDP ရဲ႕ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ၁.၅ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲရွိ တယ္။

အဲဒီအခ်ိန္မွာ ထိုင္းတို႔၊ ဗီယက္နမ္တို႔က ငါးရာခိုင္ႏႈန္း သုံးပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔နဲ႔ သိပ္မကြာတဲ့ႏိုင္ငံေတြဟာ သုံးပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႔ သုံးရာခိုင္ႏႈန္းကေန ငါးရာခိုင္ႏႈန္တိုး ၿပီးေတာ့ သုံးပါေတာ့လို႔ ေျပာပါတယ္။ အဲဒီမွာ JICA ကေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့စနစ္ တက်ေျပာပါတယ္။ ေငြလုံးေငြရင္း အသုံးစရိတ္စုစုေပါင္း တစ္ျပည္လုံးရဲ႕ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံတဲ့အသုံးစရိတ္ရဲ႕ ခင္ဗ်ားတို႔က ငါးရာခိုင္ႏႈန္း ေလာက္ပဲ သုံးေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေနာင္ဆိုရင္ သုံးဆ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းထိ တိုးၿပီးသုံးပါလို႔ သူက တင္ျပထားတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့လိုသာဆိုရင္ ဘီလီယံ US Dollar ဘီလီယံ ၆၀ ေလာက္ထိ သုံးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါက ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပို႔ေဆာင္ေရးဝန္ႀကီးျဖစ္တဲ့ အတြက္ ေၾကာင့္ က႑ာအားလုံးကိုၿခဳံၿပီး ေတာ့ သုံးသပ္တာ။ အဲဒါနဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဟာ အမ်ိဳးသားသယ္ယူ ပို႔ေဆာင္ေရး စီမံကိန္းကို JICA Plan နဲ႔ဆြဲပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာပဲ ဇြန္လထဲမွာပဲ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ႀကီးကေနၿပီးေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ဦးေဆာင္တဲ့ ပင္မစီမံကိန္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္ေရး National Transport Master Plan Implementation Committee ဆိုၿပီးေတာ့ ဖြဲ႕ေပးလိုက္ပါတယ္။ အဲဒီမွာလည္းပဲ ခုနက ဘ႑ာအခြန္ဝန္ႀကီးက ကြၽန္ေတာ္နဲ႔ ပူးတြဲဥကၠ႒ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆာက္လုပ္ေရးဝန္ႀကီးက ကုန္းလမ္းပို႔ေဆာင္ေရးအတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ တစ္ခါတည္းဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ ေဒသႏၲရလမ္းမ်ားဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ေကာ္မတီ၊ ခုနက ေက်းလက္လမ္း ၂၀ သန္း ၂၀ အတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဘယ္လိုလုပ္ၾကမလဲလို႔ ေလးႏွစ္ အတြင္းမွာ အဲဒါေတြလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ အစီအမံျပဳ လုပ္ထားၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ ဗဟုသုတအျဖစ္ေျပာျပတာပါ။ JICA ရဲ႕ National Transport Master Plan အဆိုျပဳခ်က္ဟာ ခုနကေျပာတဲ့ Spatial Development ေဒသေတြ အားလုံး မွ်မွ်တတတိုးတက္လာေအာင္၊ အခ်ိဳးညီညီတိုးတက္လာေအာင္ လုပ္ရမယ္။ ေလာေလာဆယ္ ေတာ့ အဓိကစႀကႍႀကီး ၁၀ ခုနဲ႔ Corridor  Based Development Plan ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ  Corridor  Based မွာ ဘယ္ဟာေတြကို အရင္လုပ္ရမွာလဲ။ အားလုံးတစ္ၿပိဳင္တည္း မလုပ္ႏိုင္ ပါဘူး။ အဲေလာက္ႀကီး ကြၽန္ေတာ္တို႔လည္း မခ်မ္းသာပါဘူး။ အားလုံးဟာ အေႂကြးေတြနဲ႔ စရတာပါ။ အဲဒီအခါ မွာ လုပ္ရမယ့္ဟာသည္ အခုနက (A) ေတာင္၊ ေျမာက္ ဗဟိုစႀကႍလုပ္ရမယ္။ (B) အေရွ႕၊ အေနာက္ စႀကႍ၊ ေတာင္၊ ေျမာက္ဗဟိုဆိုတာ ရန္ကုန္-မႏၲေလး-ျမစ္ႀကီးနားကို လုပ္ရပါမယ္။ အေရွ႕အေနာက္ စႀကႍကေတာ့ အခုနတုန္းက တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ႀကီး တင္ျပသြားတဲ့ Instruct Economic Corridor ကေနၿပီးေတာ့ ျမဝတီ၊ ေကာ့ကရိတ္ကေန ဆက္မယ့္၊ ပဲခူးအထိဆက္မယ့္လမ္းေၾကာင္းကို ေကာင္းေအာင္လုပ္ပါ။ ရထားလမ္းကို ေျပာမဟုတ္ပါဘူး။ အားလုံး Transport Corridor တစ္ခုလုံး ရထားျဖစ္ျဖစ္၊ ကားျဖစ္ျဖစ္ သူ႔အခ်ိဳးနဲ႔သူလုပ္ရပါမယ္။ ေနာက္တစ္ခါ ေျမာက္ပိုင္းစႀကႍကေတာ့ အခုနက လက္ရွိမွာလည္းပဲ ေမာ္ေတာ္ကားလမ္းေတြပိတ္မိေနတယ္။ အခုနက လားရႈိးနဲ႔ မႏၲေလး ၾကားမွာ ကားလမ္းေတြ၊ မူဆယ္ၾကားမွာ ကားလမ္းေတြ ဒုကၡေရာက္ေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီဟာကို ေျမာက္ပိုင္းစႀကႍကို ဦးစားေပးပါ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ခုနက ေတာင္ပိုင္းေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဆိုတာ ျမစ္ဝ ကြၽန္းေပၚ ကြန္ရက္စႀကႍ  HLD။ ေတာင္ပိုင္းေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးစႀကႍ။ ေနာက္တစ္ခါ အေရွ႕ပိုင္းေတာင္ ေျမာက္၊ အေနာက္ပိုင္းေတာင္ေျမာက္စႀကႍ K ျဖစ္ရမွာပါ။ အဲဒီ K ကိုလုပ္ရမွာပါ။ အဲဒါကေတာ့ ျမစ္အေနာက္ဘက္ျခမ္းမွာ ေတာင္ေျမာက္စႀကႍလုပ္ဖို႔ဆိုၿပီးေတာ့ သူက လုပ္တာ။ အဲဒီမွာ စီမံကိန္းေတြမွာ စီမံကိန္းေတြ ၁၄၂ ခု၊ ၂၀၁၅ ကေနၿပီး ၂၀၃၅ ၾကားမွာ ၁၄၂ ခုလုပ္ဖို႔ရာ အဆိုျပဳတင္ျပထားပါ တယ္။ အခ်ိန္ၾကန္႔ၾကာမွာစိုးလို႔ ပို႔ေဆာင္ေရးရဲ႕မူဝါဒသစ္ေတြ ကြၽန္ေတာ္ လုပ္ထားၿပီးပါၿပီ။ ဒါက ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၂၃၊ ၂၄ မွာ ADB အႀကံျပဳပညာရွင္ေတြ၊ JICA ပညာရွင္ေတြနဲ႔ အားလုံးညႇိႏႈိင္းၿပီး ေတာ့ မူဝါဒကလည္းပဲ ေရးဆြဲၿပီးပါၿပီ။ စီးပြားေရးမူဝါဒေတြနဲ႔ အညီပါပဲ။ အေျခခံဥပ‌ေဒပုဒ္မ ၁၂ အရ သာ ခုနတုန္းကတင္ျပတဲ့အထဲမွာ ပါတဲ့ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြကို ခုနက Comprehension လုပ္မလား၊ Privatization လုပ္မလားဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြလည္းပဲ ပါပါတယ္။ အဲဒါေတြမေျပာေတာ့ပါ ဘူး။ အဲဒီအထဲမွာ အခုေလာေလာဆယ္ တကယ့္ Short term Strategy။ ကြၽန္ေတာ္ရဲ႕ ငါးႏွစ္အတြင္း မွာဘာေတြအျမန္ဆုံးလုပ္သင့္ တာလဲ ဆိုတာကို သူတို႔တင္ျပလာပါတယ္။ လုပ္သင့္တာဟာ ရန္ကုန္မွာ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္မားတဲ့ BRD စနစ္ကို လုပ္ရမယ္။ အခုနက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ဘက္ကို အဆင့္ျမႇင့္ရမယ္။ အရင္လိုအပ္ခ်က္နဲ႔ ကမ္းလွမ္းထားတဲ့အရာေတြကို စီမံခန္႔ခြဲရမယ္။ ဒါက ရန္ကုန္။ ေနာက္တစ္ခုက အျမန္လမ္း၊ အျမန္လမ္းဟာ အခုနကေျပာတဲ့ ရန္ကုန္-မႏၲေလးအျမန္လမ္းကို ျမႇင့္ရမယ္။ ျမႇင့္ၿပီးေတာ့ အခုနက ျမဝတီ၊ မူဆယ္သြားတဲ့ လမ္းမႀကီးကို အဆင့္ျမႇင့္ရမယ္။ ေနာက္တစ္ခါ အဲဒီမွာ ရန္ကုန္- မႏၲေလးအျမန္လမ္းမွာ ကုန္တင္ယာဥ္ေတြသြားလာႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေပးရမယ္။ အႏၲရာယ္ ကင္းေအာင္ လည္းလုပ္ေပးရမယ္။ ရထားလမ္းက ရန္ကုန္-မႏၲေလးရထားလမ္းကို အဆင့္ျမႇင့္ရ မယ္။ ေနာက္တစ္ခါ ဧရာဝတီျမစ္က ရန္ကုန္နဲ႔ မႏၲေလးၾကားမွာ ဆိပ္ကမ္းေတြတည္ေဆာက္ၿပီး ေတာ့ ေရလမ္းေၾကာင္း ေကာင္းမြန္ေရးကို ေဆာင္႐ြက္ရမယ္။ ဒါဟာ အင္မတန္အေရးႀကီး ပါတယ္။ အခုနတုန္းက ေရေတြ ႀကီးတယ္။ အဲဒီေရလမ္းထိန္းသိမ္းေရးအတြက္လည္း ဒါဟာ ဦးစားေပးၿပီးေတာ့ ေဆာင္႐ြက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ေက်းလက္လမ္းေတြ၊ အခုနကတုန္းက ေျပာတဲ့ ေက်းလက္လူဦးေရ သန္း  ၂၀ ၊ ဒါက အလုပ္သင့္ဆုံးထဲမွာ ပါပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုေလာေလာဆယ္ ရထားဘာေတြလုပ္ေနလဲဆိုတဲ့ ဟာ၊ အခု ရန္ကုန္-မႏၲေလးရထားလမ္း အဆင့္ျမင့္ရမယ္ဆိုတဲ့ အဲဒီအခါမွာ ရန္ကုန္နဲ႔ မႏၲေလးၾကားမွာ ရွစ္နာရီနဲ႔ သြားလာႏိုင္ေအာင္ JICA အကူအညီနဲ႔ ေဒၚလာ ၂. ၂ ဘီလီယံခန္႔ ေခ်းပါတယ္။ အရင္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ လက္ထက္တုန္းကတည္းက အတည္ျပဳျပ႒ာန္းၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေငြနဲ႔ပဲ ဆက္လက္ၿပီးလုပ္ရမွာ ပါ။ ကြၽန္ေတာ္ေရာက္ခါစက ေလ့လာပါတယ္။ ဒီရန္ကုန္-မႏၲေလးလမ္းတင္ မကဘူး။ ရန္ကုန္-မႏၲေလးမွာ အခုနကတုန္းက တစ္ခါတည္းပဲ High Speed Railway ေကာ လုပ္ႏိုင္သလား သို႔မဟုတ္ Standard Guage ေကာေျပာင္းႏိုင္သလားဆိုေတာ့ အဲဒီမွာ Standard Guage ကိုေျပာင္းခ်င္ရင္ တစ္ကီလိုမီတာကို ၁၀ သန္းကုန္မယ္။ အသြားအျပန္၊ အစုန္အဆန္သာ ေဖာက္မယ္လို႔ဆိုခဲ့ရင္ အမ်ားႀကီး သန္း ၂၀၀ ေက်ာ္ ကုန္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခါ ဒီ High Speed ကေတာ့ လုံးဝကိုေလာေလာဆယ္ မစဥ္းစားသင္‌့ ေသးပါဘူး။ အဲဒီ JICA Team တို႔က အႀကံျပဳပါတယ္။ အဲဒါ ၂၀၁၅ မွာလာေရာက္ၿပီးေတာ့ ဒီႏိုင္ငံကိုလာၿပီးေတာ့ PFS လုပ္ပါတယ္။ လုပ္တဲ့အခါမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ တစ္ဦးခ်င္းဝင္ေငြသည္ တစ္ေယာက္မွာ တစ္ႏွစ္ကို Per capita Income ဟာ ေဒၚလာ ၁၀၀၀ ပဲရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ၃၀၀၀ ေလာက္ရမွလုပ္ပါလို႔ အဆိုျပဳပါတယ္။ ၃၀၀၀ ေလာက္ဘယ္ေတာ့ေလာက္ရမလဲဆိုေတာ့ ၂၀၃၀ ေလာက္မွာ ျဖစ္ႏိုင္ပါ တယ္။ အဲဒီေတာ့ အဲဒီၾကရင္ တစ္ခါတည္းႀကိဳတင္ၿပီးေတာ့ စဥ္းစားထားပါမယ္။ အဲဒီလိုအႀကံျပဳပါ တယ္။ အဲဒီအႀကံျပဳခ်က္ႏွင့္အညီ ကြၽန္ေတာ္တို႔ လုပ္ရတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ပတ္ရထားလမ္းကိုေတာ့ ၂၀၇ သန္းနဲ႔ လုပ္တာပါ။ လုပ္တဲ့အခါမွာ ခုနကေျပာပါတယ္။ ဒီ က်ပ္ ၁၅၂ ဘီလီယံ ဘာေၾကာင့္ကုန္ပါလဲဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံျခားမွေခ်းတဲ့ေငြကို ေလ်ာ့ပါးေအာင္လုပ္ပါတယ္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ပတ္မွာလုပ္တဲ့ Automatic Block System၊ Automatic Train Stop အဲဒါက အေရးႀကီးဆုံးပါပဲ။ ရထားေတြရဲ႕ လုံၿခဳံမႈအတြက္ မလုပ္မျဖစ္လုပ္ရမယ့္ Signaling Systemနဲ႔ Automatic Train Stop System ကို အဲဒါကြၽန္ေတာ္တို႔မလုပ္တတ္ဘူး။ မလုတ္တတ္ေတာ့ အဲဒီဟာေတြနဲ႔ အတြဲေတြကိုပဲ ဝယ္လိုက္ၿပီးေတာ့ က်န္တာကိုေတာ့ လမ္းကိုျပင္တာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ရန္ကုန္-မႏၲေလး လမ္းေတြ မကဘူး မႏၲေလး-ျမစ္ႀကီးနားအတြက္ တစ္ခါတည္း ကိုရီးယား EDCF ေခ်းေငြနဲ႔ လုပ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ အေရးႀကီးတဲ့ အခက္အခဲျဖစ္ေနတဲ့ Section  ေလးခုအတြက္ လမ္းကို ေရွာင္ႏိုင္ဖို႔ ဂ်ိဳေထာင္-နမ္းခမ္း- ဘုံေခ်ာင္း-မဲဇာဆည္႐ြာဆိုတဲ့ အဲဒီလမ္းေတြကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ အဆင္‌့ျမႇင့္ပါတယ္။  အဲဒီအတြက္ ေဒၚလာ သန္း ၁၀၀ ရပါၿပီ။ အဲဒီလမ္းေလးလမ္းေတြကို ျပင္ဖို႔ရန္ အတြက္ Feasibility Study လုပ္ၿပီးပါၿပီ။ ေနာက္တစ္ခါ တြဲအတြက္ ၄၅ သန္း ဝယ္ဖို႔ရန္အတြက္ Consultant လည္း ငွားၿပီးပါၿပီ။ စစ္ေနပါၿပီ။

ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့  ျမန္မာ့မီးရထားဟာ ႏိုင္ငံတကာ အေႂကြးေငြ ၁.၃ ဘီလီယံ ရွိပါတယ္။ အဲဒါကို ဆက္လုပ္ရင္ အခုေလာေလာဆယ္ဆယ္ ဘာမွ မေခ်းငွားရေသးခင္ အရင္လုပ္ထားတဲ့ အခု ရန္ကုန္-မႏၲေလးလမ္း၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ပတ္လမ္း ဒီအတြဲေတြ ခုနကေျပာတဲ့့ မႏၲေလး-ျမစ္ႀကီးနား အဲဒါဟာကြၽန္ေတာ္ ဘာမွမငွားရေသးပါဘူး။ အဲဲဒါကိုပဲ ‌၄ ဘီလီယံ အေႂကြးရွိေနတယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္း တင္ျပအပ္ပါတယ္။ အဲဲဒီေတာ့ တျခားဟာေတြလည္း လုပ္မွျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္း သိၿပီးသား ျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္အမွန္ေျပာရင္ ဧရာဝတီျမစ္ကို လုပ္ရမွာျဖစ္ ပါတယ္။ ဧရာဝတီျမစ္အတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈသည္ ႏွစ္ရာခိုင္္ႏႈန္းေလာက္ပဲ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံခဲ့တာျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေရလမ္းေၾကာင္းဟာ လုံးဝမေကာင္းပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေရလမ္းေၾကာင္းေကာင္းဖို႔ရန္ အတြက္ ကြၽန္ေတာ္ဘယ္လ္ဂ်ီယံအစိုးရအေနနဲ႔ ယူ႐ိုသန္း ၁၀၀ ကို ၁.၅ ရာခိုင္ႏႈန္း Soft Loan နဲ႔ကူညီမယ္ လို႔ေျပာပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ကြၽန္ေတာ္ ဘ႑ာအခြန္ႏွင့္ စီးပြားေရးဝန္ႀကီးဌာနကတစ္ဆင့္ လုပ္ေနပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခါ ဆိပ္ကမ္းကလည္းပဲ ျမန္ျမန္ လုပ္ရမွာပါ။ သီလဝါစက္မႈဇုန္တိုးလာရင္ ဆိပ္ကမ္း လုပ္ရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဆိပ္ကမ္းႏွစ္ခု ကိုလည္းပဲ ေဒၚလာသန္း ၂၀၀ နဲ႔ အခုတည္ေဆာက္ေန ပါၿပီ။ အဲဒါလည္း ကိုရီးယားေခ်းေငြနဲ႔ ဆိပ္ကမ္းကိုလည္း ေကာင္းေအာင္။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒      နိဂုံးခ်ဳပ္ေပးပါ။

ဦးသန္႔စင္ေမာင္(ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး၊ ပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာန) မွ ေဆြးေႏြးျခင္း နည္းနည္းသည္းခံေပးပါခင္ဗ်ား။ ၿပီးပါၿပီခင္ဗ်။ အဲဒါေလေၾကာင္းကလည္းပဲ International Gateway ေလဆိပ္က ၂၀၂၀ မွာ ေသခ်ာေပါက္လိုအပ္မွာပါ။ အခု ေလာေလာ ဆယ္ လူဦးေရ ခရီးသည္ေျခာက္သန္းရွိပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ ၁၀ သန္းထက္ပိုၿပီး လက္မခံႏိုင္ပါ ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီဟာကို ကိုင္တြယ္ႏိုင္ဖို႔ရာအတြက္ Consortium နဲ႔လုပ္ေနပါတယ္။ အဲဒါကို ေဒၚလာ ႏွစ္ဘီလီယံကုန္ပါမယ္။ အဲဒီေတာ့ အဲဒီဟာကို ဆက္သြယ္ႏိုင္ဖို႔ရာႏွင့္ ခုနက ရန္ကုန္က Traffic Conjestion ကို ေလ်ာ့ႏိုင္ သမွ်ေလ်ာ့ေအာင္ ကြၽန္ေတာ္ အခု Road Assess ႏွင့္ Rail Assess။ Road Assess ကို Private Company နဲ႔စဥ္းစားေနပါတယ္။ အဲဒါကလည္းပဲ ADB ရဲ႕ Consultant နဲ႔ PPP နဲ႔လုပ္မွာပါ။ Rail Assess က ဘယ္သူကမွလာၿပီး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမွာ မဟုတ္ဘူး။ အဲဒီအတြက္ ကေတာ့ EDCF ကိုရီးယားကေနၿပီးေတာ့ FS လုပ္မယ္။ ေလာေလာဆယ္ FS လုပ္ၿပီးေတာ့ တကယ္စီးပြားေရးတြက္ေခ်ကိုက္တယ္။ လုပ္မယ္ဆိုတဲ့အခါက်မွ ကြၽန္ေတာ္တို႔ စမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါပါပဲ ခင္ဗ်ား။ နိဂုံးခ်ဳပ္ကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔သည္ လုပ္လို႔မရဘဲနဲ႔ အားလုံးကိုၿခဳံၿပီးေတာ့ ပို႔ေဆာင္ဆက္သြယ္ေရးက႑ႀကီးတစ္ခုလုံးကိုၿခဳံငုံၿပီးေတာ့ ေကာင္းေအာင္ စဥ္းစားေဆာင္႐ြက္ေနပါတယ္။ အားလုံးကိုလည္းပဲ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္ကေတာ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ႀကီးမ်ား ေျပာၾကားခ်က္အားလုံးသည္ အမွန္မ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ အားလုံးကိုလက္ခံပါ တယ္။ ဒါေပမဲ့ Railway Reform မွာ World Bank ကေရးထားတဲ့အႀကံျပဳခ်က္မွာ ဘယ္လိုေရးထား သလဲဆိုရင္ Time Investment အခ်ိန္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔လိုအပ္ပါတယ္လို႔ ေရးထားပါတယ္။ အဲဒါက ေတာ့ ဘယ္မွာရွာရွာ အင္တာနက္ထဲမွာလည္းရွိပါတယ္။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒      ဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕သေဘာထားပဲေျပာပါ။

ဦးသန္႔စင္ေမာင္(ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး၊ ပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာန) မွ ေဆြးေႏြးျခင္း ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ငါးႏွစ္အတြင္းမွာ အားလုံးၿပီးေအာင္မလုပ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ မွတ္တမ္းတင္ ေပးပါလို႔ပဲ အႀကံျပဳခ်င္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒      အဆိုရွင္ရဲ႕သေဘာထားေျပာပါ။

ဦးသန္းၫြန္႔(ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္)မွ ေဆြးေႏြးျခင္း                ေလးစားအပ္ပါေသာ ဥကၠ႒ႀကီးႏွင့္ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္အားလုံး၊ ဝန္ႀကီးမ်ားေရာ မဂၤလာပါလို႔ ႏႈတ္ခြန္းဆက္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္အဆိုကို ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးကလည္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေဆြးေႏြးသြားတဲ့အတြက္ ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဆိုကိုပဲ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အသီးသီးကေန က်ယ္ က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေထာင့္ေစ့ေအာင္ အားလုံး ေဆြးေႏြးသြားတဲ့အတြက္ ကြၽန္ေတာ္ အားလုံး ဂုဏ္ယ ူဝမ္းေျမာက္ေၾကာင္းနဲ႔ ‌ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္းလည္း ေျပာၾကားလိုပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္အဆိုကို ဝန္ႀကီး က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေျဖသြားတဲ့အတြက္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ဆိုတာကေတာ့ ျပည္သူ႔ ဆႏၵ၊ ျပည္သူေတြရဲ႕သက္သာေခ်ာင္ခ်ိမႈေတြကို အေလးထားၿပီး ေဆြးေနြးရမွာျဖစ္တဲ့ အတြက္၊ တင္ျပရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ တင္ျပရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္အဆိုကို ဝန္ႀကီးကလည္း မွတ္တမ္း တင္ထားသင့္ေၾကာင္း တင္ျပသြားတဲ့အတြက္ ကြၽန္ေတာ္ကလည္း လႊတ္ေတာ္ကေနၿပီးေတာ့ မွတ္တမ္းတင္ထားရွိပါလို႔ ေျပာၾကားရင္းနဲ႔ အားလုံးကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒      လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားခင္ဗ်ား။ ဦးသန္းၫြန္႔၊ ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္က တင္သြင္းတဲ့အဆိုကို ကိုယ္စားလွယ္ ၁၃ ဦးက ေဆြးေႏြးၿပီး ပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာန ကလည္း အဆိုအား မွတ္တမ္းတင္သင့္ေၾကာင္း ရွင္းလင္းခဲ့ပါတယ္။ အဆိုရွင္ကလည္း မွတ္တမ္းတင္ ေပးရန္ ရွင္းလင္းေျပာၾကားသြားပါတယ္။ ဒါေၾကာင္‌့ ဒီအဆိုႏွင့္စပ္လ်ဥ္းၿပီး မွတ္တမ္းတင္ရန္ လႊတ္ေတာ္ က သေဘာတူပါသလားခင္ဗ်ား။

[သုံးႀကိမ္တိုင္တိုင္ေမးျမန္းပါသည္။ လႊတ္ေတာ္က သေဘာတူပါသည္။]

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒        သေဘာမတူတဲ့သူရွိပါသလားခင္ဗ်ား။ သေဘာမတူသူမရွိတဲ့အတြက္ ဦးသန္းၫြန္႔ တင္သြင္းတဲ့အဆိုကို လႊတ္ေတာ္က မွတ္တမ္းတင္ေၾကာင္း ေၾကညာပါတယ္။

တင္သြင္းသူ 
ဦးသန္းၫြန္႔ (ျဖဴးမဲဆႏၵနယ္)
ေန႔စြဲ 
Tuesday, March 14, 2017